Utility tokens explained

Czym jest token użytkowy?

Token użytkowy to krypto, które daje użytkownikom dostęp do określonych elementów w ekosystemie blockchain, takich jak produkt, usługa lub funkcjonalność. Odróżnia go to od kryptowalut takich jak Bitcoin, które są przede wszystkim zaprojektowane jako cyfrowy środek płatniczy lub magazyn wartości. Token użytkowy pełni funkcję użytkową w ramach konkretnego ekosystemu i można go porównać do cyfrowego klucza, który daje dostęp do tego ekosystemu oraz jest niezbędny do wykonywania określonych działań na platformie.

Token użytkowy może być natywnym tokenem sieci, wykorzystywanym na przykład do opłacania opłat transakcyjnych, ale może też zostać wydany przez deweloperów na istniejącym blockchainie. Przykładami są tokeny ERC-20 na Ethereum, tokeny BEP-20 w BNB Chain oraz tokeny TRC-20 na Tron.

Przykład: Ether (ETH) jest natywnym tokenem sieci Ethereum i ma wyraźną funkcję użytkową. ETH służy do opłacania opłat transakcyjnych (opłat gas) oraz do wykonywania smart kontraktów i zdecentralizowanych aplikacji w sieci. Dodatkowo na Ethereum istnieją również tokeny użytkowe wydawane zgodnie ze standardem ERC-20. Przykładami są Basic Attention Token (BAT), który jest wykorzystywany w przeglądarce Brave do obsługi reklam i nagród, oraz Aave (AAVE), token użytkowy ERC-20 używany w protokole Aave do zdecentralizowanych usług pożyczania i udzielania pożyczek.

Najważniejsze informacje

• Token użytkowy zapewnia dostęp do określonych funkcji, usług lub aplikacji w ekosystemie blockchain
• Tokeny użytkowe pełnią funkcję użytkową i nie są przeznaczone jako inwestycja ani magazyn wartości
• Tokeny użytkowe mogą być natywnymi tokenami sieci lub być emitowane na istniejących blockchainach, takich jak Ethereum
• Zastosowanie i wartość tokena użytkowego są silnie powiązane z aktywnością i popularnością platformy

Jak działa token użytkowy?

Token użytkowy jest zwykle emitowany na istniejącym blockchainie, takim jak Ethereum lub Solana. Token korzysta z infrastruktury i bezpieczeństwa tego blockchaina, a smart kontrakty określają, jak i do jakich celów token może być używany w ramach konkretnego dApp lub usługi. W ten sposób token użytkowy zapewnia dostęp do określonych funkcji, usług lub części platformy.

Gdy posiadasz token użytkowy, możesz używać go do opłacania opłat transakcyjnych, aktywowania funkcji lub uzyskania dostępu do określonych części platformy.

Emisja tokenów użytkowych

Deweloperzy mogą wyemitować token użytkowy w procesie tokenizacji. Wygląda to następująco:

• Zespół projektu wybiera blockchain, na którym chce wyemitować swój token, na przykład Ethereum, Solana, BNB Chain lub Tron.
• Na blockchainie tworzony jest smart kontrakt, w którym definiuje się właściwości tokena, w tym całkowitą podaż tokenów, ich dystrybucję oraz konkretną funkcję tokena w na przykład dApp.
• Smart kontrakt opiera się na określonym standardzie tokena, takim jak ERC-20 na Ethereum lub BEP-20 na BNB Chain. Standardy te zapewniają zgodność tokena z portfelami, dAppami i giełdami w ekosystemie.
• Smart kontrakt zostaje uruchomiony na blockchainie, a tokeny zostają 'mintowane', czyli utworzone.

Po utworzeniu tokenów projekt staje się operacyjny, a tokeny zasadniczo można handlować na zdecentralizowanych giełdach (DEX-ach) w obrębie ekosystemu. Następnie odbywa się dystrybucja. Często ma to miejsce poprzez airdropy, ICO lub inne metody dystrybucji, w ramach których użytkownicy zdobywają tokeny na przykład poprzez swapy tokenów na DEX-ach.

Jak rozpoznać token użytkowy?

Możesz ustalić, czy dany token jest tokenem użytkowym, analizując projekt. Możesz to zrobić, sprawdzając funkcję tokena w projekcie, na przykład na oficjalnej stronie internetowej albo czytając whitepaper. Whitepaper wyjaśnia, do czego token jest używany. Jeśli token zapewnia dostęp do usługi lub określonych funkcjonalności w sieci, można założyć, że jest tokenem użytkowym. Taki token często nie jest opisywany jako produkt inwestycyjny ani finansowy, lecz jako token użytkowy w ramach ekosystemu.

Nie należy mylić tokena użytkowego z tokenem zarządzającym. Token zarządzający daje wyłącznie prawo głosu. Token użytkowy może również pełnić funkcję zarządzania, ale dodatkowo ma jedno lub więcej innych zastosowań w ramach platformy.

Co można zrobić z tokenem użytkowym?

