Czym jest technologia rozproszonego rejestru (DLT) w krypto?

| 5 min czytania
what is dlt

Czym jest technologia rozproszonego rejestru (DLT)?

Technologia rozproszonego rejestru (DLT) to cyfrowa infrastruktura, która przechowuje dane w sposób zdecentralizowany. Dane są zapisywane w zdecentralizowanej bazie danych utrzymywanej przez komputery na całym świecie (węzły), a nie na serwerze zarządzanym przez centralny podmiot, taki jak administrator strony internetowej.

Każdy uczestnik (węzeł) ma kopię rejestru i dodaje do niego nowe informacje, takie jak nowe transakcje i nowe cyfrowe umowy (smart kontrakty). Nazywa się to weryfikacją. Weryfikacja transakcji i innych danych jest niezbędna, aby baza danych była aktualna. Na rynku krypto odbywa się to poprzez dodawanie nowych bloków do blockchaina.

DLT odgrywa więc ważną rolę w technologii blockchain.

Najważniejsze informacje

  • DLT to zdecentralizowana technologia bez centralnego podmiotu, w której dane są przechowywane i zarządzane przez sieć węzłów na całym świecie.

  • Mechanizmy konsensusu, takie jak Proof of Work, Proof of Stake i Proof of History, umożliwiają weryfikację transakcji bez pośredników.

  • DLT umożliwia bezpieczne, przejrzyste i efektywne zastosowania, takie jak transakcje peer-to-peer, smart kontrakty, rejestry cyfrowej własności oraz zdecentralizowane zarządzanie.

  • Technologia ma też ograniczenia, takie jak problemy ze skalowalnością, złożoność techniczna i zużycie energii w przypadku mechanizmów takich jak PoW. Dodatkowo błędy na blockchainie są zazwyczaj nieodwracalne.

  • Od momentu powstania Bitcoina w 2008 roku DLT rozwija się bardzo dynamicznie, a nowe blockchainy, takie jak Ethereum, umożliwiły szersze zastosowania.

Historia technologii rozproszonego rejestru (DLT)

W latach 70. i 80. naukowcy położyli fundamenty pod to, co dziś znamy jako technologię rozproszonego rejestru, eksperymentując z kryptografią i podpisami cyfrowymi. Naukowcy testowali kryptografię i podpisy cyfrowe, eliminując potrzebę centralnego pośrednika do osiągnięcia konsensusu. Powstały podstawy systemu, w którym dane można było bezpiecznie współdzielić.

Do lat 90. była to jeszcze tylko idea. Później zaczęła nabierać realnych kształtów. Firmy i instytucje rządowe zrozumiały, że mogą szybciej rozwiązywać problemy, rozkładając pracę na wiele komputerów. Rozwiązania były następnie łączone w jedną bazę danych. System rozwijał się wraz z rosnącą mocą obliczeniową, oprogramowaniem, sieciami i analityką danych. Dzięki temu dane można było zbierać i analizować szybciej oraz łatwiej. Pozostawało jednak jedno wyzwanie: jak mieć pewność, że przekazywane informacje nadal są wiarygodne, skoro coraz więcej komputerów zyskuje dostęp do systemu i może wprowadzać zmiany?

Rozwiązaniem był system lub program, który automatycznie weryfikuje transakcje przy użyciu algorytmów i szyfrowania. Na przestrzeni lat badacze, kryptografowie i programiści pracowali nad rozwojem DLT, z którego dziś korzystają blockchainy. Opracowali system oparty na konsensusie, czyli procesie, w którym wielu uczestników sieci musi zgodzić się co do ważności transakcji. Musi się to odbywać bez udziału centralnej strony, a nawet człowieka, który musiałby to sprawdzać. Wszystko odbywa się z wykorzystaniem algorytmów i szyfrowania.

W 2008 roku świat naprawdę poznał technologię rozproszonego rejestru. Anonimowy twórca Bitcoina, Satoshi Nakamoto, opublikował słynny na całym świecie whitepaper Bitcoina. Ten whitepaper opisuje, jak działający cyfrowy rejestr wraz z technologią blockchain umożliwia w pełni zdecentralizowany system płatności. Wszystkie dane są przechowywane na tysiącach komputerów, tworząc system trudny do zmanipulowania przez pojedynczy komputer. Dodatkowo system jest open source i przejrzysty dla każdego. Zapewnia to transparentność i pozwala monitorować oraz śledzić całą aktywność. Bitcoin pokazuje, że zaufanie do centralnych instytucji, takich jak banki i rządy, nie jest już konieczne, a Ty możesz mieć pełną kontrolę nad własnymi pieniędzmi.

