Czym jest Lean Ethereum?

Lean Ethereum to techniczna, długoterminowa wizja, której celem jest uproszczenie, zwiększenie bezpieczeństwa i przyspieszenie sieci Ethereum oraz lepsze przygotowanie jej na przyszłe zagrożenia. Propozycja ponownie przygląda się różnym fundamentalnym elementom Ethereum, w tym temu, w jaki sposób walidatorzy osiągają konsensus, jak sieć przechowuje i rozpowszechnia dane oraz jak wykonywane są transakcje i smart contracts.

Lean Ethereum nie jest jedną, konkretną aktualizacją. To nazwa parasolowa dla zbioru potencjalnych usprawnień podstawowego protokołu Ethereum. Usprawnienia te podzielono na trzy główne obszary:

• Lean Consensus: odświeżony mechanizm konsensusu, który ma zapewnić szybszą finalność, lepsze bezpieczeństwo i silniejsze wsparcie dla zdecentralizowanych walidatorów.
• Lean Data: nowe podejście do dostępności danych, obejmujące między innymi bardziej elastyczne bloby oraz systemy kryptograficzne, które mają być odporne na przyszłe komputery kwantowe.
• Lean Execution: prostsze i wydajniejsze środowisko do wykonywania transakcji i smart contracts.

Słowo lean odnosi się do celu, jakim jest usunięcie z protokołu zbędnej złożoności. Ethereum od uruchomienia w 2015 roku otrzymało wiele aktualizacji. Każde ulepszenie dodawało nowe możliwości, ale jednocześnie komplikowało protokół. Lean Ethereum ma uprościć kluczowe elementy sieci, jednocześnie dalej poprawiając skalowalność i bezpieczeństwo.

Warto zrozumieć, że Lean Ethereum nie jest nową kryptowalutą, blockchainem ani odrębną wersją ETH. To roadmapa opisująca, jak istniejąca sieć Ethereum może w przyszłości się rozwijać. Wiele pomysłów wciąż znajduje się na etapie badań i może się zmienić, zanim zostaną faktycznie wdrożone.

Najważniejsze informacje

• Lean Ethereum to długoterminowa propozycja odnowienia kluczowych elementów protokołu Ethereum.
• Trzy najważniejsze obszary to Lean Consensus, Lean Data i Lean Execution.
• Roadmapa koncentruje się na prostocie, skalowalności, decentralizacji i silniejszym zabezpieczeniu kryptograficznym.
• Istotnym celem jest przygotowanie Ethereum na możliwe pojawienie się potężnych komputerów kwantowych.
• Lean Ethereum nie jest odrębnym blockchainem ani kryptowalutą.
• Propozycje są nadal rozwijane i mogą nie zostać wdrożone dokładnie tak, jak opisano je obecnie.

Dlaczego Ethereum musi stać się prostsze?

Ethereum powstało jako zdecentralizowana platforma, na której deweloperzy mogą budować aplikacje, emitować tokeny i wykonywać smart contracts. Z czasem Ethereum rozwinęło się w duży ekosystem obejmujący między innymi decentralized finance, stablecoiny, NFT, gry, cyfrowe systemy tożsamości oraz inne aplikacje blockchain.

Taki wzrost wiąże się jednak z różnymi wyzwaniami.

Protokół z biegiem lat stawał się coraz bardziej złożony. Deweloperzy dodawali nowe funkcje, jednocześnie starając się zachować kompatybilność ze starszymi rozwiązaniami. Większa złożoność może utrudniać zrozumienie Ethereum, jego testowanie oraz bezpieczne aktualizowanie. Zwiększa też ryzyko błędów w oprogramowaniu lub nieoczekiwanych interakcji między różnymi elementami sieci.

