Wat is GameFi en hoe werkt het?

Wat is GameFi?

GameFi is een verzamelnaam voor games waarin blockchaintechnologie wordt gecombineerd met financiële onderdelen, zoals tokens, NFT's en digitale marktplaatsen. De naam is een combinatie van de woorden 'game' en 'finance'.

Bij een gewone game staan je items meestal alleen in de database van de maker. Bij GameFi kunnen bepaalde spelitems als crypto-assets (zoals NFT’s) op een blockchain staan. Daardoor kunnen spelers zulke items soms echt bezitten en, als de regels van de game dat toelaten, buiten de game gebruiken of verhandelen.

Play-to-earn, vaak afgekort tot P2E, is een bekend onderdeel van GameFi. Daarbij kunnen spelers beloningen krijgen voor bijvoorbeeld spelen, winnen of deelnemen aan competities. GameFi is alleen breder dan geld verdienen met spelen. Een project kan bijvoorbeeld ook NFT-items, governance, staking of een eigen marktplaats gebruiken.

Niet elke blockchain-game is automatisch GameFi. Van GameFi spreek je vooral wanneer blockchain niet alleen technisch wordt gebruikt, maar ook onderdeel is van de economie van de game. Denk aan verhandelbare tokens of NFT's, beloningen, staking, governance of een marktplaats waar spelers digitale assets kunnen kopen en verkopen.

Een game met alleen een blockchain-element, bijvoorbeeld om een item te registreren, valt dus niet per se onder GameFi. Andersom betekent een game met beloningen ook niet automatisch dat spelers er duurzaam geld mee kunnen verdienen. De waarde van een item of token hangt uiteindelijk af van de vraag, het gebruik binnen de game en wat anderen ervoor willen betalen.

Korte samenvatting

• GameFi combineert games met crypto, tokens en blockchaintechnologie.
• Play-to-earn is een veelvoorkomend model binnen GameFi, maar niet het enige model.
• Spelers kunnen soms NFT’s of tokens verdienen, gebruiken en verhandelen.
• Niet alle onderdelen van een GameFi-game hoeven op de blockchain te draaien.
• Een beloning in een game is geen garantie op inkomen of winst.

Hoe werkt GameFi?

GameFi koppelt de regels van een game aan een digitale economie. Tijdens het spelen kun je bijvoorbeeld een item verdienen, een personage upgraden, grondstoffen gebruiken of een NFT verkopen aan een andere speler.

Hoeveel er op de blockchain gebeurt, verschilt per game. Soms staan alleen het bezit en de handel in items on-chain. De gameplay zelf, zoals gevechten, matchmaking en scores, draait dan gewoon op servers van de ontwikkelaar.

Voor acties die iets op de blockchain veranderen, zoals een item minten, verkopen of versturen, moet je meestal een transactie bevestigen met je crypto wallet. Daar kunnen ook netwerkkosten bij horen.

Wat een speler uiteindelijk aan een game heeft, hangt daarom niet alleen af van hoe goed die speelt. Ook de vraag naar items, het aantal uitgegeven tokens, de mogelijkheid om beloningen te verkopen en regels die een ontwikkelaar kan aanpassen spelen mee.

Welke rol spelen blockchain en smart contracts?

Een blockchain is een gedeeld register waarin transacties kunnen worden vastgelegd. Bij een GameFi-game kan daarin bijvoorbeeld staan welk walletadres een bepaalde NFT bezit en wanneer die NFT naar een ander adres is verstuurd.

Smart contracts zijn programma's die op een blockchain draaien en vooraf ingestelde regels uitvoeren. In een game kunnen smart contracts bijvoorbeeld regelen dat een NFT wordt gemaakt, dat een item van eigenaar wisselt of dat een speler een tokenbeloning ontvangt.

Een NFT heeft vaak een eigen herkenningsnummer, ook wel een token-ID genoemd. Samen met het adres van het smart contract maakt dat de NFT herkenbaar op de blockchain. Zo kan worden bijgehouden welk adres de NFT bezit.

