Wat is PancakeSwap (CAKE) en hoe werkt deze decentralized exchange?

Wat is PancakeSwap (CAKE)?

PancakeSwap is een decentralized exchange, vaak afgekort tot DEX. Via PancakeSwap kun je tokens ruilen vanuit je eigen crypto wallet, zonder dat een centrale exchange je tokens eerst in bewaring neemt.

PancakeSwap is daardoor non-custodial. Dat betekent dat je zelf de controle over je wallet houdt en transacties vanuit je eigen wallet goedkeurt.

Voor token swaps gebruikt PancakeSwap onder meer een Automated Market Maker, oftewel AMM. In plaats van een traditioneel orderboek worden swaps uitgevoerd via smart contracts en liquidity pools. Zo'n liquidity pool bevat tokens die gebruikers beschikbaar hebben gesteld, zodat andere gebruikers ermee kunnen handelen.

De token van het PancakeSwap-ecosysteem heet CAKE. CAKE is de governance-token van het PancakeSwap-ecosysteem. Daarmee kunnen CAKE-houders stemmen over bepaalde voorstellen rond PancakeSwap. Het protocol gebruikt CAKE daarnaast als beloning om liquiditeit en andere activiteiten binnen het ecosysteem te stimuleren.

PancakeSwap gebruikt ook een burnmechanisme. Daarbij wordt een deel van de inkomsten uit verschillende producten gebruikt om CAKE permanent uit omloop te halen.

PancakeSwap begon op BNB Smart Chain, maar is inmiddels beschikbaar op meerdere blockchainnetwerken, waaronder Ethereum, Arbitrum, Base en andere netwerken.

Korte samenvatting

• PancakeSwap is een DEX waar je tokens vanuit je eigen crypto wallet kunt ruilen.
• De handel loopt vaak via liquiditeitspools en een AMM, niet via een centraal orderboek.
• De router kan verschillende pools en soms market makers combineren voor een swap.
• Zelfbeheer, beperkte liquiditeit en risico's van liquiditeit verschaffen zijn belangrijke aandachtspunten.

Hoe werkt PancakeSwap?

Om te handelen op PancakeSwap koppel je eerst een compatibele crypto wallet. Daarna kies je het netwerk en de tokens die je wilt ruilen. Je keurt de transactie zelf goed vanuit je wallet. PancakeSwap neemt je tokens dus niet eerst in bewaring.

PancakeSwap gebruikt een Smart Router om een geschikte route voor je swap te zoeken. Een swap kan rechtstreeks via één liquidity pool verlopen, maar ook via meerdere pools of tussenstappen. De router kan de transactie ook over verschillende routes verdelen als dat een betere uitvoering oplevert.

Daarvoor kan PancakeSwap verschillende soorten liquiditeit gebruiken, waaronder V2-, V3- en Infinity-pools. Op sommige netwerken en routes kan ook andere liquiditeit worden gebruikt, zoals StableSwap-pools of geïntegreerde market makers. Een swap op PancakeSwap hoeft dus niet altijd volledig via één AMM-pool te lopen.

Welke route uiteindelijk wordt gebruikt, hangt onder meer af van het netwerk, de beschikbare liquiditeit, de kosten en de prijs die via de verschillende routes beschikbaar is.

PancakeSwap (CAKE) overzicht

Hoe werkt handelen op PancakeSwap?

Voor een swap kies je eerst welk token je wilt betalen en welk token je wilt ontvangen. PancakeSwap zoekt vervolgens naar een geschikte handelsroute. Voordat je de transactie goedkeurt, kun je onder meer zien hoeveel tokens je naar verwachting ontvangt en welke kosten van toepassing zijn.

Een swap kan rechtstreeks door één liquidity pool gaan. Soms gebruikt de router meerdere stappen. Je ruilt dan bijvoorbeeld eerst token A voor token B en daarna token B voor token C. Een swap kan ook over meerdere routes worden verdeeld.

De beschikbare liquiditeit heeft invloed op de prijs van een swap. Is er weinig liquiditeit, dan kan een relatief grote transactie de prijs sterker beïnvloeden. Dit heet prijsimpact. Daardoor kun je bij een grote swap minder tokens ontvangen dan wanneer je dezelfde hoeveelheid in kleinere transacties tegen een diepere markt zou kunnen verhandelen.

Liquidity pools en Automated Market Makers

Een liquidity pool is een smart contract waarin tokens beschikbaar zijn voor swaps. Gebruikers die tokens aan zo'n pool toevoegen, worden liquidity providers genoemd. In ruil daarvoor kunnen zij een deel van de handelskosten ontvangen.