Jednocześnie Ethereum musi być w stanie obsługiwać więcej transakcji bez konieczności posiadania przez walidatorów i operatorów węzłów wyjątkowo drogiego sprzętu. Gdy uruchamianie węzła staje się zbyt kosztowne lub zbyt skomplikowane, mniej osób może samodzielnie weryfikować sieć. Może to osłabić decentralizację Ethereum.

Ponadto Ethereum musi przygotować się na zagrożenia kryptograficzne, które obecnie nie stanowią jeszcze bezpośredniego ryzyka. Przykładowo w przyszłości potężne komputery kwantowe mogłyby złamać różne systemy kryptograficzne, które dziś są wykorzystywane przez Ethereum i inne sieci cyfrowe.

Lean Ethereum próbuje rozwiązać te problemy łącznie. Zamiast dodawać do protokołu coraz więcej odrębnych funkcji, koncepcja zakłada przebudowę Ethereum wokół mniejszego zestawu wydajnych, możliwych do audytu i przyszłościowych komponentów.

Założyciel Ethereum, Vitalik Buterin, wskazywał, że kod krytyczny dla konsensusu w Ethereum powinien ostatecznie stać się znacznie prostszy. Historyczne reguły mogą pozostać wspierane, ale idealnie powinny zostać oddzielone od najważniejszych elementów protokołu. Dzięki temu Ethereum można łatwiej kontrolować, formalnie weryfikować i utrzymywać.

Jak działa Lean Ethereum?

Lean Ethereum dzieli warstwę bazową Ethereum na trzy kluczowe podwarstwy: konsensus, dane i execution. Każda warstwa ma własną odpowiedzialność.

Warstwa konsensusu określa, które bloki są prawidłowe i w jakiej kolejności są dodawane do blockchaina. Warstwa danych dba o to, aby informacje potrzebne do weryfikacji transakcji były dostępne dla sieci. Warstwa execution przetwarza transakcje i wykonuje instrukcje smart contracts.

Roadmapa Lean Ethereum proponuje przeprojektowanie wszystkich trzech warstw, przy jednoczesnym zachowaniu ich w ramach tej samej sieci Ethereum.

Czym jest Lean Consensus?

Lean Consensus to proponowany nowy projekt mechanizmu konsensusu Proof-of-Stake w Ethereum. Koncepcję tę wcześniej badano pod nazwą Beam Chain i bywa ona opisywana jako możliwa druga generacja Beacon Chain.

Ethereum obecnie wykorzystuje walidatorów do proponowania nowych bloków oraz głosowania nad ich poprawnością. Walidatorzy blokują ETH jako zabezpieczenie i mogą otrzymywać nagrody stakingowe za prawidłowe uczestnictwo w sieci.

Lean Consensus ma uprościć ten system, a jednocześnie ulepszyć go w kilku obszarach.

Szybsza finalność

Finalność oznacza, że transakcja lub blok, zgodnie z regułami konsensusu sieci, praktycznie nie może już zostać cofnięta.

W Ethereum obecnie potrzebnych jest kilka kroków, zanim blok osiągnie pełną finalność ekonomiczną. Użytkownicy mogą zobaczyć transakcję w bloku znacznie wcześniej, jednak ostateczne potwierdzenie trwa dłużej.

Jednym z celów Lean Consensus jest skrócenie czasu do finalności. W perspektywie długoterminowej badacze Ethereum analizują systemy typu single-slot finality lub niemal natychmiastową finalność. Dzięki temu użytkownicy, giełdy i aplikacje mogą szybciej uzyskać pewność, że transakcja nie zostanie cofnięta.

Szybsza finalność może być szczególnie przydatna w płatnościach, aplikacjach cross-chain oraz usługach finansowych, które obecnie czekają na wiele potwierdzeń, zanim uznają transakcję za ostateczną.

Prostsze reguły konsensusu

Obecny system konsensusu Ethereum łączy kilka mechanizmów, w tym attestations walidatorów, reguły fork-choice oraz checkpointy finalności.

