Czym są opłaty gas w krypto?

Czym są opłaty gas?

Opłaty gas to koszty transakcji, które użytkownicy sieci Ethereum płacą za wykonanie transakcji, na przykład wysłanie krypto, takiego jak Ether (ETH), ale też za bardziej złożone operacje, takie jak smart kontrakty. Opłaty gas mają kluczowe znaczenie dla ekosystemu Ethereum, ponieważ są pobierane za każdą akcję, a walidatorzy otrzymują za nie wynagrodzenie za potwierdzanie transakcji i zabezpieczanie sieci. „Gas”, czyli paliwo dla sieci, zostało wprowadzone, aby wynagradzać walidatorów za pomoc w zabezpieczaniu blockchaina Ethereum i dodawaniu nowych bloków do blockchaina.

Wraz z nowym Etherem wprowadzanym podczas dodawania kolejnego bloku do blockchaina opłaty gas w Ethereum stanowią źródło przychodów walidatorów, którzy używają stakingu, aby zablokować ETH i wspierać sieć.

Opłaty gas są zawsze płacone w ETH i również w ETH są wypłacane walidatorom.

Opłaty gas są wyrażane w jednostkach gwei, czyli małej jednostce Ethereum (1 gwei = 0,000000001 ETH). System określa, ile gwei jest potrzebne do wykonania danej operacji. Ilość potrzebnego gas zależy od złożoności interakcji i obciążenia sieci. Im bardziej złożona i/lub bardziej obciążona jest sieć, tym więcej gas potrzeba do wykonania transakcji.

Najważniejsze informacje

• Opłaty gas to koszty transakcji w Ethereum, płacone w gwei (małej jednostce ETH) za wykonywanie transakcji i smart kontraktów.

• Opłaty gas składają się z trzech części: opłaty bazowej (minimalnego kosztu), opłaty priorytetowej (napiwku za szybkość) i maksymalnej opłaty (górnego limitu).

• Limit gas określa, ile pracy może wykonać Twoja transakcja, i bezpośrednio wpływa na całkowity koszt.

• Walidatorzy zarabiają na opłatach priorytetowych i nowym ETH, a opłata bazowa jest spalana, co sprzyja deflacji.

• Możesz obniżyć opłaty gas, korzystając z sieci Layer 2, odpowiednio planując moment transakcji i optymalizując limit gas.

Z czego składają się opłaty gas w Ethereum

Wysokość opłat gas, jakie musisz zapłacić jako użytkownik, zależy od kilku elementów, takich jak pilność transakcji, maksymalna kwota, jaką chcesz zapłacić, oraz bazowe koszty w sieci. Razem te elementy tworzą wymaganą ilość gwei.

Opłata bazowa

Opłata bazowa to koszt transakcji ustalany przez samą sieć. Jej wysokość zależy od obciążenia sieci: im większe obciążenie, tym wyższa opłata bazowa. Opłata bazowa została wprowadzona w 2021 roku jako część aktualizacji EIP-1559 i zapewnia dynamiczne koszty uwzględniające zatłoczenie sieci. System umożliwia efektywną strukturę cenową, która pomaga użytkownikom oszacować całkowity koszt wykonania transakcji.

Dzięki mechanizmowi spalania Ethereum opłata bazowa jest spalana (wysyłana do martwego portfela) i usuwana z obiegu, aby wspierać deflację. Ta opłata nie trafia do walidatorów.

Opłata priorytetowa

Opłata priorytetowa to opcjonalny koszt, który użytkownicy mogą zapłacić, aby ich transakcja została przetworzona szybciej. W praktyce jest to „napiwek”, który przesuwa Cię wyżej w kolejce. Zyskujesz priorytet względem innych użytkowników. Tworzy to mechanizm rynkowy, w którym pierwszeństwo ma najwyższa oferta. Szczególnie w okresach dużego obciążenia sieci opłata priorytetowa może być przydatna, gdy zależy Ci na szybkim przetworzeniu transakcji. Minusem jest to, że koszty mogą wtedy być bardzo wysokie.

W mniej obciążonych okresach opłaty priorytetowe są znacznie niższe, co pozwala uzyskać priorytet przy niewielkiej dodatkowej kwocie.

Opłaty priorytetowe są w całości przekazywane walidatorom w sieci i dlatego stanowią ważną zachętę do udziału w roli walidatora.

Maksymalna opłata

„Maksymalna opłata” to najwyższa opłata gas w Ethereum, jaką użytkownik jest gotów zapłacić za wykonanie transakcji w sieci Ethereum. Maksymalna opłata obejmuje zarówno opłatę bazową, jak i opłatę priorytetową, dlatego można ją traktować jako podsumowanie wszystkich kosztów. Maksymalna opłata została wprowadzona podczas aktualizacji EIP-1559, aby chronić użytkowników przed nagłymi skokami opłaty bazowej. Maksymalną opłatę można ustawić samodzielnie i ma ona szczególne znaczenie w okresach dużej zmienności. Maksymalna opłata po prostu odzwierciedla to, ile użytkownik jest gotów zapłacić w opłatach gas. W większości przypadków faktyczna kwota jest znacznie niższa.

Czym jest limit gas?

Oprócz elementów składających się na całkowitą wymaganą liczbę gwei potrzebną do wykonania transakcji istnieje też limit gas. Jest on widoczny razem z kosztami transakcji podczas jej inicjowania. To w zasadzie osobny parametr względem opłat gas, ale decyduje o ich wysokości. Limit gas określa, ile jednostek gas może zostać użytych do wykonania transakcji. Ilość potrzebnego gas zależy od złożoności transakcji. Na przykład 21 000 gas często wystarcza do wysłania ETH, ale przy wykonywaniu złożonego smart kontraktu może być potrzebne od 100 000 do 1 000 000 gas.