Hoe de prijs binnen een pool wordt bepaald, hangt af van het type pool. PancakeSwap heeft verschillende modellen.

Bij V2-pools wordt een traditionele AMM gebruikt waarbij de verhouding tussen twee tokens verandert wanneer gebruikers handelen. Bij V3-pools kunnen liquidity providers zelf een prijsbereik kiezen waarin hun liquiditeit actief is. Dit wordt geconcentreerde liquiditeit genoemd.

Door liquiditeit binnen een kleiner prijsbereik beschikbaar te stellen, kan hetzelfde kapitaal efficiënter worden gebruikt. Komt de marktprijs buiten het gekozen bereik, dan is die liquiditeit tijdelijk niet actief voor swaps en ontvangt de positie geen handelsvergoedingen totdat de prijs weer binnen het bereik komt.

PancakeSwap Infinity voegt daar modulaire pools met hooks aan toe. Hooks zijn aanpasbare stukken smartcontractcode die specifieke acties kunnen uitvoeren vóór of na een swap, het toevoegen van liquiditeit of het initialiseren van een pool. Hiermee kunnen functies zoals dynamische handelskosten, automatische limit orders en kortingen voor specifieke tokenhouders rechtstreeks binnen de pool worden ingebouwd.

Liquiditeit verschaffen brengt ook risico's met zich mee. Een daarvan is impermanent loss. Dit betekent dat de waarde van je positie lager kan uitvallen dan wanneer je dezelfde tokens simpelweg in je wallet had gehouden. Handelsvergoedingen en eventuele CAKE-prikkels zijn bovendien niet gegarandeerd.

Transactiekosten op PancakeSwap

Bij een swap kun je met verschillende soorten kosten te maken krijgen. De pool of handelsroute rekent een handelsvergoeding. Daarnaast betaal je netwerkkosten voor het uitvoeren van de transactie op de blockchain.

Op BNB Smart Chain betaal je deze netwerkkosten bijvoorbeeld in BNB. CAKE is dus niet de token waarmee je standaard de gaskosten op BNB Smart Chain betaalt.

De handelsvergoeding hangt af van de pool en route die worden gebruikt. V3-pools kennen onder meer fee tiers van 0,01%, 0,05%, 0,25% en 1%.

V2-pools rekenen een vaste swapfee van 0,25%. Daarvan gaat 0,17% naar liquidity providers, 0,0225% naar de PancakeSwap Treasury en 0,0575% naar het CAKE buyback-and-burnmechanisme.

Bij StableSwap-, Infinity- en andere pooltypes kan de vergoeding anders zijn (of dynamisch worden berekend via hooks). Daarom is het belangrijk om vóór een swap te controleren welke route en kosten in de interface worden weergegeven.

Waarvoor wordt CAKE gebruikt?

CAKE is de token van het PancakeSwap-ecosysteem. Een belangrijke functie is governance. CAKE-houders kunnen stemmen over bepaalde voorstellen rond het protocol. Sinds de invoering van Tokenomics 3.0 geldt daarbij één stem per CAKE.

CAKE wordt daarnaast gebruikt als incentive binnen delen van het PancakeSwap-ecosysteem. Het protocol kan nieuwe CAKE uitgeven om bijvoorbeeld bepaalde liquidity pools of andere producten te stimuleren.

PancakeSwap gebruikt ook een token burn-mechanisme. Daarbij wordt een deel van de inkomsten uit verschillende producten gebruikt om CAKE permanent uit omloop te halen. Een deel van de inkomsten uit producten zoals spot trading wordt gebruikt om CAKE terug te kopen en permanent te verbranden. Hierdoor wordt CAKE uit de circulatie gehaald.

PancakeSwap heeft bovendien het maximale aanbod van CAKE verlaagd via governance-voorstellen (van 750 miljoen naar 450 miljoen en later naar een harde limiet van 400 miljoen CAKE).

Governance van PancakeSwap

Governance werkt sinds Tokenomics 3.0 rechtstreeks met CAKE. Eén CAKE geeft één stem aan de wallet die de token bezit op het moment dat het stemgewicht wordt vastgesteld via een snapshot. Delegatie van stemrecht is onder het huidige model niet mogelijk.

Het oude veCAKE-systeem is in het voorjaar van 2025 stopgezet. Daarmee verdwenen ook functies zoals gauges voting, revenue sharing voor stakers en de vaste CAKE-staking die nodig was om veCAKE te verkrijgen.

Voor het indienen van voorstellen op Snapshot geldt een drempel van 100.000 CAKE. Communityvoorstellen en voorstellen van het Core Team hebben daarbij verschillende rollen binnen het governanceproces.