Systemy te pomagają zabezpieczać sieć, jednak ich współdziałanie może być technicznie skomplikowane. Lean Consensus ma zastąpić część tej architektury bardziej przejrzystym projektem, który łatwiej analizować i implementować.

Prostszy protokół nie oznacza automatycznie mniejszych możliwości. Celem jest utrzymanie lub poprawa bezpieczeństwa przy jednoczesnym zmniejszeniu liczby reguł i wyjątków potrzebnych do działania sieci.

Bardziej dostępna walidacja

Ethereum chce, aby jak najwięcej osób mogło samodzielnie weryfikować sieć. Dlatego Lean Consensus stara się utrzymać wymagania sprzętowe dla walidatorów i węzłów na rozsądnym poziomie.

Jest to ważne dla decentralizacji sieci. Blockchain może przetwarzać wiele transakcji, ale staje się mniej zdecentralizowany, jeśli tylko duże firmy ze specjalistycznym sprzętem mogą te transakcje weryfikować.

Techniki takie jak proof aggregation mogą sprawić, że sieć wykonuje złożone obliczenia, podczas gdy poszczególni walidatorzy muszą weryfikować jedynie stosunkowo niewielkie dowody kryptograficzne.

Podpisy postkwantowe

Walidatorzy w Ethereum obecnie używają podpisów BLS do podpisywania komunikatów oraz efektywnego agregowania dużej liczby głosów walidatorów.

Podpisy BLS opierają się na kryptografii krzywych eliptycznych. W teorii wystarczająco potężny komputer kwantowy mógłby złamać ten typ kryptografii.

Lean Consensus bada więc, czy podpisy BLS można zastąpić opartymi na haszach podpisami postkwantowymi. Podpisy oparte na haszach uznaje się zwykle za bardziej odporne na znane ataki kwantowe, ponieważ algorytmy kwantowe osłabiają funkcje haszujące, ale nie czynią ich całkowicie bezużytecznymi.

Podpisy postkwantowe są jednak zazwyczaj znacznie większe niż podpisy BLS. Proste zastąpienie jednego systemu drugim mogłoby przez to zmniejszyć wydajność Ethereum. Dlatego badacze pracują nad mechanizmami takimi jak LeanVM, które pozwalają agregować i kompresować dużą liczbę podpisów postkwantowych za pomocą dowodów kryptograficznych.

Czym jest Lean Data?

Warstwa danych zapewnia, że informacje potrzebne do weryfikacji Ethereum oraz sieci Layer 2 pozostają dostępne.

Stało się to szczególnie ważne po wprowadzeniu przez Ethereum blobów. Bloby oferują tymczasowe przechowywanie danych, dzięki czemu rollupy mogą publikować dane transakcyjne taniej niż w przypadku trwałego zapisywania wszystkich informacji w standardowym calldata Ethereum.

Lean Data bywa nieformalnie określane jako „blobs 2.0”. Celem jest uczynienie systemu dostępności danych w Ethereum bardziej elastycznym, skalowalnym i bezpieczniejszym kryptograficznie.

Bardziej elastyczne rozmiary blobów

Obecne bloby mają stały, standardowy rozmiar. Działa to dobrze w przypadku wielu rollupów, ale nie zawsze jest najbardziej wydajnym rozwiązaniem.

Mała aplikacja może nie potrzebować całego bloba, podczas gdy duży rollup musi publikować kilka blobów jednocześnie. Lean Data bada więc bardziej elastyczne rozmiary blobów, aby aplikacje mogły korzystać z pojemności danych lepiej dopasowanej do ich rzeczywistych potrzeb.

W efekcie może powstać system przypominający calldata, w którym deweloperzy płacą w zależności od ilości wykorzystywanych danych, zachowując jednocześnie korzyści skalowalności wynikające z blobów.

Wyższa pojemność danych

Sieci Layer 2 przetwarzają transakcje poza główną warstwą execution Ethereum, a następnie publikują dane lub dowody z powrotem do Ethereum.

