Wat is Kaspa (KAS) en hoe werkt het?

Wat is Kaspa (KAS)?

Kaspa is een permissionless Layer 1-netwerk dat gebruikmaakt van Proof of Work. Permissionless betekent simpel gezegd dat iedereen het netwerk kan gebruiken of eraan kan deelnemen zonder eerst toestemming te vragen.

KAS is de eigen cryptocurrency van het Kaspa-netwerk. Miners ontvangen KAS als beloning voor het produceren van blocks en kunnen daarnaast de transactiekosten ontvangen die gebruikers betalen.

Kaspa gebruikt geen traditionele, lineaire blockchain waarin blocks één voor één achter elkaar worden geplaatst. In plaats daarvan gebruikt het netwerk een BlockDAG. Hierdoor kunnen meerdere blocks ongeveer tegelijkertijd worden gemaakt en toch onderdeel blijven van het netwerk. Bij een traditionele blockchain zou doorgaans maar één concurrerend block onderdeel worden van de hoofdketen.

Om deze blocks in de juiste volgorde te plaatsen, gebruikt Kaspa GHOSTDAG. Dit protocol bepaalt hoe parallel geproduceerde blocks worden geordend en hoe het netwerk daar consensus over bereikt.

Het Kaspa-mainnet ging op 7 november 2021 live via een fair launch. Er was geen premine, presale of vooraf gereserveerde hoeveelheid KAS voor insiders. KAS kwam vanaf de lancering via mining in omloop.

Sinds de Toccata-hardfork van 30 juni 2026 ondersteunt Kaspa ook programmeerbare UTXO's via covenants. Een UTXO is kort gezegd een afzonderlijk stukje crypto dat nog kan worden uitgegeven. Een covenant voegt daar regels aan toe die bepalen hoe zo'n UTXO in een volgende transactie mag worden besteed.

Hierdoor kan op Kaspa complexere programmeerbare logica worden gebouwd. Het werkt alleen anders dan bij een accountgebaseerd smartcontractplatform zoals Ethereum. Kaspa blijft UTXO-gebaseerd: de regels zijn gekoppeld aan UTXO's en transacties, in plaats van aan accounts en contractopslag zoals bij de Ethereum Virtual Machine.

Korte samenvatting

• Kaspa is een Layer-1-netwerk met proof-of-work en de eigen munt KAS.
• Het gebruikt een BlockDAG in plaats van één lineaire blockchain.
• GHOSTDAG ordent parallel gemaakte blocks en transacties.
• Het netwerk draait op 10 blocks per seconde.
• Proof-of-work, probabilistische zekerheid en hogere node-eisen zijn belangrijke trade-offs.

Hoe werkt Kaspa?

Kaspa werkt met miners. Dit zijn deelnemers die rekenkracht gebruiken om nieuwe blocks te produceren. Dat proces heet Proof of Work. Vervolgens verspreiden miners deze blocks via een peer-to-peernetwerk, waarin computers rechtstreeks met elkaar communiceren zonder centrale partij.

Bij een traditionele blockchain verwijst een nieuw block meestal naar één vorig block. Bij Kaspa kan een block naar meerdere eerdere blocks verwijzen. Hierdoor kunnen blocks die ongeveer tegelijkertijd door verschillende miners worden gemaakt naast elkaar blijven bestaan, in plaats van dat slechts één ervan onderdeel wordt van de hoofdketen.

GHOSTDAG ordent deze parallel geproduceerde blocks. Hierdoor ontstaat een consistente volgorde waarin transacties kunnen worden verwerkt. Dat is bijvoorbeeld belangrijk wanneer twee transacties dezelfde UTXO proberen uit te geven. In zo'n geval bepaalt de volgorde welke transactie als eerste wordt geaccepteerd; de conflicterende transactie kan daarna niet meer worden uitgevoerd.

Sinds de Crescendo-upgrade produceert Kaspa gemiddeld 10 blocks per seconde. De beoogde blocktijd daalde daarmee van ongeveer 1 seconde naar 100 milliseconden.

Een korte blocktijd betekent niet dat iedere transactie na één block al volledig zeker is. De zekerheid binnen een Proof-of-Work-netwerk is probabilistisch: naarmate meer blocks worden toegevoegd en de transactie dieper in de geordende geschiedenis komt te liggen, neemt de zekerheid toe.

Miners ontvangen KAS via blockbeloningen en transactiekosten. Binnen GHOSTDAG worden blocks onder meer ingedeeld als blauwe en rode blocks. Rode blocks maken wel deel uit van de BlockDAG, maar hun beloning werkt anders: wanneer zo'n block door een later block wordt meegenomen, kan de bijbehorende beloning naar de miner van dat samenvoegende block gaan.

Kaspa (KAS) overzicht

Wat is de BlockDAG van Kaspa?

Een BlockDAG is een gerichte acyclische graaf van blocks. Dat klinkt technisch, maar het belangrijkste verschil met een traditionele blockchain is eenvoudig: de blocks vormen niet één lange keten.

