Bitcoin ETF – co to jest?

Czym jest Bitcoin ETF?

Bitcoin ETF (Exchange-Traded Fund) to fundusz inwestycyjny śledzący zmiany ceny Bitcoina (BTC). Został stworzony z myślą o inwestorach instytucjonalnych handlujących na giełdach. Bitcoin ETF pozwala inwestorom uzyskać ekspozycję na Bitcoina bez konieczności faktycznego zakupu kryptowaluty. „W praktyce kupujesz udział w funduszu, który odwzorowuje cenę Bitcoina. Działa to tak: inwestorzy kupują udział w funduszu, a ten udział reprezentuje określoną ekspozycję na wartość Bitcoina. ETF daje inwestorom poczucie bezpieczeństwa znane z tradycyjnych struktur inwestycyjnych, a jednocześnie umożliwia inwestowanie w innowacyjne technologie, takie jak Bitcoin.”

Patrząc na wpływ Bitcoin ETF-ów, wprowadzenie pierwszego Spot ETF w 2024 roku było ważnym kamieniem milowym w adopcji Bitcoina. Obniżyło to barierę wejścia dla inwestorów, którzy nie mają bezpośredniego doświadczenia z kryptowalutami i chcą uniknąć ryzyka związanego z handlem krypto. Dodatkowo instytucjonalni dostawcy oferujący ETF, tacy jak BlackRock i Fidelity, muszą kupować Bitcoina, aby go zabezpieczać. Dostawcy są zobowiązani do utrzymywania takiej samej ilości Bitcoina. Rosnący popyt na Bitcoin ETF-y pośrednio zwiększa więc popyt na szerszym rynku.

Najważniejsze informacje

• Bitcoin ETF (Exchange-Traded Fund) śledzi cenę Bitcoina i pozwala inwestorom uzyskać ekspozycję bez konieczności samodzielnego kupowania lub przechowywania Bitcoina.
• Istnieją dwa główne typy Bitcoin ETF-ów: Spot ETF-y i Futures ETF-y.
• Spot ETF-y kupują i przechowują prawdziwego Bitcoina, natomiast Futures ETF-y handlują kontraktami terminowymi odzwierciedlającymi prognozowaną cenę.
• Wprowadzenie Bitcoin Spot ETF-ów w 2024 roku obniżyło barierę wejścia dla inwestorów instytucjonalnych i detalicznych.
• Bitcoin ETF-y oferują takie korzyści jak większa dostępność, napływ kapitału instytucjonalnego, profesjonalne przechowywanie przez depozytariuszy oraz wysoka płynność.

Dwa typy Bitcoin ETF-ów

Istnieją dwa główne typy Bitcoin ETF-ów, a każdy z nich inaczej podchodzi do śledzenia wartości Bitcoina:

Bitcoin Spot ETF

Ten typ ETF-u kupuje i przechowuje rzeczywiste Bitcoiny w regulowanym i bezpiecznym środowisku, zwykle z udziałem wyspecjalizowanych depozytariuszy. Wartość udziałów ETF-u porusza się niemal w ścisłej korelacji z ceną rynkową Bitcoina.

Przykłady: iShares Bitcoin Trust (IBIT) od BlackRock, Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund (FBTC).

Bitcoin Futures ETF

Zamiast przechowywać Bitcoina, fundusz posiada kontrakty terminowe odzwierciedlające prognozowaną przyszłą cenę Bitcoina. Ponieważ kontrakty futures są często droższe od ceny spot (contango) albo tańsze (backwardation), może to prowadzić do odchyleń od faktycznego rynku Bitcoina.

Przykład: ProShares Bitcoin Strategy ETF (BITO), uruchomiony w październiku 2021 roku i pierwszy zatwierdzony Bitcoin ETF w USA.

Jak działa Bitcoin ETF?

Bitcoin ETF korzysta ze znanej struktury tradycyjnych funduszy inwestycyjnych, ale łączy ją z elementami rynku krypto. Istnieje różnica między doświadczeniem inwestora a technicznym działaniem Bitcoin ETF-u.

Doświadczenie użytkownika w przypadku Bitcoin ETF-u

Bitcoin (Spot) ETF kupuje się za pośrednictwem zarządzającego funduszem. To on kupuje rzeczywiste Bitcoiny i przechowuje je bezpiecznie, zwykle u depozytariusza. Następnie Bitcoiny są dzielone na zbywalne udziały oferowane na giełdzie.

