Czym jest Chainlink (LINK) | Proste wyjaśnienie?

Czym jest Chainlink (LINK)?

Chainlink to sieć usług oracle. Mówiąc prosto: pomaga smart contracts korzystać z informacji i systemów spoza blockchaina.

Smart contract to program działający na blockchainie, który automatycznie wykonuje reguły. Taki kontrakt nie może po prostu samodzielnie sprawdzić w internecie na przykład ceny, salda rezerw ani statusu innej sieci. Właśnie tutaj wkracza Chainlink: przenosi te zewnętrzne informacje na blockchain, aby smart contract mógł z nich korzystać.

Chainlink nie jest więc własnym blockchainem Layer 1, czyli samodzielnym blockchainem, na którym przetwarzane są transakcje. To infrastruktura, z której mogą korzystać aplikacje na różnych blockchainach.

Własny token nosi nazwę LINK. Token ten został pierwotnie wydany na Ethereum i jest tokenem ERC-677, czyli rozszerzeniem znanego standardu ERC-20. LINK może służyć do płacenia dostawcom usług sieciowych, takim jak operatorzy węzłów. W przypadku niektórych usług płatność może też odbywać się w innym kryptoaktywie albo być rozliczana w tle. Nie zawsze więc musisz płacić bezpośrednio w LINK.

Mainnet Chainlink na Ethereum wystartował 30 maja 2019 roku.

Najważniejsze informacje

• Chainlink łączy smart contracts z danymi i systemami spoza blockchaina.
• LINK to token, który można wykorzystywać między innymi do płatności za usługi Chainlink i do stakingu.
• Kilka niezależnych węzłów może wspólnie zbierać i przetwarzać dane.
• CCIP służy do przesyłania wiadomości i tokenów między obsługiwanymi blockchainami.
• Oracle nadal zależą od danych zewnętrznych, konfiguracji i sposobu, w jaki korzysta z nich aplikacja.

Jak działa Chainlink?

Chainlink działa z tak zwanymi Decentralized Oracle Networks, często skracanymi do DONs. Taka sieć składa się z wielu niezależnych nodes. W tym przypadku node to komputer lub usługa, która może pobierać dane, śledzić zdarzenia na blockchainie i przekazywać je do sieci.

Załóżmy, że smart contract potrzebuje ceny. Zamiast ufać jednej stronie internetowej lub jednemu serwerowi, kilka operatorów węzłów może zebrać dane. Następnie uzgadniają wynik poza blockchainem. Ten wynik jest potem publikowany na blockchainie, aby smart contract mógł z niego skorzystać.

W przypadku Chainlink Data Feeds kilka węzłów przetwarza dane z różnych źródeł. Kontrakt agregujący zbiera ich odpowiedzi i tworzy z nich jedną wartość na blockchainie. Smart contract może następnie odczytać i wykorzystać tę opublikowaną wartość w tej samej transakcji.

Ważnym elementem jest tutaj Offchain Reporting, czyli OCR. W tym modelu węzły najpierw łączą swoje obserwacje i podpisy cyfrowe poza blockchainem. Następnie jeden wspólny raport trafia onchain. Blockchain sprawdza przy tym, czy liczba podpisów jest wystarczająca. Dzięki temu potrzeba mniej transakcji onchain niż wtedy, gdy każdy węzeł wysyłałby aktualizację osobno.

Data Feed zwykle nie jest aktualizowany przy każdej drobnej zmianie. Aktualizacja może zostać uruchomiona, gdy wartość odchyli się wystarczająco od poprzedniej albo gdy minie ustawiony okres. Taki okres nazywa się heartbeat. Liczba węzłów, używane źródła danych, próg odchylenia i heartbeat mogą się różnić w zależności od feedu i blockchaina.

Przegląd Chainlink (LINK)

Czym są oracle Chainlink?

Oracle to infrastruktura, która pozwala smart contractowi działać z informacjami lub działaniami poza własnym blockchainem. Jest to potrzebne, ponieważ smart contract zwykle widzi tylko to, co dzieje się na jego własnym blockchainie.