Pojawienie się Bitcoina zmieniło świat i stworzyło nowy rynek: rynek krypto. Wkrótce potem uruchomiono nowe projekty i pojawiły się nowe kryptowaluty, takie jak Ethereum i Dogecoin. Ethereum wprowadziło szersze zastosowania dzięki smart kontraktom, sprawiając, że blockchain umożliwia znacznie więcej niż tylko wysyłanie i odbieranie transakcji. To tylko wierzchołek góry lodowej, ponieważ od tamtej pory powstało wiele różnych systemów, z których każdy wnosi coś unikalnego. Rozwój trwa nadal, a możliwości są praktycznie nieograniczone.

Jak działa technologia rozproszonego rejestru (DLT)?

Technologia rozproszonego rejestru działa w połączeniu z kryptografią, aby bezpiecznie i dokładnie przechowywać dane. Klucze kryptograficzne i podpisy cyfrowe zapewniają, że dane są dostępne i mogą być przechowywane. Dane są zapisywane trwale, co oznacza, że są niezmienne. Dokładne warunki są określone w kodzie blockchaina i zintegrowane z cyfrowym rejestrem. Zdecentralizowany charakter blockchaina oraz szyfrowanie za pomocą kluczy prywatnych i publicznych sprawiają, że zarządzanie środkami, na przykład w portfelach krypto, jest stosunkowo bezpieczne i mniej podatne na cyberprzestępczość. Cyberprzestępcy musieliby jednocześnie zaatakować co najmniej 51% wszystkich węzłów, aby odnieść sukces.

Każdy węzeł (komputer) utrzymuje własną kopię rejestru. Gdy następuje zmiana (co dzieje się nieustannie), dane na wszystkich węzłach są aktualizowane. Dzieje się tak za każdym razem, gdy węzły osiągną konsensus co do ważności transakcji. Transakcje są podpisywane cyfrowo, weryfikowane i przetwarzane do bloku. Ten blok odnosi się do poprzedniego bloku, co uniemożliwia wprowadzanie zmian.

Jeśli chcesz wysłać kryptowalutę, taką jak Solana, z punktu A do punktu B, robisz to za pośrednictwem blockchaina. Kryptowaluty działają na blockchainie, a więc korzystają również z DLT.

Zastosowania DLT w świecie krypto

Dzięki DLT można wykonywać różne działania w sposób zdecentralizowany i bezpieczny. Z biegiem lat technologia ta umożliwiła coraz więcej zastosowań, ponieważ uruchamiano kolejne blockchainy, z których każdy wnosił własną wartość. Poniżej przedstawiamy główne przypadki użycia:

  • Realizacja transakcji: Wykonywanie bezpiecznych transakcji bez potrzeby korzystania z centralnych systemów.

  • Smart kontrakty: Tworzenie i wykonywanie smart kontraktów. To samowykonujące się programy komputerowe na blockchainie, które automatycznie egzekwują ustalenia między stronami, gdy zostaną spełnione z góry określone warunki.

  • Zarządzanie: Prowadzenie uczciwego, bezpiecznego i transparentnego głosowania, w którym każdy uczestnik sieci może współdecydować o przyszłości blockchaina lub protokołu.

  • Dowód własności: Blockchain zapewnia dowód własności w niezmiennym i przejrzystym systemie.

Wszystkie te zastosowania mogłyby być również wykorzystywane na co dzień, gdyby rządy i scentralizowane firmy wdrożyły te technologie.

Mechanizmy konsensusu w technologii rozproszonego rejestru

W ramach technologii rozproszonego rejestru (DLT) powstały różne systemy, które osiągają konsensus na swój własny sposób. Oto najbardziej znane mechanizmy konsensusu:

  • Proof of Work (PoW): Pierwszym mechanizmem konsensusu, używanym przez Bitcoina i Litecoina, jest PoW. W tym systemie komputery (górnicy) próbują rozwiązać złożone kryptograficzne łamigłówki. Pierwszy, któremu się to uda, może zweryfikować transakcje i dodać nowy blok do blockchaina. Wymaga to dużej mocy obliczeniowej i energii, przez co PoW jest mniej efektywny. Jest jednak niezwykle bezpieczny i oferuje górnikom zachęty w postaci nagród za wydobycie wypłacanych w kryptowalutach takich jak BTC i LTC.

  • Proof of Stake (PoS): W odpowiedzi na krytykę związaną z dużym zużyciem mocy obliczeniowej oraz problemami ze skalowalnością blockchainów opartych na PoW opracowano PoS. Ten system, używany przez Ethereum i Cardano, wybiera walidatorów do weryfikacji transakcji. Im więcej tokenów ma zdeponowanych walidator, tym większa szansa na jego wybór. Walidatorzy to uczestnicy, którzy stake'ują swoje tokeny, aby pomóc zabezpieczyć system. W przeciwieństwie do PoW w każdym bloku nie muszą uczestniczyć wszystkie węzły, tylko te, które zostaną do tego wybrane. Dzięki temu jest to rozwiązanie bardziej efektywne, skalowalne i często tańsze. W nagrodę stakerzy zazwyczaj otrzymują wynagrodzenie składające się z opłat transakcyjnych płaconych przez użytkowników.