Blockchain lost alleen niet alles op. Een blockchain kan bijvoorbeeld niet zelf controleren of jij buiten de blockchain eerlijk een wedstrijd hebt gespeeld. Als een beloning afhangt van gegevens van de gameserver, moet die informatie alsnog aan het smart contract worden doorgegeven. Daar blijft dus een punt van vertrouwen bestaan.

Ook smart contracts kunnen fouten bevatten. Denk bijvoorbeeld aan verkeerde toegangsrechten, fouten in de regels van het contract of onjuiste gegevens die aan het contract worden doorgegeven. Een audit kan helpen om problemen te vinden, maar is geen garantie dat een smart contract volledig veilig is.

Hoe werken play-to-earn-spelmodellen?

Bij play-to-earn krijgen spelers crypto-assets of digitale items als beloning voor activiteiten in een game. Dat kan bijvoorbeeld gaan om spelen, winnen, deelnemen aan een competitie of bijdragen aan het ecosysteem van de game.

De beloning kan bestaan uit tokens, NFT's of allebei. Als de game en het smart contract overdrachten toestaan, kun je die soms verkopen of ruilen via een marktplaats of crypto exchange.

Voorbeeld: Stel dat je na een toernooi een NFT ontvangt. Die NFT heeft niet automatisch een vaste waarde. Pas als iemand hem wil kopen en er genoeg handel is, kun je er mogelijk geld of crypto voor krijgen.

Daar zit meteen een belangrijk risico. Als er weinig vraag is, kan het lastig zijn om een beloning te verkopen. En als een game veel nieuwe tokens blijft uitdelen zonder dat daar genoeg vraag of gebruik tegenover staat, kan dat druk zetten op de prijs.

Sommige games proberen dat op te vangen met zogenoemde sinks. Dat zijn manieren waarop tokens weer uit omloop gaan of binnen de game worden uitgegeven, bijvoorbeeld aan upgrades, nieuwe items of crafting. Zo probeert een project de hoeveelheid nieuwe tokens en het gebruik ervan beter in balans te houden. Of dat lukt, verschilt per game.

Welke onderdelen zijn belangrijk binnen GameFi?

Een GameFi-project bestaat vaak uit meer dan alleen de game zelf. De gameclient en servers zorgen voor de spelervaring, terwijl de blockchain en smart contracts bijvoorbeeld het bezit en de handel in digitale items kunnen regelen.

Andere veelvoorkomende onderdelen zijn:

• een crypto wallet om transacties te bevestigen;
• tokens of NFT's voor items, beloningen of toegang;
• een marktplaats waar spelers items kunnen verhandelen;
• soms staking of governance;
• soms een bridge om assets tussen verschillende blockchains te verplaatsen.

Die onderdelen hoeven niet allemaal op dezelfde plek te draaien. Een zwaardgevecht kan bijvoorbeeld volledig op een centrale gameserver plaatsvinden, terwijl het zwaard dat je bezit als NFT op een blockchain staat.

Kijk daarom goed welke onderdelen de ontwikkelaar beheert en welke regels echt in smart contracts staan. Een term als 'player-owned economy' suggereert dat spelers veel controle hebben over hun digitale bezit, maar dat hoeft in de praktijk niet voor ieder onderdeel van de game te gelden.

Wat zijn in-game assets en NFT's?

In-game assets zijn digitale spelobjecten, zoals personages, kaarten, land, skins, wapens en grondstoffen. In GameFi kunnen sommige van deze items als tokens op een blockchain bestaan.

Een NFT is een token dat afzonderlijk herkenbaar is. Dat is handig voor unieke items, zoals een specifiek personage of een zeldzaam wapen. Een smart contract kan vastleggen dat een bepaalde NFT bij jouw walletadres hoort.

Niet ieder game-item hoeft een NFT te zijn. Heb je bijvoorbeeld veel dezelfde munten of grondstoffen, dan ligt een fungible token meer voor de hand. Fungible betekent dat ieder exemplaar uitwisselbaar is voor een ander exemplaar van dezelfde soort.