W miarę wzrostu liczby transakcji w sieciach Layer 2 Ethereum musi zapewnić wystarczającą pojemność danych. Lean Data ma zwiększyć tę pojemność bez konieczności pobierania i przechowywania wszystkich danych w całości przez każdy węzeł.

Potencjalnym rozwiązaniem jest data availability sampling. Zamiast pobierać cały zbiór danych, węzły losowo weryfikują niewielkie fragmenty danych. Jeśli robi to wystarczająco dużo niezależnych węzłów, sieć może z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że cały zbiór danych jest dostępny.

Dzięki temu Ethereum może obsłużyć więcej danych, a wymagania sprzętowe dla pojedynczych węzłów pozostają relatywnie niskie.

Postkwantowe commitments danych

Ethereum używa kryptograficznych commitments, aby udowodnić, że opublikowane dane odpowiadają określonym informacjom bazowym. Niektóre istniejące systemy commitments mogą w przyszłości stać się podatne na ataki z użyciem komputerów kwantowych.

Lean Data bada więc alternatywy wykorzystujące kryptograficzne funkcje haszujące oraz zero-knowledge proofs. Systemy te mają umożliwiać wydajną weryfikację bez polegania na założeniach kryptograficznych, które w przyszłości mogą okazać się niebezpieczne.

Czym jest Lean Execution?

Warstwa execution to część Ethereum, która przetwarza transakcje i smart contracts. To ona określa, jak zmieniają się salda, jak przesyłane są tokeny oraz jak zdecentralizowane aplikacje wykonują obliczenia.

Ethereum obecnie wykorzystuje do tego Ethereum Virtual Machine, czyli EVM. EVM zawiera reguły, które muszą spełniać smart contracts, i stała się standardowym środowiskiem execution dla dużej części branży blockchain.

Lean Execution bada, czy w przyszłości Ethereum może korzystać z prostszej architektury, lepiej dostosowanej do dowodów kryptograficznych.

Prostszy zestaw instrukcji

Obecna EVM została zaprojektowana, zanim zero-knowledge proofs stały się ważnym elementem strategii skalowania Ethereum. Niektóre operacje EVM są relatywnie trudne lub kosztowne do udowodnienia kryptograficznie.

Prostsze środowisko execution może opierać się na mniejszym i bardziej spójnym zestawie instrukcji. Jako możliwa baza wymieniana jest RISC-V, otwartoźródłowa architektura zestawu instrukcji. Nie podjęto jednak jeszcze ostatecznej decyzji.

Mniejszy zestaw instrukcji może ułatwić testowanie i formalną weryfikację warstwy execution. Ponadto systemy generujące zero-knowledge proofs mogą dzięki temu przetwarzać transakcje w Ethereum wydajniej.

Kompatybilność z istniejącymi aplikacjami Ethereum

Ethereum obsługuje obecnie tysiące aplikacji i smart contracts. Jeśli EVM zostanie całkowicie zastąpiona bez uwzględnienia kompatybilności, ekosystem może się rozproszyć.

Dlatego Lean Execution nie oznacza automatycznie, że istniejące aplikacje EVM nagle przestaną działać. Jednym z możliwych rozwiązań jest zachowanie kompatybilności z EVM, przy jednoczesnym zastosowaniu pod maską prostszego systemu.

W takim modelu deweloperzy mogą nadal budować i wdrażać aplikacje przy użyciu dotychczasowych narzędzi Ethereum. Sieć następnie tłumaczy te działania lub przedstawia dla nich dowody w bardziej wydajnym wewnętrznym środowisku execution.

Dokładna architektura jest nadal badana. Kompatybilność najprawdopodobniej będzie jednym z najważniejszych warunków przyszłej modernizacji warstwy execution, ponieważ istniejące aplikacje i rozbudowana społeczność deweloperów należą do kluczowych atutów Ethereum.

