Wat is een long squeeze en waarom is dit belangrijk voor beleggers?

Wat is een long squeeze?

Long squeeze is een situatie op de aandelen- of cryptomarkt waarbij de koers plotseling sterk daalt. Beleggers met een longpositie kunnen daardoor gedwongen worden hun positie te verkopen of worden geliquideerd. Die extra verkoopdruk kan de koers verder laten dalen, waardoor opnieuw longposities onder druk komen te staan. Zo kan een snelle neerwaartse beweging zichzelf tijdelijk versterken. Je ziet dus vaak erg volatiele prijsacties in zulke momenten.

Met een longpositie zet je in op een stijgende koers. Je gokt dus dat de prijs in de toekomst omhoog zal gaan (vaak wordt er ook gebruik gemaakt van hefboomwerking). Stijgt de prijs, dan maak je winst. Daalt de prijs, dan maak je verlies. Bij gebruik van een hefboomeffect zal je winst of verlies dus extra snel stijgen of dalen. Bij een long squeeze gaat die daling zo snel dat veel longs hun positie moeten sluiten. Die extra verkoopdruk kan de koers vervolgens nog verder omlaag duwen.

Simpel gezegd: het is een soort verkoopcascade. Een eerste daling raakt een groep longs, die posities worden gesloten, de markt krijgt extra neerwaartse druk en daardoor komen weer nieuwe liquidatieprijzen in beeld.

Een long squeeze is dus niet zomaar iedere rode dag voor crypto. Van een squeeze spreek je vooral wanneer gedwongen liquidaties of massale verkoop van longposities de daling zichtbaar versterken.

Belangrijk om te weten: de precieze regels verschillen per crypto exchange. Zo kunnen de liquidatieprijs, de berekening van de mark price en de manier waarop een positie wordt gesloten per platform verschillen.

Korte samenvatting

• Een long squeeze is een snelle daling waarbij longposities onder zware druk komen te staan.
• Longs kunnen vrijwillig verkopen of automatisch worden geliquideerd.
• Die verkopen kunnen extra neerwaartse druk op de koers geven.
• Hefboom maakt een longpositie kwetsbaarder voor een relatief kleine koersdaling.
• Een long squeeze is meer dan een gewone correctie: er speelt meestal een duidelijke verkoop- of liquidatiecascade mee.

Hoe werkt een long squeeze?

Een long squeeze begint meestal met een koersdaling en wordt sterker als veel traders met hefboom in dezelfde richting zitten. Hefboom betekent dat je met relatief weinig onderpand een grotere positie opent. Daardoor bewegen winst en verlies ook harder mee.

Stel dat je met hefboom een longpositie opent. Zakt de koers, dan daalt de waarde van je positie en wordt je beschikbare marge kleiner. Marge is het bedrag dat als onderpand voor je trade dient. Komt die marge onder de minimale grens, dan kan het handelsplatform je positie automatisch sluiten. Dat heet liquidatie.

Voorbeeld: Stel dat je met een klein bedrag een grote longpositie opent. Daalt de koers een beetje, dan kan jouw verlies al groot genoeg zijn om je onderpand bijna op te maken. Het platform sluit de positie dan automatisch voordat het verlies verder oploopt.

Wanneer veel longs bijna dezelfde liquidatieprijs hebben, kan het snel gaan. De sluitingen zorgen voor extra verkooporders. Als er op dat moment weinig kooporders in het orderboek staan, kunnen die orders over meerdere prijsniveaus worden uitgevoerd. Dat heet slippage: je positie sluit dan tegen een slechtere prijs dan je misschien verwachtte.

Bij sommige margemodes kijkt een crypto exchange alleen naar de marge van één positie. Dit heet isolated margin. Bij cross margin kan het beschikbare saldo van je hele rekening meerdere posities ondersteunen. Daar zit dus ook een verschil in risico: verliezen op één trade kunnen bij cross margin gevolgen hebben voor je andere open posities.