Oracle Chainlink mogą na przykład udostępniać dane cenowe, salda rezerw oraz status sequencerów Layer 2. Sequencer pomaga porządkować transakcje w sieci Layer 2. Jego status może być ważny dla aplikacji, która chce wiedzieć, czy taka sieć działa normalnie.

Idea oracle Chainlink nie polega na tym, że jedna strona dostarcza wszystkie informacje. DON korzysta z wielu niezależnych węzłów. Data Feeds mogą też łączyć dane z kilku źródeł, zanim jedna zagregowana wartość trafi onchain.

Może to zmniejszyć ryzyko pojedynczego punktu awarii. Nie oznacza to jednak, że wynik zawsze będzie idealny. Jeśli zewnętrzne źródła danych są nieprawidłowe, niedostępne albo nie dostarczą informacji na czas, sieć oracle nie może tego całkowicie wykluczyć.

Dlatego aplikacje korzystające z Data Feeds muszą same wdrażać kontrole. Chodzi na przykład o sprawdzenie, czy wartość jest wystarczająco aktualna, oraz o zabezpieczenia na wypadek opóźnień, awarii i skrajnych ruchów rynkowych.

Czym jest Chainlink CCIP?

CCIP oznacza Cross-Chain Interoperability Protocol. To protokół, dzięki któremu aplikacje mogą przesyłać wiadomości, tokeny albo połączenie obu tych elementów między obsługiwanymi blockchainami.

Można to traktować jako sposób na przeniesienie polecenia z jednego blockchaina na inny. Wiadomość CCIP przechodzi przy tym w przybliżeniu przez cztery etapy: jest wysyłana na łańcuchu źródłowym, sprawdzana poza blockchainem, opatrzona zebranymi atestacjami, a następnie wykonywana na łańcuchu docelowym. Atestacje to tutaj potwierdzenia, że wykonano wymagane kontrole.

CCIP najpierw czeka na finalność na łańcuchu źródłowym. Finalność oznacza, że transakcja jest uznawana za ostateczną w danej sieci. Dopiero potem wiadomość może zostać wykonana na łańcuchu docelowym. Oznacza to, że transfer cross-chain nie jest natychmiastowy. Całkowity czas oczekiwania zależy między innymi od łańcucha źródłowego, łańcucha docelowego i warunków panujących w obu sieciach.

W przypadku transferu tokenów tak zwane tokenpools mogą blokować lub spalać tokeny na łańcuchu źródłowym. Na łańcuchu docelowym tokeny mogą następnie zostać odblokowane lub wybite. To, która opcja zostanie użyta, zależy od tokena i wybranej ścieżki.

Aplikacje korzystają z routerów onchain jako punktu wejścia do CCIP. DON-y wykonują offchainową weryfikację wiadomości cross-chain. Koszty są obliczane w momencie wysyłki. W zależności od obsługiwanej ścieżki można płacić w LINK, natywnym tokenie gazowym lub innym obsługiwanym tokenie.

Nie każda kombinacja blockchainów i tokenów jest obsługiwana. Infrastruktura cross-chain dodaje też dodatkowe ryzyka techniczne i bezpieczeństwa w porównaniu z operacją wykonywaną w obrębie jednego blockchaina.

Kto założył Chainlink?

Chainlink został współzałożony przez Sergeya Nazarova i Steve'a Ellisa. Sergey Nazarov jest CEO Chainlink Labs, a Steve Ellis jest CTO Chainlink Labs.

Oryginalny whitepaper Chainlink ukazał się 4 września 2017 roku i został napisany przez Steve'a Ellisa, Ariego Juelsa i Sergeya Nazarova. Ari Juels jest więc współautorem tego whitepaper, ale nie współzałożycielem.

To ważne rozróżnienie: współtworzenie dokumentu technicznego nie oznacza automatycznie pełnienia formalnej roli założyciela.

Jakie są zalety Chainlink?