Inwestor może kupić te udziały, które śledzą cenę Bitcoina. Nie kupujesz jednak faktycznego Bitcoina. Zamiast tego uzyskujesz pośrednią ekspozycję na zmiany jego ceny. Nie musisz martwić się o przechowywanie Bitcoina ani o zabezpieczanie kluczy prywatnych.

Choć inwestorzy mogą też kupować Bitcoina za pośrednictwem dostawców takich jak Finst i przechowywać go we własnych portfelach, wielu woli kupować przez giełdę, a następnie przenosić Bitcoina do zewnętrznego portfela. Wymaga to wiedzy technicznej i wiąże się z ryzykiem, takim jak utrata dostępu czy naruszenia bezpieczeństwa. Bitcoin ETF eliminuje te obawy: zarządzający funduszem odpowiada za zakup i przechowywanie Bitcoina. Jako inwestor widzisz jedynie saldo swoich udziałów.

Techniczne działanie Bitcoin ETF-u

Mechanizm działania Bitcoin ETF-u jest złożony. Dla użytkowników zakup jest prosty, ale za kulisami dzieje się wiele. Kluczową rolę odgrywają wyspecjalizowane podmioty zwane Authorized Participants (APs).

• Tworzenie udziałów ETF-u: AP przekazuje funduszowi Bitcoina (w przypadku spot ETF-u) lub kontrakty futures (w przypadku futures ETF-u). W zamian zarządzający funduszem emituje nowe udziały Bitcoin ETF-u.
• Umorzenie udziałów ETF-u: Jeśli cena Bitcoin ETF-u zbyt mocno odbiega od bazowej ceny rynkowej Bitcoina, AP może zwrócić udziały i zażądać bazowego Bitcoina. Ten proces arbitrażu pomaga utrzymać cenę ETF-u blisko rzeczywistej wartości rynkowej.

W przypadku spot ETF-u powiązanie jest bardzo ścisłe, ponieważ fundusz przechowuje rzeczywiste Bitcoiny. W przypadku futures ETF-u opiera się ono na kontraktach, które częściej powodują odchylenia ze względu na koszty rolowania oraz różnice między ceną futures a ceną spot.

Wpływ Bitcoin ETF-u na cenę

Wprowadzenie Bitcoin ETF-ów miało duży wpływ na Bitcoina i rynek krypto. Wpłynęły one na cenę i nadal będą odgrywać kluczową rolę, ponieważ rosnący lub malejący popyt na ETF-y bezpośrednio wpływa na cenę Bitcoina.

Uruchomienie Bitcoin ETF-ów przyniosło następujące efekty:

• Rosnący popyt: Spot ETF-y otworzyły drzwi dla dużych i instytucjonalnych inwestorów, w tym firm, które wcześniej nie mogły lub nie chciały kupować Bitcoina bezpośrednio. To napędza wzrost popytu strukturalnego.
• Wzrost ceny w 2024 roku: Po tym, jak amerykańska SEC zatwierdziła pierwszy Bitcoin Spot ETF w 2024 roku, cena Bitcoina wzrosła o około 70% w zaledwie kilka miesięcy.
• Większa płynność: ETF-y zwiększają wolumeny obrotu, dzięki czemu odkrywanie ceny staje się bardziej efektywne, a rynek dojrzalszy.
• Rzadkość: Ponieważ instytucjonalni dostawcy oferujący Bitcoin Spot ETF-y (w tym BlackRock, Fidelity, Grayscale i VanEck) muszą faktycznie kupować Bitcoina, na rynku pojawia się większa rzadkość. Dla inwestorów detalicznych, którzy chcą kupić prawdziwego BTC, zostaje mniej dostępnej podaży.
• Silniejsza korelacja: Wprowadzenie Bitcoin ETF-ów może zwiększyć korelację Bitcoina z tradycyjnymi indeksami, takimi jak S&P 500 i Nasdaq 100, potencjalnie osłabiając rolę Bitcoina jako „alternatywy” lub „zabezpieczenia”.

To, czy adopcja Bitcoina będzie nadal rosła, zależy od czynników zewnętrznych, takich jak regulacje i rozwój gospodarczy, które mogą wpływać zarówno na Bitcoina, jak i ETF-y, pozytywnie lub negatywnie.