  • Delegated Proof of Stake (DPoS): Bardziej demokratyczną wersją PoS jest DPoS. Ta odmiana Proof of Stake pozwala uczestnikom decydować, którzy walidatorzy mogą weryfikować transakcje, delegując tokeny do puli stakingowej lub na węzeł.

  • Proof of History (PoH): Solana wprowadziła PoH, mechanizm konsensusu wykorzystujący kryptograficzną metodę znacznikowania czasu, aby udowodnić, że zdarzenia miały miejsce w określonej kolejności. Dzieje się to jeszcze przed osiągnięciem konsensusu w sprawie transakcji. Zwiększa to efektywność i szybkość sieci, pozwalając walidatorom weryfikować transakcje bez długiej komunikacji. Prowadzi to do wysokiej szybkości przetwarzania i niskiego zatłoczenia sieci.

Zalety i wady DLT

Korzystanie z technologii rozproszonego rejestru (DLT) ma zarówno zalety, jak i wady:

Zalety technologii rozproszonego rejestru Wady technologii rozproszonego rejestru
DLT to zdecentralizowany system, co oznacza brak centralnego punktu kontroli. Zamiast tego kontrolę i utrzymanie zapewniają tysiące węzłów na całym świecie. Dzięki temu system jest znacznie mniej podatny na ataki. DLT to złożony system, którego trudno jest zintegrować. Wiedza i doświadczenie są niezbędne do zbudowania lub wdrożenia systemu DLT.
System jest transparentny, co oznacza, że każdy może zobaczyć, co dzieje się w sieci — od transakcji i własności po salda użytkowników. Wszystko odbywa się anonimowo: nikt nie wie, do kogo należy dany adres, ponieważ portfele nie są powiązane z tożsamością. Różne blockchainy, w tym Bitcoin, mają problemy ze skalowalnością, przez co transakcje trwają dłużej i są droższe niż w tradycyjnych systemach scentralizowanych.
System jest efektywny, ponieważ eliminuje potrzebę pośredników. Zamiast tego użytkownicy mogą osiągać konsensus bezpośrednio między sobą za pomocą smart kontraktów. To pozwala ograniczyć (niepotrzebne) koszty. Wiele kontrowersji budzą blockchainy wykorzystujące algorytm konsensusu Proof of Work ze względu na wysokie zużycie energii. Szczególnie Bitcoin znajduje się pod dużą obserwacją. Inne blockchainy korzystają jednak z bardziej energooszczędnych algorytmów, takich jak Proof of Stake.
DLT jest dostępne dla każdego. Oznacza to, że możesz korzystać z tych usług, o ile masz dostęp do internetu oraz telefon lub komputer. W przeciwieństwie do systemów scentralizowanych, które często wymagają spełnienia określonych kryteriów, takich jak kraj pochodzenia. Aktywność na blockchainie jest niezmienna. Oznacza to również, że błędy, takie jak wysłanie kryptowaluty na zły adres portfela, są trwałe. Błędów nie da się cofnąć (chyba że węzły zagłosują, a zostanie osiągnięta większość).
DLT umożliwia uczciwy handel na całym świecie. Jako użytkownik w Unii Europejskiej możesz łatwo wysyłać kryptowaluty peer-to-peer na cały świat. Nie płacisz opłat wymiany, jak w przypadku systemów takich jak SWIFT, np. przy przewalutowaniu EUR na USD. Co więcej, nie ma centralnej strony, takiej jak bank, która mogłaby zablokować Twoją transakcję.

Podsumowanie

Technologia rozproszonego rejestru (DLT) jest fundamentem wielu nowoczesnych sieci blockchain. Dzięki decentralizacji, kryptografii i smart kontraktom DLT stanowi silną alternatywę dla tradycyjnych systemów scentralizowanych. Mimo wyzwań, takich jak skalowalność i zużycie energii, globalny wpływ DLT jest niezaprzeczalny, a technologia nadal dynamicznie ewoluuje, otwierając nowe zastosowania w świecie krypto i poza nim.

Osoby czytające ten artykuł są także zainteresowane

O Finst

Finst to wiodąca platforma kryptowalutowa w Holandii, oferująca bardzo niskie opłaty transakcyjne, bezpieczeństwo klasy instytucjonalnej oraz szeroki zakres usług crypto, takich jak trading, przechowywanie aktywów, staking oraz wpłaty i wypłaty fiat. Finst, założona przez byłych kluczowych członków zespołu DEGIRO, jest autoryzowana jako dostawca usług w zakresie kryptoaktywów na mocy MiCAR przez Holenderski Urząd ds. Rynków Finansowych (AFM) i obsługuje klientów detalicznych oraz instytucjonalnych w 30 krajach europejskich.

Platforma crypto, którą pokochasz

Jesteśmy po to, aby dać Ci narzędzia, inspirację i wsparcie potrzebne do tego, by stać się lepszym inwestorem.

Zarejestruj się
Trustpilot