On-chain bezit betekent vooral dat jouw wallet het token bezit. Het betekent niet automatisch dat de game het bijbehorende item altijd blijft ondersteunen. Als servers stoppen, metadata verandert of de gebruiksvoorwaarden worden aangepast, kan de NFT nog wel in je wallet staan maar minder of niet meer bruikbaar zijn.

Een NFT werkt ook niet automatisch in andere games. Je kunt hem technisch misschien naar een ander adres versturen, maar een andere game hoeft het item niet te herkennen of er een functie aan te geven.

Welke rol spelen tokens?

Tokens kunnen binnen GameFi verschillende functies hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als betaalmiddel, beloning, grondstof voor crafting, toegangsbewijs, voor staking of als governance token.

Een governance token kan je stemrecht geven over voorstellen binnen een project. Hoeveel invloed je daarmee echt hebt, hangt af van de regels. Denk bijvoorbeeld aan de verdeling van tokens, hoeveel stemmen nodig zijn voor een besluit en welke rechten ontwikkelaars of een multisig behouden.

AXS is bijvoorbeeld een governance token binnen Axie Infinity. Het token wordt binnen het ecosysteem onder meer gebruikt voor governance en staking. Dat betekent niet dat alle GameFi-tokens dezelfde functies hebben.

Let ook op de tokenomics. Dat zijn de regels rond de uitgifte, verdeling en het gebruik van een token. Nieuwe tokens, unlocks van eerder vastgezette tokens en de verdeling tussen spelers, ontwikkelaars en investeerders kunnen invloed hebben op de economie van een game.

Een token kan binnen een game nuttig zijn, maar dat betekent niet automatisch dat het een stabiele waarde heeft of vergelijkbaar is met een aandeel.

Wat zijn voorbeelden van GameFi-projecten?

GameFi kan er per project heel anders uitzien. Sommige games draaien vooral om verzamelen en spelen, terwijl andere meer nadruk leggen op virtueel land, handel of het maken van eigen content.

Bekende voorbeelden zijn:

Axie Infinity

Axie Infinity is een blockchain-game waarin spelers digitale wezens, Axies genoemd, kunnen verzamelen en gebruiken in verschillende games. Axies en andere spelitems kunnen als NFT's bestaan en worden verhandeld via een marktplaats.

Binnen het ecosysteem wordt ook AXS gebruikt. Dit token heeft onder meer functies rond governance, staking en beloningen. Axie Infinity is daarmee een duidelijk voorbeeld van een GameFi-project waarin gameplay, NFT's en een eigen tokeneconomie samenkomen.

The Sandbox

The Sandbox is een virtuele wereld waarin gebruikers games en andere digitale ervaringen kunnen maken. Virtuele stukken grond, LAND genoemd, bestaan als NFT's.

Gebruikers kunnen op zo'n stuk land bijvoorbeeld een game of andere ervaring bouwen. Ook kunnen digitale assets worden gemaakt en verhandeld. Binnen het ecosysteem wordt SAND gebruikt voor verschillende functies.

The Sandbox laat daarmee zien dat GameFi niet alleen om play-to-earn hoeft te draaien. Het kan ook gaan om digitaal bezit, het maken van content en een economie rond een virtuele wereld.

Decentraland

Decentraland is een virtuele wereld waarin gebruikers digitale gebieden kunnen bezoeken, games kunnen spelen en eigen ervaringen kunnen maken.

Virtueel land kan er als een blockchain-asset worden vastgelegd. Ook zijn er digitale items zoals wearables die gebruikers voor hun avatar kunnen gebruiken.

Decentraland ligt daarmee op het snijvlak van GameFi en de metaverse. Het project gebruikt blockchain vooral om digitaal bezit en handel binnen een virtuele wereld mogelijk te maken.

Deze voorbeelden laten ook zien dat GameFi geen vast spelmodel is. Een project kan draaien om gevechten en beloningen, maar ook om virtueel land, digitale verzamelobjecten of door spelers gemaakte content.

Hoe kun je deelnemen aan een GameFi-project?

