Wat is Stellar (XLM) en hoe werkt het netwerk?

Wat is Stellar (XLM) en hoe werkt het netwerk?

Wat is Stellar (XLM)?

Stellar is een openbaar netwerk voor het uitgeven, versturen en verhandelen van digitale waarde. Dat kan XLM zijn, maar ook andere activa, zoals een digitale versie van een valuta. Het netwerk houdt bij welke rekeningen welke bedragen bezitten en verwerkt betalingen tussen die rekeningen.

XLM, ook wel lumen genoemd, is de eigen munt van Stellar. Je gebruikt XLM onder meer voor de reserve op een Stellar-account en voor transactiekosten. Stellar is dus het netwerk, terwijl XLM de native munt binnen dat netwerk is.

Organisaties kunnen op Stellar ook zelf activa uitgeven. Zo’n activum is gekoppeld aan een activacode én aan het account van de uitgever. Wil je een ander activum dan XLM ontvangen, dan moet je account meestal eerst een trustline instellen. Daarmee geef je aan dat jouw account dat specifieke activum van die uitgever mag ontvangen.

Belangrijk om te weten: het netwerk regelt de overdracht van uitgegeven activa, maar garandeert niet de waarde, dekking of inwisselbaarheid ervan. Daarvoor blijft de uitgever verantwoordelijk.


Korte samenvatting

  • Stellar is een netwerk voor betalingen en digitale activa.
  • XLM is de native munt voor reserves, kosten en soms path payments.
  • Validators bereiken overeenstemming via het Stellar Consensus Protocol, zonder mining of staking.
  • Stellar heeft ingebouwde functies voor activa, trustlines en betalingen met omwisselingen.
  • De werking van Stellar hangt mede af van goed afgestemde validatorconfiguraties.

Hoe werkt Stellar?

Stellar houdt transacties en saldi bij in opeenvolgende ledgers. Je kunt zo’n ledger zien als een bijgewerkte versie van de gezamenlijke administratie van het netwerk. Wanneer het netwerk het eens is over een nieuwe ledger, worden de daarin opgenomen veranderingen definitief.

Validators draaien hiervoor software die stellar-core heet. Zij verwerken transacties, houden de actuele toestand van de ledger bij en bewaren de geschiedenis van het netwerk. Een gesloten Stellar-ledger is doorgaans na ongeveer vijf seconden definitief.

Met Stellar kun je onder meer XLM versturen, uitgegeven activa overboeken en activa tijdens een betaling omwisselen. Dat laatste gebeurt met een path payment. Hierbij zoekt het netwerk via beschikbare handelsparen een route tussen het activum dat de verzender heeft en het activum dat de ontvanger wil krijgen.

Stel dat jij een activum verstuurt, maar de ontvanger liever een ander activum ontvangt. Een path payment kan de betaling onderweg omwisselen, als daar passende handelsparen voor beschikbaar zijn.

Stellar heeft daarnaast ingebouwde functies voor accounts, Multisignature-autorisatie en activa-uitgifte. Multisignature-autorisatie betekent dat je kunt instellen dat voor bepaalde acties meer dan één goedkeuring nodig is. Voor extra programmeerbare logica heeft Stellar ook Soroban, een omgeving voor smart contracts.

Stellar (XLM) overzicht

Kenmerk Informatie
Naam Stellar
Ticker XLM
Categorie Betalingsnetwerk
Oprichter(s) Jed McCaleb, Joyce Kim
Blockchain / netwerk Het eigen Stellar-netwerk
Consensusmechanisme Stellar Consensus Protocol (federated Byzantine agreement)
Lancering 2014

Hoe werkt het Stellar Consensus Protocol?

Om transacties definitief vast te leggen, moeten validators het met elkaar eens worden. Dat proces heet consensus. Stellar gebruikt hiervoor het Stellar Consensus Protocol, vaak afgekort als SCP.

SCP werkt niet met mining en ook niet met staking. In plaats daarvan gebruikt het een systeem dat federated Byzantine agreement heet. Simpel gezegd: iedere validator kiest zelf welke andere validators hij voldoende vertrouwt om samen beslissingen te nemen.

Zo’n gekozen groep heet een quorum slice. Een validator hoeft dus niet alle validators op het netwerk te vertrouwen. Wel moeten de verschillende quorum slices genoeg overlap hebben. Anders kunnen delen van het netwerk mogelijk niet goed samen tot één besluit komen.

Een quorum is vervolgens een groep validators die groot genoeg is om samen consensus te bereiken. Via federated voting dragen validators transacties voor en bevestigen ze daarna. Zo komen zij tot overeenstemming over welke transacties in de volgende ledger worden opgenomen.