Wbudowane zero-knowledge proofs

Dzięki zero-knowledge proofs można udowodnić, że obliczenie zostało wykonane poprawnie, bez konieczności ponownego wykonywania całego obliczenia przez każdego weryfikatora.

W przyszłej architekturze Ethereum opartej na dowodach wyspecjalizowane maszyny mogą wykonywać bloki i generować zwięzłe dowody. Inne węzły muszą następnie jedynie sprawdzić te dowody.

Może to znacząco zmniejszyć ilość mocy obliczeniowej potrzebnej zwykłym węzłom. Jednocześnie Ethereum może być w stanie przetwarzać więcej transakcji bez utraty możliwości samodzielnej weryfikacji blockchaina przez użytkowników.

Dlatego Lean Execution jest rozwijane z uwzględnieniem wsparcia dla SNARKs i STARKs. Są to dwie rodziny kryptograficznych systemów dowodowych.

Czym są fort mode i beast mode?

Pierwotna propozycja Lean Ethereum opisuje dwa szerokie cele za pomocą terminów fort mode i beast mode.

Fort mode

Fort mode oznacza defensywne właściwości Ethereum. Sieć ma pozostać bezpieczna, nawet jeśli będzie atakowana przez bardzo potężnych przeciwników.

Obejmuje to między innymi ochronę przed:

• Komputerami kwantowymi
• Skoordynowanymi atakami ze strony rządów lub państw
• Awariami sieci
• Błędami oprogramowania
• Próbami cenzurowania transakcji
• Coraz bardziej zaawansowanymi atakami kryptograficznymi

Celem nie jest wyłącznie ochrona Ethereum przed zagrożeniami dzisiejszego dnia. Lean Ethereum ma doprowadzić do powstania protokołu, który będzie mógł działać bezpiecznie przez dziesięciolecia.

Beast mode

Beast mode oznacza wydajność i skalowalność.

Ethereum musi obsługiwać znacznie więcej transakcji, danych i aplikacji niż obecnie. Jednocześnie sieć ma pozostać wystarczająco zdecentralizowana, aby zwykli użytkownicy mogli ją samodzielnie weryfikować.

Lean Ethereum nie chce więc wybierać między bezpieczeństwem a wydajnością. Celem jest osiągnięcie obu tych aspektów dzięki lepszej kryptografii, prostszemu projektowi protokołu oraz wydajnym systemom dowodowym.

Dlaczego odporność na komputery kwantowe jest ważna dla Ethereum?

Większość nowoczesnych systemów cyfrowych używa kryptografii, którą przy obecnych komputerach bardzo trudno lub praktycznie niemożliwe jest złamać.

Komputery kwantowe przetwarzają jednak informacje w inny sposób. Wystarczająco zaawansowany komputer kwantowy może wykorzystać algorytmy takie jak algorytm Shora do łamania różnych powszechnie używanych form kryptografii klucza publicznego.

Ethereum w kilku miejscach używa kryptografii, która może być na to podatna. Dotyczy to między innymi podpisów walidatorów oraz podpisów, którymi użytkownicy autoryzują transakcje.

Nie oznacza to, że Ethereum jest obecnie niebezpieczne. Komputery kwantowe zdolne do przeprowadzania takich ataków, według aktualnej wiedzy, nie są jeszcze dostępne. Zastąpienie kryptografii globalnego blockchaina może jednak wymagać lat badań, rozwoju, testów i migracji użytkowników.

Wczesne rozpoczęcie prac zmniejsza ryzyko, że Ethereum będzie później zmuszone do wprowadzania pośpiesznych zmian. Ethereum Foundation opisuje więc Lean Ethereum jako wieloletni projekt przebudowy Ethereum wokół technik kryptograficznych, które mają być odporne także na przyszłe zagrożenia.