Je kunt meestal deelnemen door een geschikte crypto wallet te kiezen, het juiste netwerk in te stellen en je wallet met de game of marktplaats te verbinden. Wat je precies nodig hebt, verschilt per project.

Ga daarbij stap voor stap te werk:

1. Controleer het officiële project: Kijk goed naar de domeinnaam, app en contractadressen. Valse gamesites, nep-airdrops en andere scams kunnen spelers naar schadelijke walletverzoeken lokken.

2. Kies de juiste crypto wallet: De wallet moet het netwerk van de game ondersteunen.

3. Stel het juiste netwerk in: Een game op Ethereum gebruikt bijvoorbeeld een ander netwerk dan een game op Solana.

4. Zorg voor de netwerktoken: Voor on-chain acties heb je meestal de native token van het netwerk nodig om transactiekosten te betalen. Op Ethereum betaal je die kosten in ETH.

5. Verbind je wallet en controleer wat je bevestigt: Een wallet verbinden is iets anders dan een transactie ondertekenen. Lees daarom altijd wat je precies goedkeurt.

Een token approval verdient extra aandacht. Daarmee geef je een smart contract toestemming om bepaalde tokens uit je wallet te gebruiken of te verplaatsen. Controleer daarom altijd het contractadres, het token en hoeveel toestemming je geeft.

Hoe kies je een GameFi-game?

Kies bij voorkeur een game die je ook zonder financiële beloningen interessant vindt. Als het spel zelf niet leuk is, blijft er weinig over wanneer de waarde van items of tokens daalt.

Je kunt een GameFi-game bijvoorbeeld zo beoordelen:

1. Bekijk de game zelf: Past het genre bij je? Werken de servers goed? Wordt de game nog actief ontwikkeld?

2. Controleer wat je nodig hebt: Kijk welke blockchain, crypto wallet, netwerktoken, marktplaats en eventueel bridge vereist zijn. Dat heeft invloed op het gebruiksgemak, de kosten en de risico's.

3. Bekijk de economie van de game: Let op de functie van assets, beloningen, tokenomics, tokenverdeling en het moment waarop nieuwe tokens beschikbaar komen.

4. Onderzoek wie controle heeft: Kijk bijvoorbeeld of ontwikkelaars smart contracts kunnen aanpassen, functies kunnen pauzeren of een treasury beheren.

5. Wees kritisch op verdienclaims: Vaste inkomsten of gegarandeerde rendementen passen niet bij de risico's van crypto en GameFi.

Een hoge spelersscore, bekend merk of audit bewijst niet dat een game financieel gezond of volledig veilig is. Kijk naar het geheel: de game, de economie, de techniek en hoeveel controle spelers en ontwikkelaars hebben.

Welke wallets en tokens heb je nodig?

Welke crypto wallet je nodig hebt, hangt af van het netwerk waarop de game draait. Games op EVM-netwerken gebruiken vaak wallets die zulke netwerken ondersteunen. Andere blockchains kunnen hun eigen type wallet gebruiken.

Voor on-chain acties heb je meestal de native token van het netwerk nodig om transactiekosten te betalen. Op Ethereum is dat ETH. Daarnaast kan een game vragen om een specifieke token, NFT of aankoop voordat je kunt spelen. Dat verschilt per project.

Een crypto wallet bewaart je crypto niet letterlijk zoals een portemonnee contant geld bewaart. De assets staan op de blockchain. Je wallet beheert de sleutels waarmee je transacties kunt goedkeuren.

Bewaar je seed phrase en private keys daarom veilig en deel ze nooit. Wie deze gegevens heeft, kan meestal je wallet beheren.

Controleer ook iedere digitale handtekening die je bevestigt. Sommige handtekeningen geven een smart contract toestemming om later bepaalde acties uit te voeren, zonder dat je op dat moment meteen crypto verstuurt.

Stuur ook niet zomaar tokens via een bridge of naar een contractadres. Een verkeerd netwerk of adres kan leiden tot permanent verlies.

Waarom is GameFi relevant voor de crypto-industrie?