Bij een gewone blockchain volgt een nieuw block meestal op één vorig block. Wanneer twee miners bijna tegelijkertijd een geldig block maken, wordt uiteindelijk meestal maar één van die blocks onderdeel van de hoofdketen.

Bij Kaspa werkt dat anders. Meerdere geldige blocks kunnen parallel naast elkaar bestaan en een nieuw block kan naar meerdere eerdere blocks verwijzen. Daardoor hoeft Kaspa parallel geproduceerde blocks niet automatisch buiten de geschiedenis te laten vallen.

Je kunt het vergelijken met een wegennet met meerdere banen in plaats van één smal spoor. Verschillende blocks kunnen ongeveer tegelijkertijd ontstaan, waarna het protocol bepaalt hoe deze blocks logisch ten opzichte van elkaar worden geordend.

De verbindingen tussen blocks geven eerst alleen een gedeeltelijke volgorde aan. Van sommige blocks is duidelijk welk block eerder kwam, maar niet ieder paar parallel geproduceerde blocks heeft direct een vaste onderlinge plaats.

GHOSTDAG zet deze structuur vervolgens om in een vaste volgorde waarin blocks en transacties kunnen worden verwerkt. Dat is bijvoorbeeld nodig wanneer twee transacties dezelfde UTXO proberen uit te geven. De transactie die volgens de GHOSTDAG-volgorde als eerste wordt verwerkt, krijgt dan voorrang.

Doordat Kaspa parallel geproduceerde blocks kan behouden en ordenen, kan het netwerk met een hogere blockfrequentie werken dan een ontwerp waarbij maar één blockpad wordt gevolgd. Dat betekent niet dat iedere transactie automatisch geldig is. Transacties moeten nog steeds aan de regels van het netwerk voldoen en conflicten moeten volgens de vastgestelde volgorde worden opgelost.

Hoe werkt GHOSTDAG op Kaspa?

GHOSTDAG is het consensusmechanisme van Kaspa. Het zorgt ervoor dat deelnemers in het netwerk uiteindelijk dezelfde volgorde van blocks en transacties volgen.

GHOSTDAG is gebaseerd op PHANTOM. De exacte oplossing van PHANTOM is heel moeilijk om efficiënt te berekenen. GHOSTDAG gebruikt daarom een praktische methode die stap voor stap bepaalt hoe blocks worden ingedeeld en geordend.

Daarbij worden blocks onder meer ingedeeld als blauw of rood. Blauwe blocks vallen binnen de hoeveelheid parallel gemaakte blocks die het protocol als normaal beschouwt. Blocks die daarbuiten vallen, worden rood ingedeeld.

Een belangrijke rol daarin speelt de waarde k. Deze bepaalt hoeveel gelijktijdig geproduceerde blocks binnen de blauwe groep mogen vallen. Die waarde hangt onder meer samen met de blockfrequentie en de tijd die blocks nodig hebben om zich door het netwerk te verspreiden.

GHOSTDAG kiest daarna stap voor stap een zogenoemde selected parent. Dat is een eerder block waarvan het verleden volgens het protocol de grootste hoeveelheid geaccepteerd blauw werk bevat. Vanuit die selected parent wordt de volgorde verder opgebouwd.

Kaspa gebruikt daarbij onder meer blue work. Dit is een maatstaf voor de hoeveelheid Proof-of-Work die verbonden is aan de geaccepteerde blauwe blocks. Daarmee helpt GHOSTDAG om te bepalen welke takken en blocks zwaarder meewegen in de uiteindelijke volgorde.

De zekerheid van die volgorde neemt toe naarmate er meer blocks worden toegevoegd. Hoe langer een transactie onderdeel is van de geordende geschiedenis, hoe moeilijker het wordt om die volgorde nog te veranderen.

GHOSTDAG is momenteel het consensusprotocol van het Kaspa-mainnet. DAGKnight is ontwikkeld als mogelijke volgende consensusupgrade. Een belangrijk verschil is dat DAGKnight niet afhankelijk moet zijn van één vooraf ingestelde k-waarde, maar zich beter moet kunnen aanpassen aan de daadwerkelijke omstandigheden van het netwerk. DAGKnight is nog niet actief als consensusmechanisme op het Kaspa-mainnet.

Wie heeft Kaspa ontwikkeld?

Yonatan Sompolinsky is de oprichter van Kaspa. Hij werkte al vóór de lancering van Kaspa aan onderzoek naar manieren waarop een Proof-of-Work-netwerk meerdere parallel gemaakte blocks kan verwerken en ordenen.

Samen met Shai Wyborski en Aviv Zohar publiceerde hij in 2021 het onderzoek naar PHANTOM en GHOSTDAG. Dit onderzoek vormt een belangrijke basis voor de manier waarop Kaspa blocks binnen een BlockDAG ordent.

Kaspa werd oorspronkelijk ontwikkeld door DAGLabs. Later werd het project overgedragen aan de community en verder ontwikkeld als open-sourceproject.

Michael Sutton is een van de belangrijkste ontwikkelaars en onderzoekers binnen Kaspa. De oorspronkelijke volledige node-software van Kaspa was geschreven in Go. Deze software is later opnieuw opgebouwd in Rust om betere prestaties mogelijk te maken.

