Czym jest Aave (AAVE) i jak działa?

Czym jest Aave (AAVE)?

Aave to protokół DeFi, który umożliwia użytkownikom dostarczanie kryptowalut w celu uzyskania odsetek albo pożyczanie kryptowalut z wykorzystaniem innych kryptowalut jako zabezpieczenia.

Protokół działa w oparciu o smart contracts. Są to programy działające na blockchainie, które automatycznie wykonują wcześniej ustalone reguły. Dzięki temu m.in. udzielanie pożyczek, spłaty i likwidacje mogą odbywać się bez ręcznej akceptacji ze strony centralnego podmiotu.

Aave jest non-custodial. Oznacza to, że nie ma centralnego podmiotu, który jak tradycyjny bank lub pożyczkodawca zarządza kryptowalutami i osobno zatwierdza każdą pożyczkę. Zamiast tego Aave działa w oparciu o smart contracts i pule płynności.

Pula płynności to wspólna ilość kryptowalut, którą użytkownicy dostarczyli do protokołu. Inni użytkownicy mogą z niej pożyczać, jeśli spełniają warunki danego rynku. W przypadku większości pożyczek użytkownicy muszą dostarczyć zabezpieczenie o wyższej wartości niż wartość pożyczki. Oprocentowanie dla dostawców i pożyczkobiorców zmienia się między innymi w zależności od tego, jak duża część dostępnej płynności jest wykorzystywana.

Aave zostało pierwotnie uruchomione na Ethereum, a obecnie jest dostępne także na różnych innych sieciach blockchain, w tym na Polygon, Avalanche i Arbitrum.

W ekosystemie istnieją różne wersje protokołu. Aave v3 jest nadal używane w wielu sieciach, natomiast Aave v4 od 2026 roku jest najnowszą generacją protokołu.

Ticker natywnego tokena governance to AAVE. Posiadacze AAVE mogą uczestniczyć w zarządzaniu protokołem, na przykład głosując nad propozycjami i zmianami niektórych ustawień protokołu.

Aave to więc zarówno nazwa protokołu, jak i szerszego ekosystemu. AAVE odnosi się konkretnie do tokena.

Najważniejsze informacje

• Aave to non-custodialny protokół DeFi do pożyczania i udostępniania kryptowalut.
• Dostawcy płynności wpłacają kryptowaluty do pul i otrzymują w zamian odsetki.
• Pożyczkobiorcy zazwyczaj muszą zapewnić większe zabezpieczenie niż wartość pożyczki.
• Jeśli Health Factor spadnie poniżej 1, pozycja może zostać zlikwidowana.
• AAVE to token służący do governance w ekosystemie Aave.

Jak działa Aave?

Na Aave możesz dostarczać obsługiwane tokeny do puli płynności. W zamian otrzymujesz aTokens. Reprezentują one Twoją pozycję w puli i zyskują na wartości wraz z naliczaniem odsetek.

Chcesz samodzielnie pożyczyć kryptowaluty? Możesz wtedy wykorzystać określoną dostarczoną kryptowalutę jako zabezpieczenie. Następnie możesz pożyczyć inne dostępne aktywo z puli. W przypadku większości pożyczek wartość zabezpieczenia musi być wyższa niż wartość długu. Nazywa się to nadzabezpieczeniem.

To, jak zdrowa jest Twoja pozycja pożyczkowa, wyraża się za pomocą „Health Factor”. Jest on określany przez wartość zabezpieczenia, wartość długu oraz progi likwidacji używanych aktywów. Ceny są dostarczane przez oracles. Na Health Factor wpływają też naliczane odsetki, ponieważ mogą zwiększać Twój dług.

Health Factor powyżej 1 oznacza, że Twoja pozycja nadal znajduje się powyżej granicy likwidacji. Jeśli Health Factor spadnie poniżej 1, Twoja pozycja może zostać zlikwidowana.

W przypadku likwidacji zewnętrzna strona spłaca część lub, w zależności od sytuacji, cały dług. W zamian likwidator otrzymuje część zabezpieczenia wraz z bonusem likwidacyjnym. Mechanizm ten pomaga zapobiegać sytuacji, w której niespłacone długi nie są wystarczająco zabezpieczone.

Oprocentowanie pożyczek na Aave jest zmienne. Im większa część dostępnej płynności w puli została pożyczona, tym wyższe zwykle staje się oprocentowanie. Każda rezerwa ma optymalny poziom wykorzystania. Powyżej tego poziomu oprocentowanie rośnie szybciej, aby zniechęcić do pożyczania i przyciągnąć nową płynność.