GameFi laat zien hoe crypto kan worden gebruikt in een product dat veel mensen al kennen: games. Wallets, tokens, NFT's, smart contracts en marktplaatsen komen daarbij samen in één digitale omgeving.

Bij on-chain handelingen kunnen bezit en transfers publiek worden gecontroleerd. Daardoor hoeven digitale game-items niet alleen in de gesloten database van één uitgever te bestaan. GameFi heeft daarmee de discussie over digitaal bezit en open game-economieën zichtbaarder gemaakt.

Tegelijk laat GameFi zien waar crypto nog lastig kan zijn. Denk aan het instellen van een wallet, veilig omgaan met private keys, transactiekosten, schaalbaarheid en fouten in smart contracts. Zulke zaken hebben direct invloed op hoe makkelijk en veilig een game te gebruiken is.

GameFi is daarom relevant voor de crypto-industrie omdat het laat zien hoe blockchaintechnologie buiten alleen handel en beleggen kan worden toegepast. Tegelijk blijft het lastig om gameplezier, een gezonde economie en financiële prikkels goed met elkaar te combineren.

Wat zijn de risico's en beperkingen van GameFi?

GameFi kan interessant zijn, maar er zitten duidelijke risico's aan. Vooral als je geld uitgeeft aan tokens, NFT's of bridges, is het belangrijk om te begrijpen waar die risico's vandaan komen.

• Marktrisico: Tokens en NFT's kunnen snel in waarde stijgen of dalen. Een beloning die vandaag veel waard is, kan later veel minder waard zijn.

• Economisch risico: Play-to-earn-beloningen zijn niet gegarandeerd. Vraag, liquiditeit, nieuwe tokenuitgifte, verkoopdruk en het succes van de game bepalen mede wat een beloning waard blijft.

• Smart-contractrisico: Fouten in de code, toegangsrechten, prijsdata of mogelijkheden om een contract aan te passen kunnen leiden tot verlies van assets of onverwachte veranderingen in de spelregels.

• Wallet- en phishing: Als iemand toegang krijgt tot je private keys of seed phrase, kan diegene mogelijk je assets verplaatsen. Blockchaintransacties zijn meestal niet eenvoudig terug te draaien.

• Bridge-risico: Een bridge voegt extra techniek en extra beveiligingsrisico's toe. Bij de Ronin Bridge, die werd gebruikt binnen het ecosysteem van Axie Infinity, werden in maart 2022 173.600 ETH en 25,5 miljoen USDC gestolen nadat een deel van de validatorinfrastructuur was gecompromitteerd.

• Centralisatierisico: Ook als items on-chain staan, kan een ontwikkelaar nog veel controle houden. Denk aan gameservers, interfaces, updates, metadata en de toegang tot de game.

• Regelgevingsrisico: Welke regels gelden, hangt af van het type crypto-asset, de uitgever, de aangeboden dienst en de situatie. Ook de toepassing van MiCA kan per project verschillen. Unieke NFT's kunnen bijvoorbeeld anders worden behandeld dan NFT's die deel uitmaken van een grotere serie of collectie.

Het Ronin-incident betekent niet dat iedere bridge of GameFi-game onveilig is. Het laat wel zien dat je niet alleen naar de game en mogelijke beloningen moet kijken. Ook de blockchain, smart contracts, bridges en andere techniek erachter zijn belangrijk.

Conclusie

GameFi brengt games en crypto samen. Spelers kunnen te maken krijgen met tokens, NFT's, smart contracts, marktplaatsen en soms play-to-earn-beloningen. Een belangrijk idee achter GameFi is dat bepaalde digitale items buiten de database van één gameontwikkelaar kunnen bestaan en soms ook buiten de game kunnen worden verhandeld.

GameFi draait alleen niet om gegarandeerd geld verdienen met spelen. De waarde van een project hangt ook af van de kwaliteit van de game, de economie, de gebruikte techniek en hoeveel controle de ontwikkelaars houden.

Kies daarom vooral een game die je zelf interessant vindt, controleer goed wat je met je crypto wallet ondertekent en houd rekening met het risico dat tokens of NFT's sterk in waarde kunnen dalen.