Chainlink ma kilka cech, które mogą być przydatne dla aplikacji potrzebujących danych zewnętrznych lub komunikacji między blockchainami:

• Wiele węzłów i źródeł danych. Przetwarzanie danych przez wiele niezależnych węzłów i źródeł może zmniejszyć zależność od jednego serwera lub dostawcy.
• Mniej transakcji onchain dzięki OCR. Węzły łączą swoje obserwacje offchain w jeden podpisany raport. Dzięki temu każdy węzeł nie musi osobno umieszczać transakcji na blockchainie.
• Różne rodzaje danych. Data Feeds mogą udostępniać smart contractom między innymi ceny, salda rezerw, dane o stopach procentowych, dane o zmienności oraz status sequencerów Layer 2.
• Jednolite interfejs dla obsługiwanych tras cross-chain. CCIP zapewnia aplikacjom jednolity sposób przesyłania wiadomości i tokenów między obsługiwanymi blockchainami.
• Adresy feedów mogą pozostać takie same. Data Feed może korzystać z kontraktu proxy, który wskazuje na nowy agregator. Dzięki temu aplikacje używające adresu feedu nie zawsze muszą zmieniać własny kontrakt.

Te zalety zależą jednak od konkretnej konfiguracji. Używany feed, węzły, źródła danych, blockchain i aplikacja mają w praktyce duże znaczenie.

Jakie są wady Chainlink?

Chainlink nie eliminuje wszystkich ryzyk związanych z danymi zewnętrznymi i komunikacją cross-chain. Oto najważniejsze kwestie:

• Zależność od danych zewnętrznych. Jakość wyniku oracle nadal zależy od poprawności, dostępności i różnorodności użytych źródeł danych.
• Brak ciągłego strumienia danych. Data Feeds są aktualizowane na podstawie heartbeatów i progów odchylenia. Wartość na blockchainie może więc być nieaktualna.
• Konfiguracja i zarządzanie mają znaczenie. Właściciel proxy Data Feed lub agregatora może zmieniać niektóre funkcje i zmienne. Służą do tego między innymi procesy oparte na multisig, w których do zatwierdzenia działania potrzebnych jest kilka stron.
• Aplikacje nadal odpowiadają za siebie. Aplikacja musi sprawdzać, czy dane feedu są wystarczająco aktualne, i sama wdrażać środki na wypadek opóźnień, awarii oraz skrajnych warunków rynkowych.
• CCIP dodaje czas oczekiwania i złożoność. Wiadomości cross-chain czekają na finalność, są weryfikowane offchain, a następnie wykonywane na innym blockchainie.
• Zakres stakingu jest ograniczony. Chainlink Staking v0.2 działa jako beta na Ethereum. LINK można tam stakować jako community-staker oraz node-operator-staker. Tylko node-operator-stakerzy usług objętych stakingiem mogą w obecnej wersji zostać slashed. Slashing oznacza, że część zablokowanych tokenów może zostać odebrana. Community-stakerzy w v0.2 nie mogą zostać slashed. Na początku objętą usługą był ETH/USD Data Feed na Ethereum.

Staking LINK nie czyni Cię jednak walidatorem Ethereum ani innego podstawowego blockchaina. Ponadto warunki, pojemność, nagrody i objęte usługi Stakingu v0.2 mogą zmienić się w przyszłych aktualizacjach.

Podsumowanie

Chainlink to infrastruktura dla smart contracts, które chcą korzystać z danych, obliczeń i systemów spoza blockchaina. Nie jest to samodzielny blockchain Layer 1. LINK to powiązany token, który można wykorzystywać między innymi do płatności za usługi i do stakingu.

Sercem Chainlink są DON-y: wiele niezależnych węzłów zbiera i przetwarza informacje, a następnie wynik może zostać opublikowany na blockchainie. Dzięki OCR duża część tego procesu odbywa się offchain, więc każdy węzeł nie musi osobno publikować aktualizacji onchain.

Oprócz Data Feeds Chainlink oferuje dzięki CCIP sposób przesyłania wiadomości i tokenów między obsługiwanymi blockchainami. Wiąże się to jednak z dodatkowymi krokami, czasem oczekiwania i ryzykiem.

Najważniejsze, co warto zapamiętać: wiele węzłów i źródeł danych może ograniczyć pojedynczy punkt awarii, ale nie sprawia automatycznie, że dane zewnętrzne są zawsze poprawne, aktualne i dostępne. To, jak niezawodna jest aplikacja w praktyce, zależy też od wybranego feedu, ustawień i aplikacji, która z niego korzysta.