Funkcje zarządzania ryzykiem w Aave v3

Aave v3 ma również kilka funkcji służących do zarządzania ryzykiem dla poszczególnych aktywów i rynków:

• eMode: Efficiency Mode może pozwolić na wyższy limit pożyczki, gdy zabezpieczenie i pożyczane aktywo są silnie skorelowane cenowo, na przykład w ramach kategorii stablecoinów.

• Isolation Mode: Określone zabezpieczenie może zostać ustawione jako izolowane. W takim przypadku można pożyczać tylko wybrane aktywa, a całkowity dług możliwy do zaciągnięcia pod to zabezpieczenie ma limit.

• Siloed Borrowing: Jeśli pożyczasz aktywo ustawione jako siloed, nie możesz jednocześnie pożyczać innych aktywów w tej samej puli.

Dokładne limity pożyczek, progi likwidacji, stopy procentowe i dostępne aktywa różnią się w zależności od rynku i rezerwy. Ustawienia te mogą też zmieniać się poprzez governance.

Przegląd Aave (AAVE)

Jak działają pożyczki i płynność na Aave?

Osoba, która dostarcza kryptowaluty do Aave, dodaje płynność do rezerwy i otrzymuje w zamian aTokens. Te aTokens reprezentują dostarczoną pozycję oraz naliczone odsetki.

Odsetki płacone przez pożyczkobiorców stanowią ważne źródło przychodów dla dostawców płynności. Część odsetek może trafiać do skarbca protokołu poprzez reserve factor.

Chcesz wypłacić swoje kryptowaluty? Wtedy Twoje aTokens są wymieniane na bazową kryptowalutę wraz z naliczonymi odsetkami. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy w rezerwie dostępna jest wystarczająca płynność. Jeśli w danym momencie duża część kryptowalut jest pożyczona, możesz nie być w stanie od razu wypłacić całej swojej pozycji.

Jako pożyczkobiorca możesz wykorzystać określoną dostarczoną kryptowalutę jako zabezpieczenie, a następnie pożyczyć inne dostępne aktywo. Od tego długu płacisz zmienne oprocentowanie. Pożyczka zwykle nie ma stałej daty końcowej: możesz utrzymywać pozycję tak długo, jak Twoje zabezpieczenie ma wystarczającą wartość, a pozycja pozostaje powyżej granicy likwidacji.

Maksymalny limit pożyczki zależy między innymi od loan-to-value (LTV) Twojego zabezpieczenia. Wartość ta określa, jaką część wartości zabezpieczenia możesz maksymalnie pożyczyć.

Przykład: Jeśli aktywo ma LTV na poziomie 75%, teoretycznie możesz pożyczyć maksymalnie 75% wartości tego zabezpieczenia. Inne zasady ryzyka mogą dodatkowo ograniczyć rzeczywisty limit pożyczki.

Jeśli wartość Twojego zabezpieczenia spada, a dług pozostaje bez zmian, Twój Health Factor się pogarsza. Nawet bez dodatkowego pożyczania wskaźnik ten może spaść, ponieważ odsetki od długu są naliczane.

Jeśli Health Factor spadnie poniżej 1, Twoja pozycja może zostać zlikwidowana. Likwidator spłaca wtedy część lub, w określonych okolicznościach, cały dług i otrzymuje za to część zabezpieczenia wraz z bonusem likwidacyjnym.

Czym są flash loans na Aave?

Flash loan to pożyczka zaciągana i rozliczana w ramach jednej transakcji blockchain. Smart contract może tymczasowo wykorzystać płynność z Aave bez wcześniejszego wpłacania zabezpieczenia.

Pożyczona kwota wraz z odpowiednią opłatą musi zostać spłacona w tej samej transakcji. Jeśli tak się nie stanie i nie zostanie otwarta dozwolona pozycja zadłużenia, cała transakcja zostaje cofnięta. Technicznie rzecz biorąc, pożyczka nigdy nie została wtedy ostatecznie zrealizowana.

Flash loans mogą być wykorzystywane na przykład do arbitrażu, likwidacji oraz przenoszenia lub wymiany pozycji. W arbitrażu smart contract próbuje na przykład wykorzystać różnice cen między różnymi rynkami.

W Aave v3 istnieją dwie ważne funkcje dla flash loans:

• flashLoan(): Umożliwia wykorzystanie wielu rezerw w ramach jednej transakcji. Pod pewnymi warunkami na końcu transakcji można też otworzyć zmienną pozycję zadłużenia.