Czy Lean Ethereum to to samo co skalowalność Layer 2?

Nie. Lean Ethereum i skalowalność Layer 2 są ze sobą powiązane, ale nie są tym samym.

Sieci Layer 2 przetwarzają transakcje niezależnie od głównej warstwy execution Ethereum. Następnie wykorzystują Ethereum do dostępności danych, settlement lub bezpieczeństwa. Przykładami są optimistic rollups i zero-knowledge rollups.

Lean Ethereum koncentruje się przede wszystkim na warstwie bazowej Ethereum, nazywanej także Layer 1.

Wiele usprawnień w ramach Lean Ethereum może przynieść bezpośrednie korzyści sieciom Layer 2. Większa pojemność blobów może obniżyć koszty publikowania danych rollupów. Szybsza finalność może usprawnić wpłaty, wypłaty i komunikację między różnymi sieciami. Bardziej efektywna weryfikacja dowodów może dodatkowo ułatwić korzystanie z zero-knowledge rollups.

Dlatego szersza strategia skalowania Ethereum prawdopodobnie pozostanie połączeniem usprawnień Layer 1 oraz wykorzystania sieci Layer 2. Lean Ethereum nie ma zastąpić rollupów, lecz może zapewnić im silniejszą i bardziej skalowalną bazę.

Jakie są zalety Lean Ethereum?

Jeśli roadmapa zostanie pomyślnie opracowana i wdrożona, Lean Ethereum może przynieść kilka ważnych korzyści.

Lepsze bezpieczeństwo w długim terminie

Kryptografia postkwantowa może chronić walidatorów, transakcje i commitments danych przed przyszłymi atakami z użyciem komputerów kwantowych.

Prostsze reguły protokołu mogą dodatkowo ograniczyć ryzyko ukrytych podatności i ułatwić audytowanie Ethereum.

Szybsza finalność transakcji

Użytkownicy i aplikacje mogą potencjalnie w ciągu kilku sekund uzyskać silniejszą pewność, że transakcja jest ostateczna, zamiast czekać na dłuższe okresy finalizacji.

Większa skalowalność

Bardziej efektywna dostępność danych oraz środowisko execution oparte na dowodach kryptograficznych mogą umożliwić Ethereum i powiązanym sieciom Layer 2 obsługę znacznie większej aktywności.

Niższe wymagania dla węzłów

Zwięzłe dowody kryptograficzne mogą pozwolić zwykłym węzłom weryfikować złożoną aktywność bez konieczności samodzielnego ponownego wykonywania wszystkich obliczeń.

Dzięki temu Ethereum może się skalować bez tego, aby walidacja stała się możliwa wyłącznie dla profesjonalnych centrów danych.

Łatwiejsze utrzymanie protokołu

Mniejszy i bardziej przejrzysty protokół może być dla badaczy i deweloperów łatwiejszy do zrozumienia, testowania i aktualizowania.

Również formalna weryfikacja może stać się bardziej praktyczna. W formalnej weryfikacji wykorzystuje się metody matematyczne, aby udowodnić, że oprogramowanie spełnia określone właściwości, zamiast polegać wyłącznie na tradycyjnych testach.

Lepsze wsparcie dla sieci Layer 2

Większa pojemność blobów, szybsza finalność i wydajniejsze dowody mogą obniżyć koszty oraz poprawić doświadczenie użytkownika w ekosystemie rollupów Ethereum.

Jakie są ryzyka i wyzwania?

Lean Ethereum to ambitna roadmapa. Odnowienie krytycznych elementów zdecentralizowanej sieci wiąże się z dużymi wyzwaniami technicznymi i organizacyjnymi.

Złożoność techniczna

Celem jest ostatecznie opracowanie prostszego protokołu. Jednak przejście z obecnej architektury Ethereum na nowy protokół może być wyjątkowo skomplikowane.

Deweloperzy muszą zachować bezpieczeństwo i kompatybilność sieci przez cały okres migracji.

