Czym jest Ethereum Improvement Proposal (EIP)?

Czym są Ethereum Improvement Proposals (EIP)?

Ethereum Improvement Proposal (EIP) to propozycja na platformie Ethereum zgłaszana przez deweloperów platformy, która daje społeczności Ethereum możliwość przekazania opinii na temat propozycji. Zanim EIP zostanie wdrożone, musi zostać zatwierdzone przez społeczność, a aktualizacja lub usprawnienie dokładnie przetestowane. Takie podejście zapewnia, że blockchain Ethereum pozostaje przejrzysty, uczciwy i zdecentralizowany, a władza decyzyjna jest rozproszona między uczestników sieci. Dzięki temu Ethereum może nadal się rozwijać i dostosowywać do najnowszych osiągnięć technologicznych. To sprawia, że Ethereum Improvement Proposals mają kluczowe znaczenie dla rozwoju i wdrażania roadmapy Ethereum.

EIP może być drobną zmianą lub poprawką błędu, ale też dużą aktualizacją o istotnym wpływie na ekosystem Ethereum, taką jak The Merge czy aktualizacja Pectra.

Najważniejsze informacje

• Ethereum Improvement Proposals (EIP) to oficjalny mechanizm, za pomocą którego proponuje się, omawia i wdraża techniczne usprawnienia oraz zmiany w protokole Ethereum.

• Istnieją różne typy EIP, z których każdy pełni inną rolę: Core EIP, ERC, Networking, Interface, Informational i Meta EIP.

• EIP zapewniają, że decyzje dotyczące sieci są omawiane otwarcie, a zarówno deweloperzy, jak i społeczność mają głos w rozwoju Ethereum.

• Duże aktualizacje, takie jak The Merge (EIP-3675) i EIP-1559 (mechanizm spalania), zmieniły Ethereum strukturalnie.

• EIP takie jak EIP-4844 (Proto-Danksharding) przygotowują sieć na ogromną skalowalność dzięki rollupom, wprowadzając blob-y, które mają zwiększyć efektywność przechowywania danych przez rozwiązania warstwy 2.

• Innowacje takie jak Account Abstraction, Verkle Trees, EOF i PeerDAS sprawiają, że sieć staje się bardziej elastyczna, bezpieczna i dostępna dla użytkowników nietechnicznych.

Dlaczego EIP są ważne?

Ethereum Improvement Proposals (EIP) są ważne z kilku powodów w ekosystemie Ethereum.

• Przejrzystość i udział społeczności: EIP pozwalają deweloperom dzielić się swoimi pomysłami ze społecznością i sprawdzać ich wykonalność. Dają też użytkownikom możliwość współtworzenia przyszłości Ethereum.

• Standaryzacja: EIP zapewniają, że zmiany są wdrażane w jasny, przetestowany i spójny sposób w całym ekosystemie.

• Historia i dokumentacja: EIP tworzą chronologiczne archiwum tego, co i kiedy zmieniło się w Ethereum. Sprzyja to przejrzystości.

Jakie typy Ethereum Improvement Proposals (EIP) istnieją?

W ekosystemie Ethereum istnieje kilka typów Ethereum Improvement Proposals (EIP), podzielonych na różne kategorie. Każda z nich pełni własną funkcję i jest klasyfikowana na podstawie celu oraz wpływu, jaki wywrze na ekosystem. Wszystko to opisano w EIP-1, czyli pierwszym Ethereum Improvement Proposal. EIP-1 stanowi fundament całego systemu EIP. Określa, jak powinny być pisane, zgłaszane i wdrażane propozycje dla Ethereum.

Oto sześć typów EIP:

1. Core EIP

Core EIP wprowadza fundamentalne zmiany w całej sieci. Wpływa na działanie mechanizmu konsensusu i wymaga aktualizacji wszystkich węzłów. Zmienia sposób komunikacji między węzłami. Są to zwykle duże aktualizacje o szerokim wpływie na ekosystem. Ich wdrożenie często wymaga hard forka.

Przykłady:

• EIP-1559: Wprowadził nowy system opłat transakcyjnych z mechanizmem „base fee burn”, tworząc model deflacyjny, w którym Ether jest usuwany z obiegu.

• EIP-3675: The Merge: przejście z Proof-of-Work na Proof-of-Stake, dzięki czemu Ethereum oficjalnie weryfikuje transakcje poprzez staking ETH.

2. Networking EIP

Networking EIP koncentrują się na zwiększaniu wydajności, szybkości i bezpieczeństwa sieci. Te propozycje dotyczą protokołu sieciowego. To warstwa, przez którą węzły Ethereum wymieniają informacje, takie jak bloki i transakcje. Te aktualizacje wpływają na warstwę sieci peer-to-peer.