• flashLoanSimple(): Umożliwia wykorzystanie jednej rezerwy. Ta wersja zużywa mniej gazu, ale nie może na końcu transakcji otworzyć pozycji zadłużenia.

Opłata za flash loan została przy wdrożeniu ustalona na 0,05%, ale może zostać zmieniona poprzez governance. Aktualna opłata może więc się zmieniać. Opłata może być dzielona między dostawców płynności i protokół.

Flash loans są przeznaczone głównie dla developerów i zaawansowanych zastosowań. Wymagana jest znajomość EVM, smart contracts i transakcji atomowych.

Atomowy oznacza, że wszystkie kroki w transakcji muszą zakończyć się powodzeniem razem. Jeśli któryś z wymaganych kroków się nie powiedzie, cała transakcja zostaje cofnięta.

Jaką rolę pełni token AAVE?

AAVE to token governance ekosystemu Aave. Token służy do udziału w decyzjach dotyczących rozwoju i ustawień protokołu.

W ramach Aave Governance posiadacze AAVE, stkAAVE i aAAVE mają siłę głosu w governance. Wielkość prawa głosu i prawa do składania propozycji zależy od odpowiednich sald tokenów oraz ewentualnych delegacji na Ethereum mainnet.

• AAVE: zwykły token governance.
• stkAAVE: AAVE stakowane w Safety Module.
• aAAVE: pozycja powstająca, gdy AAVE zostaje dostarczone do rynku Aave v3 na Ethereum.

Posiadacze mogą delegować swoje prawo głosu i prawo do składania propozycji na inny adres Ethereum. Te dwa rodzaje praw mogą być delegowane razem lub osobno.

Choć głosowanie może odbywać się także za pośrednictwem obsługiwanych sieci głosowania, to salda tokenów i delegacje na Ethereum mainnet pozostają decydujące dla siły głosu w governance.

Zatwierdzone propozycje governance mogą być wykonywane za pomocą smart contracts. Dzięki temu governance może na przykład zmieniać określone parametry ryzyka, ustawienia rynku lub inne elementy protokołu.

AAVE ma również funkcje poza governance. Na przykład AAVE można stakować w Safety Module, który pełni rolę dodatkowej warstwy zabezpieczeń dla protokołu. Stakerzy ponoszą przy tym ryzyko i mogą otrzymywać za to nagrody.

Ważne jest, że posiadanie AAVE nie daje automatycznie prawa do stałego oprocentowania, dywidendy ani stałej części przychodów protokołu. Procesy governance, mechanizmy stakingu i inne funkcje tokena mogą też zmieniać się poprzez governance.

Kto założył Aave?

Aave zostało założone przez Staniego Kulechova. W 2017 roku rozpoczął on ETHLend, zdecentralizowany projekt pożyczkowy na Ethereum.

ETHLend początkowo działał w modelu peer-to-peer. Oznaczało to, że indywidualni pożyczkobiorcy i pożyczkodawcy musieli być łączeni bezpośrednio ze sobą.

W latach 2018 i 2019 protokół został przeprojektowany wokół pul płynności. Zamiast szukać osobnej strony przeciwnej dla każdej pożyczki, użytkownicy mogli dodawać kryptowaluty do wspólnych pul, z których mogli pożyczać inni użytkownicy.

Dzięki tej zmianie ETHLend zostało ostatecznie przekształcone w Aave. Stani Kulechov pozostał przy tym zaangażowany jako założyciel i CEO.

Jakie są zalety Aave?

Aave ma kilka cech, które czynią ten protokół praktycznym rozwiązaniem dla pożyczek DeFi:

• Pożyczanie bez centralnego pożyczkodawcy: Użytkownicy mogą dostarczać kryptowaluty i pożyczać je za pośrednictwem smart contracts, bez konieczności ręcznego zatwierdzania każdej pożyczki przez bank lub inny centralny podmiot.

• Pule płynności: Pożyczkobiorcy nie muszą być bezpośrednio łączeni z pojedynczym pożyczkodawcą. Pożyczają ze wspólnych pul z dostarczonymi kryptowalutami.

• Odsetki dla dostawców płynności: Osoba, która dodaje kryptowaluty do puli, otrzymuje aTokens reprezentujące dostarczoną pozycję i naliczone odsetki.

• Brak stałego terminu pożyczki: Pożyczka może pozostać otwarta tak długo, jak pozycja ma wystarczające zabezpieczenie i pozostaje powyżej granicy likwidacji.

• eMode: W przypadku aktywów silnie ze sobą powiązanych eMode może pod pewnymi warunkami umożliwić wyższy limit pożyczki.

