Wat is een Stablecoin depeg en hoe ontstaat het?

Wat is een Stablecoin depeg?

Een stablecoin depeg betekent dat een stablecoin de koppeling verliest met de onderliggende waarde, zoals de Amerikaanse dollar, euro of goudprijs. Een stablecoin volgt namelijk de koers van een andere activa. Dit noemen we ook wel ‘de peg’. Wordt deze koppeling verloren, dan spreken we van een depeg.

In een perfect scenario is een stablecoin precies evenveel waard als de onderliggende activa. Bijvoorbeeld: 1 stablecoin is gelijk aan €1. Wanneer de marktprijs significant afwijkt van deze waarde, bijvoorbeeld daalt naar €0,95 of stijgt naar €1,05, spreken we van een depeg.

Een kleine afwijking van enkele centen komt regelmatig voor en herstelt vaak snel. Maar bij grotere of langdurige afwijkingen kan het vertrouwen in de stablecoin ernstig worden aangetast.

Stablecoins zijn ontworpen om stabiliteit te bieden in de volatiele cryptomarkt. Ze worden gebruikt als ruilmiddel, als tijdelijke opslag van waarde en als onderpand binnen DeFi-protocollen. Juist daarom kan een depeg grote gevolgen hebben voor het bredere ecosysteem.

Korte samenvatting

• Een stablecoin depeg betekent dat de marktprijs afwijkt van de beoogde vaste waarde
• Kleine afwijkingen komen vaker voor en herstellen meestal snel
• Grotere of langdurige depegs kunnen leiden tot verlies van vertrouwen
• De oorzaken variëren van liquiditeitsproblemen tot structurele ontwerpfouten
• De impact kan zich verspreiden naar DeFi, exchanges en de bredere cryptomarkt

Waarom depegen stablecoins?

Stablecoins depegen meestal als gevolg van liquiditeitsproblemen. Hierdoor ontstaat er vaak een kettingreactie waarbij mensen hun stablecoins willen verkopen, waardoor de prijs nog verder naar beneden wordt gedrukt. Liquiditeitsproblemen zijn vaak het gevolg van een slechte dekking of ontwerpfouten. Hieronder wordt alles duidelijk uitgelegd.

Liquiditeitsproblemen

Liquiditeitsproblemen bij stablecoins ontstaan vaak wanneer veel mensen tegelijkertijd hun stablecoins willen verkopen of inwisselen. Hierdoor ontstaat er druk op het systeem. Als er niet voldoende liquiditeit beschikbaar is om aan deze verkoop- of inwisselverzoeken te voldoen, ontstaat er paniek en verlies van vertrouwen.

Dit lijkt op een bankrun: zodra het vertrouwen afneemt, willen beleggers hun geld veiligstellen. Als reserves niet direct beschikbaar of niet volledig liquide zijn, kan de marktprijs onder de $1 zakken.

Vertrouwensproblemen

Een gevolg van liquiditeitsproblemen is verlies van vertrouwen in de stablecoin. Gebruikers moeten geloven dat de uitgever voldoende reserves aanhoudt. Mocht dit niet het geval zijn, of is er sprake van externe factoren die het vertrouwen schaden, zoals het faillissement van een bank waar reserves worden aangehouden, dan kan er paniek ontstaan en een sell-off.

Zelfs geruchten kunnen al voldoende zijn om verkoopdruk te veroorzaken.

Ontwerpfouten

Ook fouten of zwakheden in het ontwerp van een stablecoin kunnen een depeg veroorzaken. Niet alle stablecoins worden namelijk gedekt door echte dollars of euro’s; sommige maken gebruik van crypto-onderpand of algoritmische mechanismen.

Bij algoritmische stablecoins wordt stabiliteit vaak bereikt via een systeem van tokencreatie en -vernietiging. Als het vertrouwen in dit mechanisme wegvalt en er een massale sell-off ontstaat, kan het gebeuren dat het algoritme dit niet kan opvangen. Hierdoor kan het systeem instorten en dus ook de waarde van de stablecoin.

Externe schokken

Het kan ook zijn dat externe factoren een depeg veroorzaken. Denk aan:

• Een faillissement van een bank waar reserves worden aangehouden
• Strengere regulering
• Extreme marktvolatiliteit

De impact van een depeg

De impact van een depeg kan enorm zijn, vooral wanneer er sprake is van een grote prijsafwijking. Dit kan ervoor zorgen dat beleggers veel geld verliezen. Wanneer een stablecoin bijvoorbeeld daalt naar $0,90, betekent dit direct verlies voor houders die op dat moment verkopen. Zeker bij grote bedragen kan dit aanzienlijk zijn.

Hier houd je als gebruiker vaak geen rekening mee, omdat je stablecoins juist aanhoudt om volatiliteit te vermijden waar andere cryptocurrencies mee te maken hebben.

Liquidaties in DeFi

Stablecoins worden veel gebruikt als onderpand in leenprotocollen. Een daling in waarde kan automatische liquidaties triggeren, waardoor posities gedwongen worden gesloten.

Dit kan extra verkoopdruk veroorzaken en de situatie verergeren.

Paniek in de markt

Omdat stablecoins een centrale rol spelen in de cryptomarkt, kan een depeg leiden tot bredere paniek. Handelaren verplaatsen kapitaal naar andere stablecoins of naar fiat, wat de volatiliteit verhoogt.

In sommige gevallen kunnen andere stablecoins ook tijdelijk onder druk komen te staan, vooral wanneer ze indirect aan elkaar gekoppeld zijn via reserves of DeFi-structuren.

Hoe behouden stablecoins hun koppeling?

Er zijn verschillende soorten stablecoins, allemaal met een eigen manier waarop ze hun koppeling, ook wel peg genoemd, met een andere activa behouden. Hieronder de bekendste types.