Przykłady:

• EIP optymalizujące sposób, w jaki węzły wykrywają inne węzły.

• Zmiany w protokole DevP2P.

3. Interface EIP

Interface EIP to usprawnienia integracyjne, które wpływają na aplikacje zewnętrzne i dApps. Pomyśl o zdecentralizowanych aplikacjach działających na Ethereum i API. Interface EIP wpływają głównie na protokoły DeFi, aplikacje Web3 oraz portfele budowane na Ethereum i nie mają bezpośredniego wpływu na sam blockchain ani na mechanizm konsensusu.

Przykłady:

• Propozycje nowych metod JSON-RPC.

• Usprawnienia interfejsów debugowania lub śledzenia.

4. ERC (Ethereum Request for Comments)

ERC to podtyp EIP i w praktyce oznacza standardy dla tokenów, dApps i Smart Contracts. Pomagają deweloperom tworzyć nowe tokeny i Smart Contracts. ERC są kluczowe dla projektów DeFi, NFT i DAO, ponieważ ułatwiają ich tworzenie i konfigurację.

Przykłady:

• ERC-20: Standard dla tokenów wymienialnych.

• ERC-721: Standard dla tokenów niewymienialnych (NFT).

• ERC-1155: Standard dla gier blockchainowych.

5. Process EIP

Process EIP to propozycje dotyczące samego procesu zgłaszania, przeglądania i zarządzania EIP. Wpływają na strukturę rozwoju Ethereum i dotyczą przede wszystkim zmian w workflow GitHub Ethereum oraz szablonach EIP. Ten typ jest skierowany głównie do deweloperów tworzących nowe EIP.

Przykłady:

• EIP-1: Pierwsze EIP, które opisuje, jak EIP powinny być pisane i oceniane.

• EIP-5069: Propozycja dodania metadanych do EIP.

6. Informational EIP

Na koniec, Informational EIP mają na celu informowanie użytkowników i deweloperów o określonych koncepcjach, procesach lub kontekście związanym z Ethereum.

Te EIP dokumentują istniejące praktyki lub techniczne informacje, ale nie proponują zmian w protokole.

Informational EIP są idealne dla użytkowników, którzy chcą dowiedzieć się więcej o tym, jak działają konkretne elementy Ethereum, oraz dla deweloperów szukających wytycznych.

Najważniejsze Ethereum Improvement Proposals

EIP to ważne aktualizacje, które nadal kształtują ekosystem Ethereum. W przeszłości pojawiło się wiele udanych i istotnych EIP, które dalej rozwijały Ethereum. Poniżej przedstawiamy najbardziej wpływowe i najlepiej znane EIP:

EIP-20: Standard tokenów wymienialnych z 2015 roku (ERC-20)

Wprowadzenie standardu tokenów ERC-20 całkowicie odmieniło ekosystem Ethereum. Ta aktualizacja uprościła tworzenie nowych tokenów wymienialnych na Ethereum i zapewniła standard, który łatwo zintegrować z dApps, giełdami i portfelami Ethereum. Położyła fundamenty pod dynamiczny rozwój DeFi, ICO, DAO oraz stablecoinów takich jak USDC.

EIP-721: Standard NFT z 2018 roku (ERC-721)

Standard tokenów ERC-721 umożliwił tworzenie tokenów niewymiennych (NFT) według jednego standardu, obok tokenów wymienialnych. Są to ztokenizowane aktywa, takie jak cyfrowa sztuka czy przedmioty z gier, których nie można wymieniać 1:1. Każdy NFT jest unikalny, ma inną wartość i własne metadane. To wprowadzenie doprowadziło do powstania nowego rynku: rynku NFT, który osiągnął szczyt w latach 2020–2021. Aktualizacja pobudziła innowacje w świecie krypto i położyła podwaliny pod projekty takie jak OpenSea, Rarible, CryptoPunks i Bored Ape Yacht Club.

EIP-1559: Zmiana systemu opłat transakcyjnych w 2021 roku (aktualizacja London)

EIP-1559 zastąpił system opłat transakcyjnych Ethereum. Przed aktualizacją Ethereum korzystało z modelu aukcji pierwszej ceny, w którym użytkownicy musieli przebić nawzajem swoje oferty, aby ich transakcje zostały przetworzone. Po aktualizacji wprowadzono „base fee”, tworząc dynamiczny standard opłat gas, który dostosowuje się do zatłoczenia sieci. W rezultacie licytowanie nie jest już konieczne, co sprawia, że sieć jest tańsza i bardziej sprawiedliwa. Opłaty stały się też bardziej przewidywalne i stabilne. Użytkownicy, którzy chcą szybszego przetwarzania, mogą dodać opłatę priorytetową (napiwek) do opłaty bazowej.