Platforms gebruiken in extreme situaties soms extra beschermingsmechanismen. Een voorbeeld is auto-deleveraging, vaak afgekort als ADL. Daarbij kunnen winstgevende of sterk gehefboomde posities aan de andere kant van de markt automatisch deels worden afgebouwd als een verzekeringsfonds grote verliezen niet kan opvangen. Wij raden je dus ook altijd aan om goed onderzoek te doen en niet zomaar te beginnen met zulke strategieën!

Waardoor ontstaat een long squeeze?

Een long squeeze heeft meestal een eerste zetje nodig: een grote verkooporder, winstnemingen, onverwacht nieuws of bredere onrust op financiële markten. Ook zwakke economische cijfers of een algemene risk-off-stemming kunnen ervoor zorgen dat traders sneller risico afbouwen.

De markt wordt extra kwetsbaar wanneer veel deelnemers bullish zijn en met hefboom handelen. Bullish betekent simpel gezegd dat zij rekenen op een stijgende koers. Als de koers dan de andere kant op beweegt, liggen meer liquidatieprijzen relatief dicht bij de actuele prijs.

Hogere hefboom vergroot dat risico. Je hebt dan minder initiële marge nodig voor dezelfde positiegrootte. Daardoor komt je liquidatieprijs bij een long doorgaans dichter bij de mark price te liggen. Een kleinere daling kan dan al genoeg zijn om problemen te geven.

Traders kijken vaak naar open interest om te zien hoeveel derivatencontracten nog openstaan. Een oplopend open interest tijdens een sterke prijsstijging kan betekenen dat er meer activiteit en mogelijk meer hefboom in de markt komt. Maar let op: open interest vertelt niet of de hele markt netto long zit. Ieder open contract heeft namelijk altijd zowel een long- als een shortkant.

Ook funding rates geven extra context bij perpetual futures. Dit zijn futures zonder vaste einddatum. Is de funding rate positief, dan betalen longs periodiek shorts. Dat gebeurt vaak wanneer de perpetualprijs boven de spotprijs ligt.

Een langdurig hoge positieve funding rate kan wijzen op veel enthousiasme aan de longkant. Maar het is geen betrouwbare voorspeller van een long squeeze. Funding loopt vaak achter op de koers, en een hoge funding rate kan best een tijd aanhouden zonder dat de markt direct daalt.

Hoe herken je een mogelijke long squeeze?

Je kunt een long squeeze niet betrouwbaar voorspellen, maar je kunt wel signalen zien die wijzen op een kwetsbare markt. Kijk daarbij nooit naar één grafiek of één getal. Het gaat juist om de combinatie van koersbeweging, hefboom en liquiditeit.

Een mogelijke waarschuwing is een stevige koersstijging samen met oplopend open interest. Dat kan erop wijzen dat er nieuw derivatenrisico wordt opgebouwd. Zeker als de markt daarna ineens daalt, kunnen veel nieuwe posities tegelijk onder druk komen te staan.

Een langdurig positieve funding rate kan ook laten zien dat longs periodiek shorts betalen. Zie het vooral als context, niet als een los handelssignaal. De manier waarop funding wordt berekend en hoe vaak het wordt afgerekend, verschilt per crypto exchange.

Achteraf herken je een leverage unwind, oftewel het afbouwen van hefboom, vaak aan drie dingen tegelijk:

• de koers daalt snel;
• open interest zakt scherp;
• gemelde longliquidaties lopen plots op.

Ook de diepte van het orderboek is belangrijk. In een dun orderboek staan minder kooporders klaar op verschillende prijsniveaus. Grote verkooporders kunnen de prijs dan sneller laten zakken en voor meer slippage zorgen.

Verder is het verstandig om geplande gebeurtenissen te volgen die voor een plotselinge marktschok kunnen zorgen. Denk aan belangrijk economisch nieuws of onverwachte ontwikkelingen die de risicobereidheid raken. Zulke gebeurtenissen veroorzaken niet automatisch een squeeze, maar kunnen wel het eerste zetje geven.

Liquidatiedata, long/short-ratio's en liquidation heatmaps zijn handig als extra informatie, maar behandel ze voorzichtig. Heatmaps zijn vaak schattingen of samengevoegde data. Ze laten dus geen gegarandeerde toekomstige verkooporders zien. Ook kunnen cijfers per dataleverancier verschillen.