Zalety Bitcoin ETF-ów

Wprowadzenie Bitcoin Spot ETF-ów i Bitcoin Futures ETF-ów niesie ze sobą kilka korzyści:

• Dostępność: Ułatwiły inwestowanie w krypto zarówno inwestorom instytucjonalnym, jak i detalicznym, którzy nie chcą kupować Bitcoina bezpośrednio albo chcą inwestować przez konta emerytalne bez technicznej wiedzy o krypto.
• Przechowywanie: Bitcoin jest przechowywany przez profesjonalnych depozytariuszy, więc nie musisz martwić się o zabezpieczenie swojego BTC.
• Płynność: Bitcoin (lub jego reprezentacja) jest przedmiotem obrotu na największych tradycyjnych giełdach dzięki ETF-om. Zwiększa to wolumeny obrotu, a tym samym płynność, pomagając rynkowi dojrzewać.
• Dywersyfikacja: Bitcoin może być łatwo dodany do istniejących portfeli akcji i obligacji zarówno przez inwestorów instytucjonalnych, jak i detalicznych za pośrednictwem ETF-ów.
• Spot ETF-y: Bitcoin Spot ETF bardzo dokładnie śledzi cenę Bitcoina, dzięki czemu wiernie odzwierciedla jego rzeczywistą wartość.
• Napływ kapitału instytucjonalnego: Umożliwia udział podmiotom takim jak fundusze emerytalne i zarządzający aktywami, które często nie mogą inwestować bezpośrednio w krypto.

Wady Bitcoin ETF-ów

Oprócz zalet Bitcoin ETF-y mają też swoje minusy. Oto najważniejsze z nich z perspektywy inwestora:

• Koszty: Dostawcy ETF-ów często pobierają roczne opłaty za zarządzanie (zwykle od 0,2% do 1%), a futures ETF-y generują dodatkowe koszty rolowania. Do tego dochodzą opłaty transakcyjne przy kupnie lub sprzedaży udziałów ETF-u. Kupując lub sprzedając prawdziwe BTC za pośrednictwem dostawcy krypto, takiego jak Finst, płacisz stałe opłaty transakcyjne. W Finst wynoszą one 0,15%, bez abonamentu, opłat za zarządzanie ani ukrytych kosztów.
• Błędy odwzorowania: Futures ETF-y często mniej precyzyjnie śledzą cenę spot Bitcoina. Spot ETF-y również mogą chwilowo odbiegać od kursu.
• Godziny handlu: ETF-y można handlować wyłącznie w godzinach sesji, podczas gdy Bitcoin jest notowany 24/7.
• Brak bezpośredniej własności: Inwestorzy posiadający Bitcoin ETF-y nie są właścicielami rzeczywistej kryptowaluty. Oznacza to, że nie mogą samodzielnie przenosić ani przechowywać Bitcoinów.
• Ryzyko regulacyjne: ETF to regulowany produkt finansowy. Oznacza to, że może zostać wycofany lub objęty bardziej restrykcyjnymi warunkami. Posiadanie rzeczywistego Bitcoina daje większą kontrolę, ponieważ Twojego BTC nie można po prostu odebrać.
• Utrata niezależności: Rosnąca korelacja z rynkami akcji sprawia, że Bitcoin staje się mniej wyjątkowy jako zabezpieczenie lub „cyfrowe złoto”.

Podsumowanie

Wprowadzenie Bitcoin ETF-ów stanowi ważny krok w dojrzewaniu rynku krypto. Zwłaszcza Bitcoin Spot ETF-y obniżyły barierę wejścia i zwiększyły płynność, przejrzystość oraz napływ kapitału instytucjonalnego. Jednocześnie pojawiają się obawy dotyczące kosztów, ryzyk regulacyjnych oraz braku bezpośredniej własności Bitcoina po stronie inwestorów.

Pojawienie się Bitcoin ETF-ów otworzyło również drogę dla innych ETF-ów krypto, w tym pierwszego ETF-u na Ethereum. Jest prawdopodobne, że w przyszłości kolejne duże projekty krypto również będą dostępne do handlu za pośrednictwem ETF-ów. Jeszcze mocniej zintegrowałoby to krypto z tradycyjnym systemem finansowym i przyspieszyło adopcję.

Dla osób, które chcą łatwej i regulowanej ekspozycji na Bitcoina, ETF-y stanowią bezpieczne i wygodne rozwiązanie. Dla tych, którzy chcą pełnej autonomii i własności, posiadanie prawdziwego Bitcoina pozostaje najczystszą formą inwestycji.