• Zarządzanie ryzykiem dla poszczególnych aktywów: Isolation Mode, Siloed Borrowing, supply caps i borrow caps mogą ograniczać ryzyko związane z poszczególnymi aktywami i rynkami.

• Flash loans: Developerzy mogą tymczasowo korzystać z płynności bez wcześniejszego wpłacania zabezpieczenia, o ile pożyczka zostanie spłacona w tej samej transakcji lub w dozwolony sposób zamieniona w dług.

• On-chain governance: Posiadacze AAVE i innych tokenów governance mogą głosować nad zmianami protokołu i niektórymi ustawieniami.

Te funkcje mogą ograniczać niektóre ryzyka, ale nie eliminują ich całkowicie. Problemy ze smart contracts, oracle cenowymi, aktywami bazowymi lub płynnością rynkową nadal mogą prowadzić do strat.

Jakie są wady Aave?

Aave wiąże się również z kilkoma ryzykami i ograniczeniami:

• Nadzabezpieczenie: W przypadku większości pożyczek trzeba dostarczyć zabezpieczenie o wyższej wartości niż pożyczana kwota. Aave nie jest więc tym samym co zwykły niezabezpieczony pożyczkodawca konsumencki.

• Ryzyko likwidacji: Jeśli wartość zabezpieczenia spada, wartość długu rośnie albo nalicza się wystarczająco dużo odsetek, Twój Health Factor może spaść poniżej 1. Wtedy pozycja może zostać zlikwidowana.

• Strata przy likwidacji: Likwidator spłaca dług i otrzymuje za to część zabezpieczenia wraz z bonusem likwidacyjnym. W efekcie pożyczkobiorca może stracić dodatkową wartość.

• Zmienna stopa procentowa: Oprocentowanie pożyczki zmienia się w zależności między innymi od wykorzystania puli płynności. Przy wysokim wykorzystaniu oprocentowanie może mocno wzrosnąć.

• Ograniczona dostępna płynność: Osoba, która dostarczyła kryptowaluty, może nie być w stanie od razu wypłacić wszystkiego, gdy duża część rezerwy jest pożyczona.

• Ryzyko smart contracts i oracle: Błędy w smart contracts lub nieprawidłowe informacje cenowe z oracle mogą wpływać na pożyczki, likwidacje i inne funkcje protokołu.

• Ryzyko aktywów bazowych: Problemy z tokenami używanymi w Aave, takie jak silne spadki cen, ograniczona płynność rynkowa lub ryzyko kontrahenta, mogą również powodować ryzyko dla użytkowników.

• Złożoność: Pojęcia takie jak loan-to-value, progi likwidacji, Health Factor, eMode i Isolation Mode sprawiają, że pożyczanie przez Aave jest bardziej skomplikowane niż zwykłe wysłanie kryptowalut.

• Flash loans są techniczne: Korzystanie z flash loans wymaga znajomości smart contracts i transakcji atomowych. Jeśli wymagane kroki nie zostaną wykonane pomyślnie, cała transakcja zostanie cofnięta.

To, które ryzyka są najważniejsze, zależy od rynku, rezerwy i kombinacji zabezpieczenia oraz pożyczanego aktywa. Parametry protokołu mogą też zmieniać się poprzez governance.

Podsumowanie

Aave to protokół pożyczkowy DeFi, który umożliwia użytkownikom dostarczanie kryptowalut do pul płynności lub pożyczanie kryptowalut z wykorzystaniem innych kryptowalut jako zabezpieczenia. Smart contracts wykonują przy tym reguły bez potrzeby ręcznego zatwierdzania każdej pożyczki przez centralny podmiot.

Dostawcy płynności dodają kryptowaluty do pul i otrzymują aTokens reprezentujące ich pozycję. Pożyczkobiorcy mogą pożyczać z tych pul, dopóki ich zabezpieczenie ma wystarczającą wartość. Health Factor pokazuje, jak blisko pozycja pożyczkowa znajduje się granicy likwidacji.

Aave ma również kilka funkcji zarządzania ryzykiem, takich jak eMode, Isolation Mode, supply caps i borrow caps. Flash loans dodatkowo umożliwiają tymczasowe korzystanie z płynności w ramach jednej transakcji.

Token AAVE służy do governance i może być także stakowany w Safety Module. Posiadanie AAVE nie daje jednak automatycznie prawa do stałego oprocentowania, dywidendy ani stałego udziału w przychodach protokołu.

W zamian istnieją ważne ryzyka, takie jak nadzabezpieczenie, zmienne oprocentowanie, likwidacje, ograniczona dostępna płynność oraz zależność od smart contracts i oracle cenowych.