SCP kiest veiligheid boven beschikbaarheid. Bij een probleem met de consensusconfiguratie kan Stellar daarom stoppen met het sluiten van nieuwe ledgers. Dat is bedoeld om te voorkomen dat er twee tegenstrijdige versies van de ledger worden bevestigd.

Welke rol speelt XLM binnen het Stellar-netwerk?

XLM heeft een paar praktische functies binnen Stellar. De eerste is de basisreserve. Een Stellar-account moet XLM aanhouden om op het netwerk te bestaan. De huidige basisreserve is 0,5 XLM. Een standaardaccount vereist twee basisreserves en heeft dus minimaal 1 XLM nodig.

Ook extra onderdelen op een account verhogen de vereiste reserve. Een trustline kost bijvoorbeeld extra reserve. Dit helpt voorkomen dat iemand heel veel accounts of accountonderdelen aanmaakt en daarmee het netwerk onnodig belast.

Daarnaast betaal je transactiekosten in XLM. De basisvergoeding is momenteel 0,00001 XLM per operatie. Een operatie is een afzonderlijke actie binnen een transactie, zoals het versturen van een activum of het aanmaken van een trustline.

Bij drukte kan een gebruiker een hogere maximale vergoeding aanbieden via surge pricing. Daardoor kunnen transacties worden geprioriteerd wanneer er beperkte ruimte in een ledger is. De werkelijk betaalde kosten kunnen dan dus hoger liggen dan de basisvergoeding.

Deze kosten gaan niet naar validators en ook niet naar de Stellar Development Foundation. Ze komen terecht in de fee pool van het protocol.

XLM kan ook als tussenstap dienen bij een path payment. Als er geschikte handelsparen beschikbaar zijn, kan XLM helpen om een betaling van het ene activum naar een ander activum om te wisselen.

Wat is het verschil tussen Stellar XLM en Bitcoin?

Stellar en Bitcoin hebben allebei een native munt, maar hun opzet verschilt behoorlijk.

  • Doel: Stellar is vooral ontworpen voor betalingen en voor het uitgeven en overdragen van verschillende digitale activa. Bitcoin is ontworpen als een peer-to-peer elektronisch geldsysteem met bitcoin als eigen native activum.
  • Consensus: Stellar gebruikt SCP, waarbij validators zelf vertrouwensrelaties instellen. Bitcoin gebruikt Proof of Work. Daarbij verrichten miners rekenwerk om blocks aan de blockchain toe te voegen.
  • Mining en staking: Stellar heeft geen mining en geen protocolstaking. XLM wordt dus niet aan validators uitgekeerd als stakingbeloning. Bij Bitcoin kunnen miners block subsidies en transactiekosten ontvangen volgens de consensusregels.
  • Voorraad: XLM was grotendeels al gecreëerd bij de start van Stellar. Na een grote tokenburn in 2019 bedraagt de totale voorraad ongeveer 50 miljard XLM. De inflatiemechaniek is uitgeschakeld, waardoor er onder de huidige regels geen nieuwe lumens worden gemaakt. Bitcoin creëert nieuwe bitcoin via block subsidies, die elke 210.000 blocks worden gehalveerd.
  • Functies: Stellar heeft ingebouwde functies voor activa-uitgifte, trustlines en path payments. Bitcoin gebruikt een UTXO-model, waarbij een transactie eerder ontvangen transactie-uitgangen verbruikt.
  • Finaliteit: Bij Stellar zijn ledgers doorgaans binnen enkele seconden definitief zodra consensus is bereikt. Bij Bitcoin neemt de zekerheid dat een betaling niet wordt teruggedraaid doorgaans toe naarmate er meer Proof-of-Work-blocks bovenop komen.

Hoe is Stellar ontstaan?

Stellar werd in 2014 gelanceerd als een open netwerk voor het verplaatsen van geld en andere vormen van waarde. Jed McCaleb en Joyce Kim waren de medeoprichters van Stellar.

In hetzelfde jaar werd de Stellar Development Foundation in de Verenigde Staten opgericht als non-profitorganisatie om de ontwikkeling en groei van het open-source Stellar-netwerk te ondersteunen.

De vroege Stellar-implementatie bouwde voort op ideeën uit Ripple. Het huidige Stellar-netwerk is echter gebaseerd op SCP en is niet hetzelfde als het XRP Ledger.

David Mazières ontwikkelde het Stellar Consensus Protocol. De technische publicatie hierover verscheen in 2015. Dat jaar markeert ook de onafhankelijke lancering van het huidige SCP-gebaseerde netwerk, terwijl Stellar als project al in 2014 begon.

Wat zijn de voordelen van Stellar?