Niewypróbowane systemy kryptograficzne

Niektóre proponowane technologie są nadal na etapie eksperymentalnym. Agregowanie podpisów postkwantowych oraz szybkie generowanie dowodów w czasie rzeczywistym wciąż wymagają wielu badań i testów.

System, który działa w teorii, musi dodatkowo sprawdzić się w rzeczywistych warunkach sieciowych.

Centralizacja sprzętu

Generowanie dowodów kryptograficznych może wymagać wydajnego sprzętu. Jeśli tylko niewielka liczba firm będzie w stanie efektywnie generować takie dowody, sieć może stać się zależna od wyspecjalizowanych dostawców infrastruktury.

Dlatego badacze muszą tak oddzielić generowanie i weryfikację dowodów, aby zachować decentralizację.

Ryzyka kompatybilności

Ethereum obejmuje lata aplikacji, aktywów cyfrowych oraz historię smart contracts. Zmiany w warstwie execution nie mogą zakłócać działania istniejących aplikacji ani niepotrzebnie utrudniać deweloperom przejścia.

Koordynacja

Ethereum nie ma firmy ani centralnego organu, który mógłby samodzielnie zmieniać protokół.

Aktualizacje wymagają uzgodnień między badaczami, twórcami klientów, budowniczymi aplikacji, walidatorami oraz szerszą społecznością. Ostateczny kierunek jest wyznaczany w ramach otwartego procesu rozwoju i podejmowania decyzji w Ethereum.

Dlatego roadmapę należy traktować jako propozycję wciąż rozwijaną, a nie jako gwarantowany plan przyszłych aktualizacji.

Kiedy Lean Ethereum zostanie wdrożone?

Lean Ethereum nie ma potwierdzonej daty uruchomienia.

Roadmapa składa się z różnych projektów badawczych i możliwych aktualizacji protokołu. Niektóre elementy mogą być wprowadzane stopniowo w ramach przyszłych aktualizacji Ethereum, podczas gdy inne mogą wymagać jeszcze wielu lat rozwoju.

Ethereum Foundation określa Lean Ethereum jako projekt wieloletni. Z publicznie dostępnych informacji o roadmapie wynika, że trwają już prace nad przygotowaniem do kryptografii postkwantowej, ale dokładne kamienie milowe i rozwiązania techniczne mogą się jeszcze zmienić.

Prawdopodobnie nie będzie więc jednego momentu, w którym Ethereum nagle zmieni się w „Lean Ethereum”. Przejście będzie raczej serią odrębnych aktualizacji, z których każda wprowadzi część szerszej wizji.

Każda duża zmiana musi ponadto przejść typowy proces badań, testów i zatwierdzania przez deweloperów Ethereum.

Czy Lean Ethereum wprowadza nowy token?

Nie. Lean Ethereum nie wprowadza nowej kryptowaluty i nie zastępuje ETH.

Oczekuje się, że ETH pozostanie natywną kryptowalutą Ethereum. Moneta służy do opłacania kosztów transakcyjnych, korzystania z aplikacji oraz uczestnictwa w systemie Proof of Stake Ethereum.

Inne projekty mogą emitować tokeny o podobnej nazwie, ale nie są one automatycznie powiązane z Ethereum Foundation ani z oficjalną roadmapą Lean Ethereum.

Dlatego użytkownicy powinni zachować ostrożność wobec tokenów lub produktów inwestycyjnych, które twierdzą, że reprezentują Lean Ethereum.

Co Lean Ethereum może oznaczać dla posiadaczy ETH?

Posiadacze ETH nie muszą obecnie podejmować żadnych działań w związku z Lean Ethereum.

Roadmapa dotyczy technicznej architektury sieci. Ewentualne zmiany, które miałyby wpływ na portfele, klucze walidatorów lub konta użytkowników, powinny zostać zakomunikowane z odpowiednim wyprzedzeniem.