CAKE-houders kunnen dus invloed uitoefenen op bepaalde beslissingen rond PancakeSwap, maar niet iedere wijziging aan het protocol wordt automatisch alleen door tokenhouders bepaald.

Wat is het verschil tussen PancakeSwap en andere DEX's?

DEX's kunnen op verschillende manieren werken. Sommige gebruiken vooral liquidity pools en een Automated Market Maker. Andere werken met een orderboek of richten zich op specifieke vormen van handel, zoals perpetuals of swaps tussen activa met ongeveer dezelfde waarde.

PancakeSwap is vooral bekend als een AMM-gebaseerde DEX. Het protocol ondersteunt verschillende soorten liquidity pools en kan voor bepaalde swaps ook andere bronnen van liquiditeit gebruiken. PancakeSwap werkt bovendien op meerdere blockchainnetwerken.

PancakeSwap vs Uniswap

PancakeSwap en Uniswap zijn beide decentralized exchanges die voor token swaps gebruikmaken van smart contracts en liquidity pools.

Het belangrijkste historische verschil is het netwerk waarop ze begonnen. PancakeSwap werd gelanceerd op BNB Smart Chain, terwijl Uniswap begon op Ethereum. Beide protocollen zijn inmiddels op meerdere blockchainnetwerken beschikbaar.

PancakeSwap heeft verschillende generaties en soorten pools, waaronder V2, V3 en PancakeSwap Infinity met hooks. Daarnaast kan de Smart Router op bepaalde routes gebruikmaken van StableSwap-pools en geïntegreerde market makers.

Uniswap kent eveneens verschillende protocolversies. Uniswap v3 introduceerde geconcentreerde liquiditeit en Uniswap v4 voegde vergelijkbare hooks toe waarmee developers het gedrag van pools verder kunnen aanpassen.

Beide protocollen hebben ook een eigen token. CAKE wordt onder meer gebruikt voor governance en als incentive binnen het PancakeSwap-ecosysteem. UNI wordt gebruikt voor de governance van het Uniswap Protocol.

PancakeSwap vs dYdX

Het belangrijkste verschil tussen PancakeSwap en dYdX zit in het handelsmodel.

Bij de gewone token swaps op PancakeSwap handel je meestal tegen liquiditeit die via pools beschikbaar is. dYdX Chain richt zich vooral op perpetuals en gebruikt daarvoor een orderboek en matching engine. In een orderboek worden koop- en verkooporders van gebruikers aan elkaar gekoppeld.

dYdX Chain is daarnaast een zelfstandige Proof of Stake-blockchain die is gebouwd met de Cosmos SDK en CometBFT.

CAKE is de token van het PancakeSwap-ecosysteem en wordt onder meer gebruikt voor governance. DYDX is de native token van dYdX Chain en wordt gebruikt voor onder meer staking, netwerkbeveiliging en governance.

PancakeSwap biedt via zijn interface ook toegang tot perpetual-gerelateerde producten. De vergelijking hierboven gaat daarom specifiek over gewone token swaps op PancakeSwap tegenover de orderboekinfrastructuur van dYdX Chain.

PancakeSwap vs Orca

PancakeSwap en Orca gebruiken beide liquidity pools en Automated Market Makers voor token swaps.

PancakeSwap begon op BNB Smart Chain en is inmiddels multichain. Orca is vooral gebouwd rond Solana en andere netwerken die gebruikmaken van de Solana Virtual Machine.

Orca gebruikt geconcentreerde liquiditeit. Daarbij kunnen liquidity providers bepalen binnen welk prijsbereik hun liquiditeit actief is.

PancakeSwap ondersteunt dit model eveneens in V3-pools. Daarnaast heeft PancakeSwap andere pooltypen, waaronder V2 en Infinity.

PancakeSwap vs Curve Finance

PancakeSwap en Curve Finance maken beide swaps via smart contracts en liquidity pools mogelijk.

Curve is vooral bekend om StableSwap. Dit model is ontworpen voor stablecoins en andere activa waarvan de waarde dicht bij elkaar ligt. Het doel is om zulke activa met relatief weinig slippage te kunnen ruilen.

PancakeSwap is breder gericht op verschillende soorten token swaps. Het protocol ondersteunt onder meer V2-, V3- en Infinity-pools en kan daarnaast StableSwap-liquiditeit gebruiken.

Curve is niet uitsluitend bedoeld voor stablecoins, maar swaps tussen activa met een vergelijkbare waarde vormen wel een belangrijk onderdeel van het protocol.

Hoe is PancakeSwap ontstaan?