Een belangrijk kenmerk van Stellar is dat het snelle ledgerfinaliteit combineert met een consensusmechanisme zonder mining of staking. Validators hoeven dus geen mining uit te voeren en ontvangen geen protocolstakingbeloningen voor het valideren van ledgers.

Stellar heeft veel functies al ingebouwd in het protocol. Denk aan activa-uitgifte, trustlines, multisignature-autorisatie en path payments. Daardoor hoeven bepaalde betalings- en activafuncties niet altijd via een afzonderlijk smart contract te worden gebouwd.

Path payments kunnen praktisch zijn wanneer de verzender en ontvanger verschillende activa willen gebruiken. Het netwerk kan dan, via beschikbare handelsparen, een route zoeken om de betaling tijdens de uitvoering om te wisselen.

De combinatie van transactiekosten in XLM en basisreserves is bedoeld om spam te ontmoedigen en de beschikbare ruimte in ledgers te verdelen. Soroban voegt daarnaast smart contracts toe voor toepassingen die meer programmeerbare logica nodig hebben.

Ook kunnen gebruikers de basisreserve en kosten voor andere accounts sponsoren. Daardoor hoeft een eindgebruiker in sommige gevallen niet zelf XLM aan te houden voor bepaalde accountvereisten.

Wat zijn de nadelen en beperkingen van Stellar?

De werking van SCP hangt af van gezonde validatorconfiguraties en voldoende overlap tussen quorum slices. Als validators hun vertrouwensrelaties onvoldoende goed op elkaar afstemmen, kan dat de beschikbaarheid van het netwerk beïnvloeden.

Dat risico werd zichtbaar op 15 mei 2019, toen Stellar gedurende 67 minuten geen nieuwe ledgers sloot door problemen met validatorconfiguraties. Dit was een historisch incident en betekent niet dat een toekomstige stop onvermijdelijk is. Het laat wel zien waarom de configuratie van validators belangrijk is.

Omdat Stellar veiligheid voorrang geeft, kan het netwerk bij consensusproblemen stoppen met het verwerken van nieuwe transacties totdat de situatie is opgelost. Dat voorkomt tegenstrijdige ledgerhistorieën, maar kan tijdelijk ten koste gaan van beschikbaarheid.

Voor uitgegeven activa zijn er ook extra stappen en risico’s. Je hebt doorgaans een trustline nodig om zo’n activum te ontvangen, terwijl iedere extra trustline normaal gesproken de XLM-reserve van een account verhoogt. Bovendien hangen de waarde, voorwaarden en inwisselbaarheid van een uitgegeven activum mede af van de uitgever.

De Stellar Development Foundation beheert nog een aanzienlijk deel van de totale XLM-voorraad voor netwerkontwikkeling en ecosysteemprogramma’s. De verdeling van XLM is daardoor niet volledig gelijkmatig verspreid over onafhankelijke marktdeelnemers.

Tot slot kan Stellar voor gebruikers en developers complexer zijn dan een netwerk dat zich alleen richt op de overdracht van één native munt. Stellar combineert ingebouwde functies, activa van uitgevers en Soroban smart contracts binnen hetzelfde netwerk.

Conclusie

Stellar is een openbaar netwerk voor betalingen, uitgegeven activa en de overdracht van digitale waarde. XLM is de native munt van het netwerk en wordt gebruikt voor accountreserves, transactiekosten en soms als tussenactief bij path payments.

De technische basis is het Stellar Consensus Protocol. Hierbij kiezen validators zelf welke andere validators zij vertrouwen. Dat maakt mining en protocolstaking niet nodig, maar betekent ook dat een gezonde configuratie en voldoende overlap tussen validators belangrijk zijn.

Stellar heeft ingebouwde functies voor activa-uitgifte, trustlines, multisignature-autorisatie en path payments. Soroban biedt daarnaast ruimte voor smart contracts. Tegelijkertijd moet je rekening houden met accountreserves, de rol van uitgevers bij niet-XLM-activa en het beschikbaarheidsrisico bij problemen met consensusconfiguraties.

Over Finst

Finst is een toonaangevend cryptoplatform in Nederland en biedt extreem lage tradingkosten, beveiliging van institutioneel niveau en een compleet aanbod aan cryptodiensten zoals trading, custody, staking en fiat on off ramp. Finst is opgericht door het voormalige kernteam van DEGIRO, is onder MiCAR erkend als crypto-asset service provider door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en bedient zowel particuliere als institutionele klanten in 30 Europese landen.

Het cryptoplatform voor iedere investeerder

Of je nu actief handelt of voor de lange termijn belegt, met Finst bouw je met vertrouwen en een gerust gevoel aan je cryptovermogen.

Registreren