Token użytkowy pozwala wykonywać różne działania w ramach platformy, w zależności od tego, do czego został zaprojektowany, na przykład:

• opłacać opłaty transakcyjne w sieci blockchain lub aplikacji
• korzystać z określonych usług lub funkcjonalności w ramach platformy
• kupować produkty cyfrowe lub uzyskiwać dostęp do funkcji premium
• uczestniczyć w głosowaniach nad propozycjami technicznymi lub zmianami protokołu
• wspierać użytkowanie, utrzymanie lub bezpieczeństwo sieci
• handlować tokenem na zdecentralizowanych giełdach (DEX-ach) lub scentralizowanych platformach handlowych
• osiągać dochód pasywny poprzez mechanizmy takie jak staking, liquidity mining i lending

Choć tokeny użytkowe są często swobodnie zbywalne na giełdach, ich główna wartość wynika z wykorzystania w powiązanej platformie, a nie z samej spekulacji.

Przykłady tokenów użytkowych

Na rynku krypto istnieje wiele tokenów użytkowych, z których każdy ma własne funkcje, na przykład:

• Ether (ETH) - jest używany w blockchainie Ethereum do opłacania opłat transakcyjnych i wykonywania smart kontraktów
• BNB (BNB) - jest natywnym tokenem BNB Chain i służy do opłacania opłat transakcyjnych oraz obsługi aplikacji w ekosystemie BNB
• Solana (SOL) - jest używana w sieci Solana do opłacania opłat transakcyjnych i wykonywania smart kontraktów, takich jak zdecentralizowane aplikacje
• Chainlink (LINK) - token użytkowy służący do opłacania usług oracle w sieci Chainlink
• Uniswap (UNI) - jest tokenem użytkowym ERC-20 i służy w protokole Uniswap do działania oraz zarządzania zdecentralizowaną giełdą
• Aave (AAVE) - jest tokenem użytkowym ERC-20 i służy w protokole Aave do zdecentralizowanych usług pożyczania i udzielania pożyczek
• Basic Attention Token (BAT) - jest używany w przeglądarce Brave do nagradzania użytkowników i twórców treści
• Filecoin (FIL) - pełni funkcję środka płatniczego za zdecentralizowane usługi przechowywania danych w sieci Filecoin

To tylko kilka przykładów tokenów użytkowych i ich zastosowań w ramach blockchaina lub projektu. Każdy z nich pełni ważną rolę w swoim ekosystemie.

Czym różnią się tokeny użytkowe od tokenów security?

Innym rodzajem tokena, z którym często porównuje się tokeny użytkowe, jest token security. Są to jednak tokeny bardzo różne i trudne do porównania pod względem funkcjonalności. Różnica między tokenami użytkowymi a tokenami security polega głównie na ich funkcji i znaczeniu prawnym. Token użytkowy daje użytkownikom dostęp do produktu, usługi lub funkcjonalności w ramach platformy blockchain. Token ma wyraźny cel użytkowy i jest niezbędny do działania ekosystemu. Token użytkowy nie daje żadnego prawa do udziału w zyskach, własności ani kontroli nad firmą stojącą za projektem. W przypadku tokenów security wygląda to inaczej.

Token security reprezentuje formę inwestycji. Posiadanie tokena może uprawniać jego właściciela do wypłat zysków, dywidend, odsetek lub udziału w wartości bazowego projektu albo firmy. To sprawia, że token security jest bardziej podobny do tradycyjnych instrumentów finansowych, takich jak akcje lub obligacje. Jest to istotna różnica w porównaniu z tokenami użytkowymi. W rezultacie tokeny security podlegają w wielu krajach surowym przepisom i regulacjom finansowym.

Cel tych dwóch typów tokenów jest więc inny. Tokeny security służą pozyskiwaniu kapitału od inwestorów, natomiast tokeny użytkowe koncentrują się na wykorzystaniu w samej platformie. Chociaż tokeny użytkowe mogą czasem zyskiwać na wartości, nie jest to ich główny cel.

Podsumowanie

Token użytkowy odgrywa kluczową rolę w projektach blockchain, zapewniając użytkownikom dostęp do usług, funkcjonalności i aplikacji w ramach konkretnego ekosystemu. W przeciwieństwie do kryptowalut, które są używane głównie jako środek płatniczy lub magazyn wartości, w przypadku tokenów użytkowych nacisk kładziony jest na użyteczność i funkcjonalność. Stanowią one fundament wielu zdecentralizowanych aplikacji i sieci oraz umożliwiają przeprowadzanie transakcji, korzystanie z usług i aktywne uczestnictwo w platformie. Ze względu na wyraźne odróżnienie od tokenów security oraz brak praw do zysków ważne jest, aby oceniać tokeny użytkowe pod kątem ich praktycznego zastosowania i użyteczności w projekcie. Osoby, które rozumieją, jak działają tokeny użytkowe i do czego służą, mogą lepiej ocenić rolę, jaką odgrywają na szerszym rynku krypto.