Waarom moeten beleggers met een longpositie soms verkopen?

Beleggers met een longpositie verwachten dat de koers stijgt. Daalt de koers juist, dan wordt hun positie minder waard. Sommige beleggers besluiten daarom zelf hun positie te verkopen om verdere verliezen te beperken.

Bij een longpositie met hefboom kan de positie ook automatisch worden gesloten. Hierbij gebruikt een belegger geleend kapitaal om een grotere positie te openen. Als de koers te ver daalt, kan het onderpand onvoldoende worden om de positie open te houden. Het handelsplatform kan de positie dan automatisch sluiten. Dit heet een liquidatie.

Wanneer veel beleggers tegelijkertijd hun longpositie verkopen of worden geliquideerd, ontstaat extra verkoopdruk. Daardoor kan de koers nog verder dalen en kunnen opnieuw longposities onder druk komen te staan.

Simpel voorbeeld van een liquidatie bij een longpositie

Voorbeeld: Stel dat je €100 inlegt en met een hefboom van 5x een longpositie van €500 opent. Je verwacht dat de koers gaat stijgen.

Daalt de koers in plaats daarvan met 10%, dan verliest de positie €50 aan waarde. Dat verlies komt voor rekening van jouw eigen inleg. Daalt de koers nog verder, dan kan het handelsplatform besluiten dat er te weinig onderpand over is om de positie open te houden.

De positie wordt dan automatisch gesloten. Dit heet een liquidatie.

Tijdens een long squeeze kunnen veel beleggers tegelijk in zo’n situatie terechtkomen. Hun posities worden verkocht, waardoor extra verkoopdruk ontstaat en de koers nog verder kan dalen. Je kunt op zulke momenten extra geld bijleggen in je huidige positie. Zo kun je de liquidatieprijs verhogen of verlagen, en dus eventuele liquidatie voorkomen.

Welke rol spelen liquidaties en hefboomwerking?

Liquidaties en hefboomwerking zijn vaak de motor achter een long squeeze. Hefboom vergroot je blootstelling: je handelt met een grotere positie dan het bedrag dat je zelf als onderpand hebt ingelegd. Daardoor kunnen winsten snel oplopen, maar verliezen net zo goed.

Bij hoge hefboom ligt de liquidatieprijs dichter bij de actuele prijs. Je hebt dan minder ruimte om een daling op te vangen. Daalt de mark price tot je liquidatieprijs, dan kan het platform je trade sluiten voordat je zelf handelt.

Liquidatie is dus iets anders dan een normale verkoop. Bij een normale verkoop kies je zelf wanneer je uitstapt. Bij liquidatie grijpt het platform automatisch in omdat je marge niet meer aan de onderhoudseis voldoet.

Een stop-loss kan helpen om risico te beperken, maar is geen absolute bescherming tegen liquidatie. Op sommige platforms kan liquidatie al plaatsvinden als de mark price de liquidatieprijs raakt, nog voordat jouw stop-loss wordt geactiveerd.

Juist omdat veel posities met hoge hefboom weinig ruimte hebben, kunnen liquidaties elkaar versterken. De eerste groep wordt gesloten, de koers zakt verder en daarna volgt mogelijk de volgende groep. Dat is waarom een long squeeze vaak veel sneller en heftiger voelt dan een rustige correctie.

Wat is het verschil tussen een long squeeze en een short squeeze?

Het verschil zit vooral in de richting van de koers en in welke groep traders onder druk staat. Bij een long squeeze daalt de prijs hard en krijgen longs problemen. Bij een short squeeze stijgt de prijs hard en komen shorts in de knel.

Een shortpositie profiteert juist van een dalende koers. Stijgt de koers onverwacht, dan lijdt een short verlies. Short sellers kunnen dan besluiten hun positie terug te kopen, of worden bij handel met marge automatisch geliquideerd. Die koopdruk kan de prijs nog verder omhoog duwen.

Kort naast elkaar:

• Bij een long squeeze dalen prijzen, longs sluiten en verkoopdruk kan de daling versterken.
• Bij een short squeeze stijgen prijzen, shorts kopen terug en koopdruk kan de stijging versterken.

