Wat is Uniswap (UNI)? Een simpele uitleg

Wat is Uniswap (UNI)?

Uniswap is een decentralized exchange, vaak afgekort tot DEX. Via Uniswap kun je tokens ruilen zonder gebruik te maken van een traditionele centrale crypto exchange met een orderboek.

Uniswap werkt met een automated market maker, vaak afgekort tot AMM. In plaats van koop- en verkooporders in een orderboek worden swaps uitgevoerd via smart contracts en liquidity pools. Dit zijn pools met tokens die door gebruikers beschikbaar worden gesteld.

Wanneer je via Uniswap een token ruilt, gebruik je de liquiditeit die in zo'n pool beschikbaar is.

De token van het Uniswap Protocol heet UNI. UNI is een ERC-20-token op Ethereum en wordt gebruikt voor governance. UNI-houders kunnen hun stemrecht delegeren en stemmen over bepaalde beslissingen rond het protocol.

Sinds december 2025 worden protocolfees gebruikt voor een token burn, waarbij UNI permanent uit omloop wordt gehaald.

Je hebt UNI niet nodig om tokens te swappen of liquiditeit aan een pool toe te voegen.

Het Uniswap Protocol is beschikbaar op Ethereum en meerdere andere blockchainnetwerken. Uniswap Labs ontwikkelt onder meer interfaces, infrastructuur en tools rond Uniswap. Uniswap Labs is een bedrijf en staat los van het protocol zelf en de governance door UNI-houders.

Korte samenvatting

• Uniswap is een DEX waarop je tokens via liquidity pools kunt swappen.
• UNI is de governance-token van het Uniswap Protocol.
• Traders ruilen tegen poolliquiditeit, niet tegen een traditioneel orderboek.
• Liquidity providers kunnen swapkosten ontvangen, maar lopen ook risico's.
• Lage liquiditeit en grote swaps kunnen voor prijsimpact en slippage zorgen.

Hoe werkt Uniswap?

Uniswap werkt anders dan traditionele, gecentraliseerde handelsplatforms. Die platforms gebruiken meestal een orderboek waarin koop- en verkooporders van gebruikers aan elkaar worden gekoppeld. Uniswap gebruikt geen centraal orderboek, maar liquidity pools met tokens die door gebruikers beschikbaar zijn gesteld.

Zo'n pool bevat reserves van tokens. Stel dat een pool token A en token B bevat. Iemand die token A wil ruilen voor token B, stuurt token A naar de pool en ontvangt token B terug. Het protocol berekent hoeveel token B de gebruiker ontvangt op basis van de beschikbare liquiditeit en de regels van de pool.

Door een swap veranderen de hoeveelheden tokens in de pool. Daardoor verandert ook de prijs waartegen een volgende swap kan worden uitgevoerd.

De gebruikers die tokens beschikbaar stellen aan een pool heten liquidity providers. Zij zorgen ervoor dat andere gebruikers kunnen swappen en kunnen in ruil daarvoor een deel van de swapkosten ontvangen.

Hoeveel invloed een swap op de prijs heeft, hangt onder meer af van de beschikbare liquiditeit rond de actuele prijs. Is daar weinig liquiditeit, dan kan dezelfde swap een grotere prijsimpact hebben. Vooral bij grotere swaps kan de uiteindelijke prijs daardoor afwijken van de prijs die je vooraf ziet.

Uniswap heeft meerdere protocolversies. Uniswap v4 is de nieuwste versie, terwijl pools uit eerdere versies zoals v2 en v3 daarnaast kunnen blijven bestaan.

In Uniswap v4 worden pools beheerd via één centraal PoolManager-contract. V4 ondersteunt daarnaast zogenaamde hooks. Dit zijn extra stukken smartcontractlogica die aan een pool kunnen worden gekoppeld om bijvoorbeeld het gedrag rond swaps, liquiditeit of kosten aan te passen.

Uniswap (UNI) overzicht

Hoe werken liquidity pools en automated market making bij Uniswap?