Fiat-gedekte stablecoins

Fiat-gedekte stablecoins zijn tokens die worden ondersteund door echte reserves, zoals cash of kortlopende staatsobligaties. Wanneer de prijs onder $1 zakt, kunnen professionele partijen tokens opkopen en inwisselen voor $1 bij de uitgever. Deze arbitrage helpt de prijs terug te brengen richting de peg.

Crypto-gedekte stablecoins

Crypto-gedekte stablecoins zijn tokens die worden gedekt door andere cryptocurrencies, zoals Ethereum. Vaak is er sprake van overcollateralisatie. Dit betekent dat er meer waarde aan onderpand wordt aangehouden dan er aan stablecoins is uitgegeven.

Bijvoorbeeld: bij een onderpandratio van 150 procent staat er voor iedere €100 aan uitgegeven stablecoins €150 aan crypto als onderpand vast.

Wanneer de waarde van het onderpand daalt, worden posities automatisch geliquideerd om het systeem gezond te houden.

Algorithmische stablecoins

Deze proberen stabiliteit te behouden via vraag- en aanbodmechanismen zonder directe reserves. Vaak wordt gewerkt met een tweede token die prijsschommelingen opvangt.

In theorie zorgt arbitrage voor prijsherstel. In de praktijk is dit model kwetsbaar gebleken tijdens extreme marktomstandigheden, vooral wanneer het vertrouwen wegvalt.

Bekende incidenten met stablecoin depegs

De cryptomarkt is de afgelopen jaar geteisterd door een aantal depegs met grote impact. Ondestaand grote depeg incidenten:

TerraUSD (UST) in 2022

Het schoolvoorbeeld van hoe het goed mis kan gaan met stablecoins is TerraUSD (UST), een algoritmische stablecoin gekoppeld aan de LUNA-token. Het systeem werkte via een mint-en-burn mechanisme, waarbij UST kon worden omgewisseld voor $1 aan LUNA en andersom.

In mei 2022 ontstond er grote verkoopdruk op UST, mede door grootschalige opnames uit het Anchor-protocol, waar gebruikers hoge rentes ontvingen op hun UST-tegoeden. Toen het vertrouwen begon af te nemen, verkochten investeerders massaal hun UST.

Hierdoor verloor UST zijn koppeling aan de dollar en daalde de prijs van $1 naar onder de $0,50, en uiteindelijk zelfs tot enkele centen. Om de peg te herstellen werd er in hoog tempo nieuwe LUNA gecreëerd. Dit zorgde voor extreme verwatering van LUNA, waardoor ook de prijs van LUNA instortte, van ongeveer $80 begin mei naar vrijwel $0.

Deze neerwaartse spiraal wordt een “death spiral” genoemd: dalende prijzen zorgen voor meer verkoopdruk, wat weer leidt tot nog lagere prijzen. Uiteindelijk stortten zowel UST als LUNA vrijwel volledig in. Dit incident wordt gezien als een van de grootste collapses in de cryptogeschiedenis.

USDC in 2023

In maart 2023 verloor USDC tijdelijk zijn koppeling aan de dollar nadat bekend werd dat ongeveer $3,3 miljard van de reserves was ondergebracht bij Silicon Valley Bank (SVB), die op dat moment failliet ging. Dit zorgde voor onzekerheid over de vraag of alle USDC volledig gedekt waren.

Toen dit nieuws naar buiten kwam, ontstond er paniek onder investeerders. Veel houders probeerden hun USDC te verkopen of om te wisselen voor andere stablecoins. Hierdoor daalde de marktprijs van USDC van $1 naar ongeveer $0,88 op sommige handelsplatformen.

De onzekerheid duurde echter niet lang. Kort daarna maakten Amerikaanse autoriteiten bekend dat alle deposito’s bij Silicon Valley Bank volledig zouden worden gegarandeerd. Hierdoor nam het vertrouwen snel weer toe en herstelde de prijs van USDC binnen enkele dagen terug richting $1.

Dit incident liet zien dat zelfs fiat-gedekte stablecoins kwetsbaar kunnen zijn voor problemen in het traditionele banksysteem, ondanks volledige reserve-dekking.

USDT in 2022

USDT (Tether), de grootste stablecoin op basis van marktkapitalisatie, heeft meerdere korte depeg-momenten meegemaakt. Deze werden meestal veroorzaakt door onzekerheid over de samenstelling en transparantie van de reserves.

Zo daalde USDT in mei 2022, tijdens de ineenstorting van Terra (UST), kortstondig tot ongeveer $0,95, doordat investeerders twijfelden aan de stabiliteit van stablecoins in het algemeen en massaal wilden omwisselen naar andere activa.

In de meeste gevallen herstelde de prijs relatief snel richting $1, mede doordat Tether grote hoeveelheden USDT inwisselde tegen dollars en aangaf voldoende reserves te hebben.

Conclusie

Een stablecoin depeg is het verlies van de vaste koppeling aan een onderliggende waarde, zoals de Amerikaanse dollar. Hoewel kleine afwijkingen normaal zijn, kunnen grotere depegs leiden tot verlies van vertrouwen en bredere marktproblemen.

De oorzaken variëren van liquiditeitsdruk en vertrouwensproblemen tot structurele ontwerpfouten en externe schokken. De impact kan zich snel verspreiden binnen DeFi en de bredere cryptomarkt.

Stablecoins blijven een belangrijk onderdeel van het crypto-ecosysteem, maar de geschiedenis laat zien dat stabiliteit nooit volledig gegarandeerd is. Begrijpen hoe verschillende modellen werken en waar de risico’s liggen, is daarom essentieel voor iedere serieuze belegger of gebruiker van digitale activa.