Szybsza, bezpieczniejsza i bardziej skalowalna sieć Ethereum może w długim terminie zwiększyć użyteczność Ethereum dla aplikacji i usług finansowych. Usprawnienia techniczne nie stanowią jednak gwarancji wzrostu wartości ETH.

Kurs ETH zależy od wielu różnych czynników, w tym popytu rynkowego, konkurencji, regulacji, adopcji oraz szerszych uwarunkowań gospodarczych.

Dlatego Lean Ethereum należy postrzegać przede wszystkim jako roadmapę rozwoju protokołu, a nie jako obietnicę inwestycyjną.

Często zadawane krótkie pytania

Czym jest Lean Ethereum?

Lean Ethereum to długoterminowa roadmapa upraszczania i ulepszania protokołu Ethereum. Koncentruje się na konsensusie, dostępności danych, execution, skalowalności oraz zabezpieczeniach postkwantowych.

Czy Lean Ethereum to nowy blockchain?

Nie. Lean Ethereum to proponowany dalszy rozwój istniejącej sieci Ethereum, a nie odrębny blockchain.

Czy Lean Ethereum ma własny token?

Nie. Nie istnieje oficjalny token Lean Ethereum. ETH pozostaje natywną kryptowalutą Ethereum.

Jakie są trzy elementy Lean Ethereum?

Trzy główne elementy to Lean Consensus, Lean Data i Lean Execution. Dotyczą tego, jak Ethereum osiąga zgodę co do bloków, rozpowszechnia dane i przetwarza transakcje.

Czy Lean Ethereum jest odporne na komputery kwantowe?

Odporność na komputery kwantowe jest jednym z kluczowych celów. Badacze pracują nad podpisami postkwantowymi, systemami dowodowymi i commitments danych. Pełne przejście nie zostało jednak jeszcze wdrożone.

Czy Lean Ethereum zastąpi EVM?

Prostsze środowisko execution może docelowo zostać użyte pod EVM lub obok niej. Kompatybilność z istniejącymi aplikacjami Ethereum jest jednak ważnym celem i nie ustalono jeszcze ostatecznej architektury.

Czy Lean Ethereum zastąpi sieci Layer 2?

Nie. Lean Ethereum ma wzmocnić warstwę bazową Ethereum i zapewnić lepszą infrastrukturę dla rollupów Layer 2, a nie zastąpić te sieci.

Kiedy Lean Ethereum zostanie uruchomione?

Nie ma potwierdzonej daty uruchomienia. Różne elementy są badane osobno i mogą być stopniowo wdrażane w ramach przyszłych aktualizacji Ethereum.

Podsumowanie

Lean Ethereum to ambitny plan przeprojektowania Ethereum na kolejne dekady.

Celem jest sprawić, aby sieć była prostsza do zrozumienia, szybciej osiągała finalność, taniej się skalowała oraz była bardziej odporna na przyszłe zagrożenia. Roadmapa składa się z trzech głównych elementów: Lean Consensus, Lean Data i Lean Execution.

Lean Consensus koncentruje się na współpracy między walidatorami, szybszej finalności oraz podpisach postkwantowych. Lean Data ma zapewnić bardziej elastyczną i skalowalną dostępność danych. Lean Execution bada mniejsze i bardziej wydajne środowisko do wykonywania transakcji i smart contracts.

Rezultatem może być sieć Ethereum, która obsługuje znacznie większą aktywność bez rezygnacji z decentralizacji. Jednocześnie potrzebne są lata badań, testów i współpracy, aby te idee faktycznie wdrożyć.

Dlatego Lean Ethereum nie jest potwierdzoną pojedynczą aktualizacją ani ukończoną specyfikacją techniczną. To długoterminowy kierunek rozwoju prostszego, bezpieczniejszego i bardziej wydajnego protokołu Ethereum.