In beide gevallen kunnen traders ook vrijwillig sluiten. Liquidaties zijn dus niet altijd noodzakelijk voor een squeeze, maar ze kunnen de beweging wel veel sterker maken.

Voorbeelden van een long squeeze in de cryptomarkt

Een duidelijk voorbeeld speelde op 5 augustus 2024. Tijdens een brede daling in de cryptomarkt werd in 24 uur meer dan 1 miljard dollar aan crypto-futuresposities geliquideerd. Ongeveer 87% van de getroffen posities was long. Bitcoin daalde in die periode met meer dan 11% en ether zakte intraday tot 25%.

Die beweging kwam niet uit het niets. Er was op dat moment ook bredere risicoaversie op financiële markten. Een sterkere Japanse yen, zorgen rond carry trades en zwakke Amerikaanse economische cijfers droegen bij aan de onrust. De liquidaties versterkten de daling, maar waren niet automatisch de enige oorzaak ervan.

Ook op 4 december 2021 was er een grote deleveraging in crypto. Bitcoin daalde tot ongeveer 41.967 dollar en er werd in 24 uur bijna 1 miljard dollar aan cryptoposities geliquideerd. Voorafgaand aan die daling was er sprake van hoge leverage en een bullish houding onder retailtraders.

Dat tweede voorbeeld laat vooral zien hoe snel hefboom uit de markt kan verdwijnen tijdens een scherpe daling. Het is niet mogelijk om die gebeurtenis volledig als een long squeeze te bestempelen, omdat niet precies is vastgesteld welk deel van de liquidaties long was.

De belangrijkste les uit zulke momenten is simpel: een grote daling ontstaat vaak door meerdere dingen tegelijk. Spotverkopen, nieuws, macro-economische onrust, beperkte liquiditeit en derivatenposities kunnen allemaal meespelen.

Welke risico’s brengt een long squeeze met zich mee?

Een long squeeze kan voor traders met hefboom heel snel grote verliezen opleveren. Als jouw positie wordt geliquideerd, verlies je in ieder geval de marge die voor die positie beschikbaar is. Dit kan dus ook een hoop geld gaan. Bij cross margin kan ook het vrije saldo op je rekening worden gebruikt om posities overeind te houden.

Slippage is nog een risico. In een snel dalende markt kan een sluitingsorder door meerdere prijsniveaus heen gaan. Daardoor kan de uiteindelijke prijs ongunstiger zijn dan de prijs die je vlak daarvoor op de grafiek zag.

Ook een stop-loss is geen garantie dat je vóór liquidatie weg bent. De mark price en de prijs op een gewone candlestickgrafiek kunnen verschillen. Als de mark price eerder je liquidatieprijs raakt, kan je positie al gesloten zijn voordat je stop-loss in actie komt. Wij willen dus wederom benadrukken dat je altijd je eigen onderzoek moet doen voordat je aan zulke strategieën begint! Investeer daarnaast altijd alleen met geld wat je bereid bent om te verliezen!

Heb je alleen spotcrypto en gebruik je geen lening, marge of derivaten? Dan kun je nog steeds flink verlies zien als de markt daalt, maar je wordt niet automatisch geliquideerd omdat je jouw crypto gewoon aanhoudt. Dat verschil is belangrijk: hefboom kan een tijdelijke daling veranderen in een definitief gesloten positie.

Conclusie

Een long squeeze is een snelle neerwaartse beweging waarin longs massaal verkopen of worden geliquideerd. Daardoor kan een eerste koersdaling uitgroeien tot een stevige verkoopcascade.

Vooral hefboom maakt het risico groot. Hoe hoger de hefboom, hoe minder ruimte je positie heeft om een daling op te vangen. Open interest, funding rates, liquidatiegegevens en orderboekdiepte kunnen helpen om de markt beter te begrijpen, maar geen van deze signalen voorspelt een squeeze met zekerheid.

Het belangrijkste is daarom om te snappen hoeveel risico je werkelijk neemt. Een koersdaling is vervelend, maar bij een positie met hefboom kan die daling ervoor zorgen dat je trade automatisch wordt gesloten voordat de markt weer kan herstellen.