Limit gas informuje Ethereum Virtual Machine, ile gas sieć może zużyć z Twojego salda. Ostatecznie płacisz tylko za wykorzystany gas. Bezpośrednio przekłada się to na opłaty gas. Wymagana liczba gwei jest obliczana na podstawie potrzebnej ilości gas. Cena za gas jest ustalana przez sieć (opłata bazowa) plus opcjonalna opłata priorytetowa. W przykładzie poniżej wynosi ona 32 gwei.

Przykład: Chcesz wysłać ETH do innego portfela:

• Użycie gas = 21 000 gas
• Cena gas = 32 gwei/gas
• 1 gwei = 0,000000001 ETH

Zapłacisz:

21 000 × 32 = 672 000 gwei = 0,000672 ETH

Opłata gas i limit gas w praktyce

W praktyce limit gas określa, ile pracy może wykonać Twoja transakcja. Łączysz go z maksymalną opłatą za gas, która pokazuje, ile jesteś gotów zapłacić za jednostkę gas (w gwei). Razem określają maksymalną ilość ETH lub gwei, jaką możesz wydać.

Końcowa cena za jednostkę gas jest określana przez dwa elementy:

• Opłata bazowa: wymagana, ustalana przez sieć minimalna kwota za jednostkę gas

• Opłata priorytetowa (lub „napiwek”): dodatkowa kwota, którą dobrowolnie płacisz, aby przyspieszyć transakcję

Limit gas i maksymalna opłata za gas to różne elementy, ale razem określają Twoją całkowitą maksymalną kwotę. Maksymalna opłata za gas pokazuje, ile jesteś gotów zapłacić za jednostkę pracy, a limit gas wskazuje, ile pracy dopuszczasz. Po przeliczeniu daje to ten sam efekt końcowy: całkowity koszt w gwei lub ETH.

Tak wygląda to na przykład podczas wykonywania transakcji w Metamask:

To, co widzisz przy danej transakcji, zależy od interfejsu, ale w Metamask wygląda to tak:

Limit gas: 21,000
Maksymalna opłata priorytetowa: 2 gwei
Maksymalna opłata (za gas): 50 gwei
Szacowana opłata: 0,00084 ETH

Jak można obniżyć opłaty gas?

Opłaty gas w Ethereum mogą być bardzo wysokie w okresach dużego obciążenia sieci. To jedna z głównych krytycznych uwag wobec blockchaina z przeszłości. Deweloperzy cały czas pracują więc nad usprawnieniem sieci.

Istnieje kilka sposobów na obniżenie opłat gas:

Rozwiązania Layer 2

Ekosystem Ethereum rozwija się bardzo szybko, a wraz z rozwojem rozwiązań layer 2 pojawiło się kilka alternatyw, które znacząco obniżają opłaty gas. Rozwiązania skalujące, takie jak Optimism i Arbitrum, łączą transakcje w pakiety, zanim ostatecznie trafią one do mainnetu Ethereum. Dzięki temu możesz wykonać transakcję w ekosystemie Ethereum za zaledwie kilka centów. Wraz z nadchodzącą aktualizacją EIP-4844 (wdrażaną w najbliższych latach) oczekuje się, że rozwiązania layer 2 staną się jeszcze tańsze i szybsze dzięki shardingowi.

Odpowiedni moment na transakcje

Moment wykonania transakcji w sieci Ethereum może znacząco obniżyć opłaty gas. Korzystaj z narzędzi do śledzenia opłat gas, aby sprawdzić, kiedy są niższe. Rano, w dni robocze? A może w weekendy? Dostosuj do tego swoje działania. W ten sposób możesz potencjalnie sporo zaoszczędzić. Przydatne narzędzia to m.in. Etherscan Gas Tracker i ETH Gas Station.

Optymalizacja limitu gas

Im więcej transakcji wykonujesz, tym więcej doświadczenia zdobywasz w ustawianiu limitu gas. Odpowiednie dopasowanie limitu gas może pomóc uniknąć przepłacania albo ustawienia go zbyt nisko, co spowodowałoby niepowodzenie transakcji. Opłaty gas są naliczane do momentu wystąpienia błędu.

Swap tokenów na scentralizowanych giełdach

Jedną z głównych zalet handlu krypto na scentralizowanych platformach jest to, że nie płacisz opłat sieciowych, takich jak opłaty gas. Na przykład, gdy wymieniasz Ethereum na inną kryptowalutę na Finst albo kupujesz Ethereum, płacisz jedynie opłatę serwisową w wysokości 0,15%.

Podsumowanie

Opłaty gas są kluczowym elementem sieci Ethereum: zapewniają bezpieczeństwo sieci, zachęcają do efektywnego korzystania z blockchaina i wspierają uczciwy podział kosztów transakcji. Rozumiejąc, jak są zbudowane opłaty gas — w tym opłata bazowa, opłata priorytetowa i maksymalna opłata — oraz jak takie czynniki jak limit gas i obciążenie sieci wpływają na ich wysokość, użytkownicy mogą działać bardziej świadomie i oszczędniej. Dzięki takim innowacjom jak EIP-1559, który spala część opłat, oraz szybkiemu rozwojowi rozwiązań Layer 2, takich jak Arbitrum i Optimism, Ethereum robi duże postępy w kierunku skalowalności, niższych kosztów i lepszego doświadczenia użytkownika.