PancakeSwap werd in september 2020 gelanceerd op Binance Smart Chain, het netwerk dat tegenwoordig BNB Smart Chain heet.

Het project werd ontwikkeld door een groep anonieme developers. De individuele oprichters zijn niet publiekelijk bevestigd.

PancakeSwap begon als een AMM-gebaseerde decentralized exchange. In de jaren daarna werden nieuwe versies, pooltypen en producten toegevoegd en breidde PancakeSwap uit naar meerdere blockchainnetwerken.

In 2025 werd PancakeSwap Infinity gelanceerd. Infinity introduceerde een nieuwe poolarchitectuur met onder meer aanpasbare hooks. In hetzelfde voorjaar werd ook CAKE Tokenomics 3.0 ingevoerd. Daarbij werden onder meer veCAKE, gauges voting en de vaste CAKE-staking uitgefaseerd.

Wat zijn de voordelen van PancakeSwap?

• Zelfbeheer van je crypto: Je handelt vanuit je eigen crypto wallet. PancakeSwap neemt je tokens niet eerst in bewaring.

• Meerdere routes voor swaps: De Smart Router kan verschillende liquidity pools en routes gebruiken. Op bepaalde routes kan ook liquiditeit van geïntegreerde market makers worden gebruikt.

• Multichain: PancakeSwap is beschikbaar op meerdere blockchainnetwerken. Via de interface zijn ook bridging en cross-chain swaps mogelijk.

• Keuze voor liquidity providers: Bij onder meer V3 kunnen liquidity providers zelf bepalen binnen welk prijsbereik hun liquiditeit actief is. Infinity biedt daarnaast andere mogelijkheden om pools aan te passen via hooks.

• Governance met CAKE: CAKE-houders kunnen stemmen over bepaalde voorstellen rond PancakeSwap. Sinds Tokenomics 3.0 staat één CAKE gelijk aan één stem.

Wat zijn de nadelen en risico's van PancakeSwap?

• Je bent zelf verantwoordelijk voor je wallet: Verlies je toegang tot je wallet of herstelgegevens, dan kan PancakeSwap je tokens niet voor je herstellen.

• Liquiditeit kan beperkt zijn: Bij weinig liquiditeit kan de prijsimpact groter zijn en kun je een minder gunstige prijs krijgen.

• Impermanent loss voor liquidity providers: De waarde van een liquiditypositie kan lager uitvallen dan wanneer je dezelfde tokens alleen in je wallet had gehouden.

• Geconcentreerde of op hooks gebaseerde liquiditeit vereist beheer: Bij V3-posities kan de marktprijs buiten het gekozen prijsbereik komen. De positie ontvangt dan geen handelsvergoedingen totdat de prijs weer binnen het bereik valt. Hooks op Infinity-pools kunnen bovendien eigen voorwaarden of risico's toevoegen.

• Bridges voegen extra risico's toe: Cross-chain swaps en bridging kunnen externe bridgeproviders gebruiken. Die hebben hun eigen smart contracts, kosten, limieten en technische risico's.

• Governance heeft grenzen: Communityvoorstellen zijn niet-bindend. Core Proposals worden door het PancakeSwap Core Team ingediend en het team kan in kritieke situaties ingrijpen zonder communitystemming.

• Technische risico's blijven bestaan: Smart contracts, externe tokens en de blockchainnetwerken waarop PancakeSwap draait kunnen bugs, exploits of andere technische problemen hebben.

Conclusie

PancakeSwap is een decentralized exchange waarmee gebruikers vanuit hun eigen crypto wallet tokens kunnen ruilen. Het protocol gebruikt verschillende soorten liquidity pools en Automated Market Makers. De Smart Router kan voor sommige swaps ook andere liquiditeitsbronnen gebruiken.

PancakeSwap begon op BNB Smart Chain, maar is inmiddels beschikbaar op meerdere blockchainnetwerken. Naast V2- en V3-pools heeft het protocol met PancakeSwap Infinity een nieuwere generatie pools met meer mogelijkheden om de werking van een pool aan te passen via hooks.

CAKE is de token van het PancakeSwap-ecosysteem. De token wordt gebruikt voor governance en als incentive binnen delen van het ecosysteem. PancakeSwap gebruikt daarnaast inkomsten uit verschillende producten om CAKE terug te kopen en permanent te verbranden.

PancakeSwap geeft gebruikers zelf de controle over hun wallet, maar daarmee komt ook meer eigen verantwoordelijkheid. Wie swaps uitvoert of liquiditeit beschikbaar stelt, moet rekening houden met onder meer prijsimpact, netwerkkosten, smartcontractrisico's en impermanent loss.