Uniswap bepaalt de ruilprijs binnen liquidity pools met een automated market maker, oftewel een AMM.

In de oorspronkelijke Uniswap-opzet wordt daarvoor de formule x × y = k gebruikt. Hierbij staan x en y voor de hoeveelheden van beide tokens in de pool. Als iemand het ene token koopt en het andere token toevoegt, verandert de verhouding tussen de tokens. Daardoor verandert ook de prijs.

Voorbeeld: Stel dat iemand in één keer een grote hoeveelheid van token A uit een pool koopt. Er blijft dan minder token A in de pool over, waardoor token A tijdens de swap steeds duurder wordt. Hoe groter de swap ten opzichte van de beschikbare liquiditeit, hoe groter de prijsimpact meestal is.

Uniswap v3 en v4 gebruiken geconcentreerde liquiditeit. Daarbij kunnen liquidity providers zelf een prijsbereik kiezen waarin hun liquiditeit beschikbaar is. Zo kan hetzelfde kapitaal binnen dat prijsbereik efficiënter worden ingezet.

Ligt de marktprijs buiten het gekozen bereik, dan is die liquiditeit niet actief voor swaps. De liquidity provider ontvangt dan geen swapfees over die positie totdat de prijs weer binnen het gekozen bereik komt.

Welke rol speelt UNI binnen Uniswap?

UNI is de governance-token van het Uniswap Protocol. Wie UNI bezit, kan stemrecht activeren door de tokens aan een adres te delegeren. Dat kan het eigen adres zijn of het adres van iemand anders die namens de houder stemt.

De UNI-tokens hoeven daarvoor niet te worden overgedragen of vastgezet. De hoeveelheid gedelegeerde UNI bepaalt hoeveel stemgewicht een adres heeft.

Via governance kunnen UNI-houders onder meer beslissen over treasury-uitgaven, protocolfees en het eventueel minten van extra UNI. Voor het indienen van een bindend onchain voorstel is momenteel 1 miljoen gedelegeerde UNI nodig. Een voorstel moet vervolgens minimaal 40 miljoen UNI-stemmen vóór krijgen om te slagen.

Bij de lancering in 2020 werden 1 miljard UNI gemint. Er is momenteel geen actieve inflatie. Governance heeft wel de mogelijkheid om jaarlijks extra UNI te minten, tot maximaal 2% van de totale voorraad. Deze mogelijkheid is tot nu toe niet gebruikt.

Sinds december 2025 zijn protocolfees geactiveerd. De geïnde protocolfees worden gebruikt om UNI permanent te verbranden. UNI-houders krijgen deze protocolinkomsten niet rechtstreeks uitgekeerd.

Hoe werken swaps en transactiekosten op Uniswap?

Bij een swap lever je één token aan en ontvang je een ander token terug uit een liquidity pool. Voor een swap betaal je een swapfee.

Hoe hoog die fee is, hangt af van de protocolversie en de pool. Uniswap v2 rekent een swapfee van 0,30%. In Uniswap v3 bestaan onder meer fee tiers van 0,01%, 0,05%, 0,30% en 1,00%.

In Uniswap v4 zijn de fees flexibeler. Pools kunnen vaste of dynamische fees gebruiken. Met hooks kan de logica rond bijvoorbeeld fees verder worden aangepast.

De swapfee gaat niet altijd volledig naar liquidity providers. Op pools waar protocolfees zijn geactiveerd, gaat een deel van de swapfee naar het protocol. Het resterende deel gaat naar liquidity providers met actieve liquiditeit.

Naast de swapfee betaal je netwerkkosten voor het uitvoeren van de transactie op de blockchain. Swapfees en netwerkkosten zijn dus verschillende kosten.

Een andere term die je bij swaps vaak tegenkomt is slippage. Dit is het verschil tussen de verwachte prijs van een swap en de prijs waartegen de swap uiteindelijk wordt uitgevoerd. Bij weinig liquiditeit, grote swaps of sterke prijsbewegingen kan de slippage groter zijn.