Michael Sutton en Ori Newman speelden een belangrijke rol bij deze Rust-versie. Daarnaast werken verschillende andere open-sourceontwikkelaars mee aan de verdere ontwikkeling van Kaspa.

Wat zijn de voordelen van Kaspa?

Kaspa heeft een aantal technische eigenschappen die het onderscheiden van een traditionele Proof-of-Work-blockchain:

• Parallelle blocks worden verwerkt. Kaspa kan blocks die ongeveer tegelijkertijd worden gemijnd opnemen en ordenen. Bij een traditionele blockchain wordt meestal slechts één blockpad gevolgd.

• Hoge blockfrequentie. Het Kaspa-mainnet draait op ongeveer 10 blocks per seconde. De beoogde tijd tussen twee blocks is daardoor ongeveer 100 milliseconden.

• Vaste volgorde van transacties. GHOSTDAG bepaalt een vaste volgorde voor blocks en transacties. Daardoor kunnen nodes dezelfde geschiedenis volgen en conflicterende transacties op dezelfde manier verwerken.

• Fair launch. Kaspa werd gelanceerd zonder premine, presale of vooraf gereserveerde hoeveelheid KAS voor insiders. Nieuwe KAS kwam vanaf de lancering via mining in omloop.

• Programmeerbare UTXO's. Sinds de Toccata-upgrade ondersteunt Kaspa covenants. Daarmee kunnen regels worden gekoppeld aan de manier waarop een UTXO later mag worden uitgegeven. Toccata voegde daarnaast nieuwe mogelijkheden toe om informatie uit transacties te gebruiken en bepaalde zero-knowledgebewijzen rechtstreeks op Layer 1 te controleren.

Een hoge blockfrequentie betekent niet automatisch dat iedere transactie goedkoop of direct definitief is. De daadwerkelijke prestaties hangen ook af van onder meer de drukte op het netwerk en de hoeveelheid bevestiging die een gebruiker nodig vindt.

Wat zijn de nadelen van Kaspa?

Kaspa heeft ook een aantal nadelen en technische afwegingen:

• Afhankelijkheid van miners. Kaspa gebruikt Proof of Work. De beveiliging van het netwerk is daardoor afhankelijk van miners die rekenkracht leveren.

• Transacties zijn niet direct absoluut definitief. Zoals bij andere Proof-of-Work-netwerken neemt de zekerheid van een transactie toe naarmate meer blocks worden toegevoegd. Hoe langer een transactie in de geordende geschiedenis staat, hoe moeilijker het wordt om die volgorde nog te veranderen.

• De waarde k moet goed worden ingesteld. GHOSTDAG gebruikt een waarde die k wordt genoemd. Deze bepaalt hoeveel parallel geproduceerde blocks binnen een bepaalde groep mogen vallen. Die waarde moet passen bij onder meer de snelheid waarmee blocks worden gemaakt en verspreid.

• Nodes hebben relatief krachtige hardware nodig. Door de hoge blockfrequentie en de hoeveelheid gegevens die het netwerk verwerkt, hebben nodes voldoende rekenkracht, geheugen, opslag en internetbandbreedte nodig.

• Netwerkupgrades vragen actie van nodeoperators. Bij belangrijke protocolupgrades moeten operators hun nodesoftware op tijd bijwerken. Een node die oude regels blijft gebruiken, kan na zo'n upgrade niet meer correct met het bijgewerkte netwerk communiceren.

Volgens de huidige richtlijnen voor de Kaspa-node wordt minimaal 8 CPU-cores, 16 GB RAM, 640 GB SSD-opslag en ongeveer 80 Mbit/s netwerkbandbreedte aangeraden. Dit zijn praktische minimumadviezen voor de huidige software en kunnen bij toekomstige upgrades veranderen.

Conclusie

Kaspa is een Proof-of-Work Layer 1-netwerk met KAS als eigen cryptocurrency. Het belangrijkste verschil met een traditionele blockchain is de BlockDAG-structuur. Hierdoor kunnen meerdere geldige blocks ongeveer tegelijkertijd ontstaan en toch onderdeel blijven van dezelfde geschiedenis.

GHOSTDAG bepaalt hoe deze blocks en de bijbehorende transacties worden geordend. Daardoor kan Kaspa momenteel ongeveer 10 blocks per seconde verwerken zonder dat het netwerk beperkt is tot één lineair blockpad.

Sinds de Toccata-upgrade kan Kaspa daarnaast meer programmeerbare logica rechtstreeks op Layer 1 uitvoeren via covenants en andere nieuwe functies.

Daar staan ook afwegingen tegenover. Kaspa blijft afhankelijk van miners voor zijn beveiliging, de zekerheid van transacties neemt geleidelijk toe en het draaien van een node vraagt relatief krachtige hardware. Kaspa is daarmee vooral een andere technische aanpak om een Proof-of-Work-netwerk sneller te laten werken zonder parallel geproduceerde blocks automatisch weg te gooien.