Jednocześnie wprowadzono mechanizm spalania. Opłata bazowa jest spalana (usuwana z obiegu), co zmniejsza całkowitą podaż monet i ma na celu ograniczenie inflacji.

EIP-3675: Przejście Ethereum na Proof-of-Stake w 2022 roku (The Merge)

Jedną z najbardziej wpływowych aktualizacji było EIP-3675, lepiej znane jako „The Merge”. Był to ważny kamień milowy w historii Ethereum. Po długim okresie testów Ethereum oficjalnie przeszło z Proof-of-Work (PoW) na Proof-of-Stake (PoS), dzięki czemu sieć stała się bardziej przyjazna dla środowiska i otworzyła drogę do większej skalowalności, szybkości oraz niższych kosztów.

Podczas aktualizacji mainnet Ethereum połączył się z Beacon Chain (łańcuchem PoS używanym początkowo do testów). Aktualizacja wyeliminowała potrzebę korzystania z górników. Obecnie weryfikacja transakcji i bezpieczeństwo sieci odbywają się poprzez staking. To znacząco zmniejsza zużycie energii i ułatwia udział jako walidator.

EIP-4844: Proto-danksharding w 2024 roku (aktualizacja Dencun)

EIP-4844 wprowadził blob-y, czyli specjalny rodzaj pakietu danych. Blob-y pozwalają tymczasowo przechowywać duże ilości danych tanio w sieci, bez trwałego zapisywania ich w mainnecie Ethereum. To idealne rozwiązanie dla skalujących się systemów, takich jak rollupy warstwy 2, na przykład Arbitrum i Optimism. Znacząco obniża to koszty warstwy 2.

Proto-danksharding to jedynie krok przygotowawczy do pełnego dankshardingu, którego celem jest znaczące zwiększenie skali Ethereum bez utraty decentralizacji.

Ostatnie i nadchodzące aktualizacje

Ethereum nadal się rozwija. Oznacza to, że stale pojawiają się nowe EIP. Oto lista ostatnich i nadchodzących aktualizacji:

Aktualizacja Pectra (prace rozpoczęto pod koniec 2024 roku, ukończono w maju 2025 roku)

Aktualizacja Pectra, podobnie jak wiele dużych aktualizacji Ethereum, obejmuje wiele EIP. Rozpoczęła się w 2024 roku i została ukończona w maju 2025 roku. Pectra ma sprawić, że sieć Ethereum będzie szybsza, bardziej skalowalna i przyjaźniejsza dla użytkownika.

Pectra składa się z dwóch oddzielnych aktualizacji: Prague (skoncentrowanej na warstwie wykonawczej) oraz Electra (skoncentrowanej na warstwie konsensusu). Obie zawierają wiele EIP. Najważniejsze EIP podsumowano poniżej:

EIP Prague:

Prague poprawia komfort korzystania z portfeli, zarządzanie kontem i obsługę danych. Do kluczowych EIP należą:

• EIP-7691: Zwiększa liczbę blob-ów w bloku Ethereum z 3 do 6 lub 9, zapewniając większą przepustowość dla rozwiązań skalujących warstwy 2, w tym ZK-rollupów. Pozwala to przetwarzać więcej danych w każdym bloku, co przyspiesza i obniża koszty transakcji w rollupach.

• EIP-7623: Zwiększa opłaty gas za korzystanie z „calldata”, czyli danych przesyłanych bezpośrednio w transakcji. Zachęca to deweloperów do korzystania z blob-ów, co obniża ogólne koszty sieci dzięki zmniejszeniu obciążenia trwałego przechowywania danych.

• EIP-7840: Pozwala węzłom modyfikować ustawienia blob-ów. Daje im to większą elastyczność w testowaniu i poprawia zdolność adaptacji oraz skalowalność. To część przygotowań do pełnego Dankshardingu.

• EIP-7702: Umożliwia standardowym portfelom tymczasowe działanie jako „smart wallets” poprzez wykonywanie złożonych transakcji jak smart contract. Sprawia to, że portfele EOA stają się bardziej przyjazne dla użytkownika i bezpieczniejsze. Funkcje obejmują social recovery (użycie opiekunów do odzyskania dostępu), multisig oraz automatyzację transakcji.

• EIP-2537: Dodaje szybkie i wydajne wsparcie dla podpisów BLS w Ethereum Virtual Machine (EVM). Podpisy BLS pozwalają użytkownikom kryptograficznie zatwierdzić transakcję bez ujawniania klucza prywatnego. Pomaga to skuteczniej weryfikować podpisy kontraktów stakingowych — szczególnie przydatne dla ZK-rollupów i narzędzi skalujących.