Hoe is Uniswap ontstaan?

Hayden Adams ontwikkelde het Uniswap Protocol in 2018. Op 2 november 2018 werd de eerste versie publiek aangekondigd en op Ethereum mainnet gelanceerd.

Uniswap v1 was een proof of concept voor een automated market maker. Het idee was dat gebruikers tokens aan liquidity pools konden toevoegen, zodat anderen konden swappen zonder dat daarvoor een centrale exchange met een orderboek nodig was.

In mei 2020 volgde Uniswap v2. Deze versie maakte directe swaps tussen verschillende ERC-20-tokens mogelijk.

In september 2020 werd UNI gelanceerd als governance-token van het Uniswap Protocol.

Wat zijn de voordelen van Uniswap?

Uniswap heeft een aantal belangrijke eigenschappen:

• Permissionless swaps: Gebruikers kunnen tokens via smart contracts swappen zonder dat een centrale exchange de transactie hoeft uit te voeren.

• Iedereen kan liquiditeit toevoegen: Gebruikers kunnen tokens beschikbaar stellen aan liquidity pools en kunnen daarvoor swapfees ontvangen.

• Geen centraal orderboek nodig: Swaps worden uitgevoerd tegen de liquiditeit in een pool in plaats van via koop- en verkooporders van andere gebruikers.

• Geconcentreerde liquiditeit: In v3 en v4 kunnen liquidity providers zelf een prijsbereik kiezen waarin hun liquiditeit actief is. Daardoor kan kapitaal binnen dat bereik efficiënter worden gebruikt.

• Aanpasbare pools in v4: Met hooks kunnen developers extra regels en functies toevoegen aan pools, bijvoorbeeld rond swaps, liquiditeit en fees.

Wat zijn de nadelen van Uniswap?

Uniswap heeft ook een aantal belangrijke aandachtspunten:

• Prijsimpact en slippage: Bij weinig liquiditeit of grote swaps kan de uiteindelijke ruilprijs minder gunstig zijn dan verwacht.

• Impermanent loss: Liquidity providers kunnen verlies oplopen ten opzichte van het simpelweg vasthouden van de tokens wanneer de prijzen sterk veranderen.

• Actief beheer van geconcentreerde liquiditeit: Bij v3 en v4 ontvangt een positie geen swapfees wanneer de marktprijs buiten het gekozen prijsbereik ligt. Het aanpassen van zo'n positie kan extra netwerkkosten veroorzaken.

• Smartcontract- en tokenrisico's: Bugs in smart contracts kunnen tot verlies leiden. Omdat Uniswap permissionless is, kunnen er daarnaast tokens en pools bestaan die onbetrouwbaar of risicovol zijn.

• Netwerkkosten: Swappen en het toevoegen, aanpassen of verwijderen van liquiditeit vereist onchain transacties en brengt daardoor netwerkkosten met zich mee.

Conclusie

Uniswap is een decentralized exchange waarmee gebruikers tokens via liquidity pools kunnen ruilen. In plaats van een traditioneel orderboek gebruikt het protocol een automated market maker om te bepalen hoeveel tokens een gebruiker bij een swap ontvangt.

Gebruikers kunnen zelf liquiditeit beschikbaar stellen en daarvoor swapfees ontvangen. In v3 en v4 kunnen liquidity providers daarbij zelf bepalen binnen welk prijsbereik hun liquiditeit actief is.

UNI is de governance-token van Uniswap. UNI-houders kunnen hun stemrecht delegeren en stemmen over beslissingen rond het protocol. Sinds december 2025 worden protocolfees daarnaast gebruikt om UNI permanent te verbranden. UNI-houders ontvangen deze protocolinkomsten niet rechtstreeks.

Uniswap maakt token swaps mogelijk zonder centrale exchange, maar kent ook risico's. Prijsimpact, impermanent loss, smartcontractrisico's en netwerkkosten zijn belangrijke punten om rekening mee te houden.