• EIP-2935: Przechowuje hashe bloków do 27 godzin, umożliwiając smart contracts odwoływanie się do ostatnich bloków. Jest to korzystne przy decyzjach opartych na czasie w zarządzaniu lub grach on-chain.

EIP Electra:

Electra koncentruje się na procesie stakingu i konsensusie walidatorów. Optymalizuje warstwę konsensusu sieci. Do kluczowych EIP należą:

• EIP-6110: Usprawnia współpracę między warstwą wykonawczą (EL) a warstwą konsensusu (CL). Automatyzuje nowe wpłaty od walidatorów, ograniczając liczbę ręcznych kroków i ryzyko błędów.

• EIP-7002: Pozwala walidatorom zarządzać wypłatami ze stakingu za pomocą smart contract zamiast stałego adresu portfela. Daje to większą elastyczność — walidatorzy mogą ustawić automatyczny re-staking lub korzystać z multisig. Przydatne w portfelach współdzielonych i DAO.

• EIP-7251: Zwiększa limit stakingu na jeden węzeł z 32 ETH do 2048 ETH. To korzystne dla dużych stakerów, ponieważ potrzebują mniej walidatorów na jeden węzeł. Zmniejsza to obciążenie sieci, ponieważ mniejsza liczba walidatorów musi się komunikować.

Aktualizacja post-Pectra (kontynuacja Prague i Electra)

Rozwój Ethereum będzie postępował dalej po Pectrze, aby stworzyć skalowalną, szybką i przystępną cenowo sieć gotową na masową adopcję. Aktualizacja Post-Pectra rozwija wszystkie EIP wdrożone w Pectrze i obejmuje kilka dużych aktualizacji: Danksharding, account abstraction, Verkle Trees, EOF i PeerDAS. Każda z nich składa się z wielu EIP.

Wszystko, co warto wiedzieć o tych aktualizacjach:

Danksharding:

Danksharding to finalna aktualizacja, której celem jest osiągnięcie założeń skalowalności Ethereum. Przekształca dane w wiele shardów — segmentów działających równolegle. Pozwala to Ethereum potencjalnie przetwarzać dziesiątki tysięcy transakcji na sekundę poprzez odciążenie mainnetu. Transakcje będą pakowane w shardach, zamiast być weryfikowane bezpośrednio w mainnecie. Aktualizacja rozwija proto-danksharding i wykorzystanie blob-ów, które rollupy pakują w shardy.

Account abstraction:

Ta aktualizacja przekształca portfele Ethereum w przyjazne dla użytkownika smart contracts. Umożliwia bezpieczne wykonywanie złożonych operacji bez wiedzy technicznej. Użytkownicy mogą płacić opłaty gas w innych tokenach, takich jak USDC, a nie tylko w ETH. Pozwala też odzyskać konto bez seed phrase — za pośrednictwem opiekunów, biometrii lub e-maila. Rozwija to EIP-7702.

Aktualizacja usuwa tarcia po stronie użytkownika i poprawia użyteczność na rynku masowym.

Verkle Trees:

Verkle Trees zastępują obecne Merkle Trees. Zmniejszają wymagania dotyczące przechowywania danych przez węzły i przyspieszają synchronizację nowych węzłów. Umożliwiają też lepsze uporządkowanie stanu Ethereum (pamięci, która informuje EVM o bieżącym stanie). To kluczowy krok w kierunku pełnego shardingu.

EOF (EVM Object Format):

EOF składa się z wielu EIP, które oddzielają kod, dane i metadane w smart contracts. Dzięki temu struktura kontraktów EVM staje się bezpieczniejsza i bardziej zoptymalizowana. Deweloperzy zyskują większą elastyczność w budowaniu smart contracts i dApps.

PeerDAS (Peer Data Availability Sampling):

PeerDAS pozwala węzłom weryfikować jedynie niewielkie segmenty danych. Sprawdzają tylko to, co jest potrzebne. Dzięki temu rollupy mogą szybciej i bardziej niezawodnie dostarczać dane — bez obciążania mainnetu. Zwiększa to efektywność skalowania i zmniejsza obciążenie sieci.

Podsumowanie

Ethereum Improvement Proposals (EIP) stanowią fundament rozwoju technologicznego Ethereum. Dzięki otwartemu, przejrzystemu i wielowarstwowemu procesowi propozycji możliwe stały się innowacje takie jak Proof-of-Stake, NFT i rozwiązania skalujące warstwy 2. Przyszłość Ethereum w dużej mierze zależy od powodzenia tych propozycji. Nadchodzące aktualizacje w kierunku pełnego Dankshardingu i bardziej przyjaznych portfeli wskazują jasny kierunek: Ethereum chce stać się skalowalną, zrównoważoną i dostępną platformą gotową na globalną adopcję.